• 2017- يىلى 5- ئاينىڭ 6- كۈنى، «2- نۆۋەتلىك ئۇيغۇر مۇتەپەككۇرلارنى خاتىرىلەش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى» ئىستانبۇل توپكاپىدىكى فاتىھ سۇلتان مەھمەت ۋەخپە ئۇنىۋېرسىتېتىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ. ...
قۇتادقۇبىلىك – ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر (1909)

قۇتادقۇبىلىك – ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر (1909)

قۇتادقۇبىلىك (ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر) مىرسىياف كېرىمبايېف بىز تۈرك خەلقى كۆپ ئەسىرلەر بىرلىكتە ياشىغانلىقتىن ئۆز تارىخىمىزنى ياخشى بىلىشكە ۋە چۈشۈنۈشكە تېگىشلىك بولساقمۇ، نادانلىقى ...

2 – نۆۋەتلىك ئۇيغۇر مۇتەپەككۇرلارنى خاتىرىلەش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۇقتۇرۇشى

2 – نۆۋەتلىك ئۇيغۇر مۇتەپەككۇرلارنى خاتىرىلەش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۇقتۇرۇشى

ئۇيغۇر ئاكادېمىيسى ئۇيغۇر خەلقىنىڭ مەنىۋى جەھەتتىن ئاقارتىش ساھەسىدە باشلامچىلىق رول ئوينىغان تارىخى شەخىسلەر ۋە ئەدىبلەرنى ياد ئېتىش، ئۇلارنىڭ ئىش – ئىزلىرىنى ئۇيغۇر خەلقىگە، بولۇ ...

ئۇيغۇرلار پىسخولوگىيىلىك ئۇرۇشتا – 8

ئۇيغۇرلار پىسخولوگىيىلىك ئۇرۇشتا – 8

مۇساپىرلىقنىڭ ئۇپۇقلىرى: سېغىنىش، ئېزىقىش ۋە يارىشىش - 1 دوكتۇر مەمتىمىن ئەلا سۈرگۈنلۈك ھەققىدە ئويلاش غەلىتە ھالدا تارتىملىق ئەمما ئۇنى تەجرىبىدىن ئۆتكۈزۈش قورقۇنچلۇقتۇر. ئۇ ئادەم ...

ماشىنچى بىلەن ئۇيغۇر – مەسنەۋىدىن دۇردانىلەر (112)

ماشىنچى بىلەن ئۇيغۇر – مەسنەۋىدىن دۇردانىلەر (112)

تەرجىمە: ھەبىبۇللا ئابلىمىت بىر زامانلاردا بىر شەھەردە بىر ماشىنچى ئۆتكەن ئىكەن. ئۇ ماشىنچى كىيىم تىككۇزگۇچىلەرنىڭ ئەكەلگەن رەخلىرىنى قاختا-سوقتا قىلىشتا نامى چىققان ئىكەن. ئەمما، ...

غۇلجا سۇلتانلىقى ۋە تارانچىلار كىملەر؟ (1908)

غۇلجا سۇلتانلىقى ۋە تارانچىلار كىملەر؟ (1908)

غۇلجا (ئىلى) سۇلتانلىقى ۋە تارانچىلار كىملەر؟ (روسچىدىن تەرجىمە) ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تارانچى مىللىتىنىڭ قانداق ھۇجۇتقا كەلگەنلكى ۋە «ئىلى» دەرياسى بويىدا مۇستەقىل غۇلجا سۇلتانلىقى ت ...

ئىتالىيە ئىلمىي ئېكسپېدىتسىيىسى ئۇيغۇر دىيارىدا – فىلىپپو دې فىلىپپى (1)

ئىتالىيە ئىلمىي ئېكسپېدىتسىيىسى ئۇيغۇر دىيارىدا – فىلىپپو دې فىلىپپى (1)

ئىلاۋە: بۇ ساياھەت خاتېرىلىرى 1914-1913 يىللىرى لاداخ يولى ئارقىلىق تىبەت رىمۇ مۇزلۇقلىرى ۋە ئۇيغۇر دىيارىغا سەپەر قىلغان ئىتالىيەلىك دوختۇر، زوئولوگ، ۋە ئېكىسپېدىتسىيىچى فىلىپپو د ...

كىچىككىنە رىزا (ھېكايە) – نەزەر خوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى

كىچىككىنە رىزا (ھېكايە) – نەزەر خوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى

كىچىككىنە رىزا (تارانچى تۇرمۇشىدىن بىر لەۋھە) ئىيۇل ئېيىنىڭ سوڭ (ئاخىرقى) كۈنلىرى ئىدى. تەبىئەت ئالىمىدىكى ھەر تۈرلۈك گىياھلار كامالىتىگە ئېرىشىپ، ئەمدى تېزدىن زاۋال يېقىغا ئېغىپ ك ...

چاغاتاي دەۋرىدىكى داڭلىق ئۇيغۇرلار

چاغاتاي دەۋرىدىكى داڭلىق ئۇيغۇرلار

چىڭگىزھان ئىستىلاسى نەتىجىسىدە چىڭگىزھاننىڭ ئىككىنچى ئوغلى چاغاتاي (1179 - 1242 - يىللار) ئوزىگە تەقسىم قىلىنغان زەمىنغا ئۇيغۇرلار رايونىنى قوشۇپ ئىدارە قىلدى. چاغاتاي ئولۇسى ھوكۇم ...

ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇرۇش قىلىش ئۇسۇلى

ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇرۇش قىلىش ئۇسۇلى

ئۇيغۇرلارنىڭ ھەربىي قورال - ياراق، مەشق ۋە ھەربىي تەشكىلىي تۈزۈمى ھۇن ۋە تۈركلەرنىڭكىگە ئاساسەن ئوخشاش ئىدى. ئۇيغۇرلار ئۇرۇش قىلىش ئۇسۇلى جەھەتتە ئۇلارنىڭ بەزى ئارتۇقچىلىقلىرىنى قو ...

تارىختىكى ئۇيغۇر زەمبىرىكى

تارىختىكى ئۇيغۇر زەمبىرىكى

قۇربان ۋەلى «سۇڭ تارىخى» (宋史) نىڭ «ئەسكەر- ياراغ تەپسىراتى» بابىدا قەيت قىلىنىشىچە، جەنۇبىي سوڭ تارىحتىكى ئۇيعۇر زەمبىرىكى دۆلىتىدە چۈنشىنىڭ 9-يىلى (مىلادى1182- يىلى) چېگرا رايونلا ...

چىڭگىزخان داموللام

چىڭگىزخان داموللام

20 ـ ئەسىرنىڭ 30 ـ ۋە 40 يىللىرىدا ئۇيغۇر ئىلىدە ئىلمىي ئاقارتىش ئىشلىرىدا، جۈملىدىن تارىخ ۋە ئەدەبىيات ساھەسى بويىچە داڭق چىقارغان كىشى ئابدۇلئەزىز چىڭگىزخان داموللامدۇر. ئابدۇل ئ ...

2 – نۆۋەتلىك ئۇيغۇر مۇتەپەككۇرلارنى خاتىرىلەش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۇقتۇرۇشى

ئۇيغۇر ئاكادېمىيسى ئۇيغۇر خەلقىنىڭ مەنىۋى جەھەتتىن ئاقارتىش ساھەسىدە باشلامچىلىق رول ئوينىغان تارىخى شەخىسلەر ۋە ئەدىبلەرنى ياد ئېتىش، ئۇلارنىڭ ئىش – ئىزلىرىنى ئۇيغۇر خەلقىگە، بولۇپمۇ كېلەچىكىمىزنىڭ كاپالىتى بولغان ياش ئەۋلادلارغا تونۇشتۇرۇش مەقسىتىدە، 2016 – يىلى 15 – مايدا «ئۇيغۇر مۇتەپەككۇرلارنى خاتىرىلەش داۋامى ...

2017- يىل 25- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

ئېينىشتىيىننىڭ 9 چوڭ مەخپىيەتلىكى

ئالبېرت ئېينىشتىيىن 1870-يىلى 3-ئاينىڭ 14-كۈنى گېرمانىيەدە تۇغۇلغان. ئۇنىڭ ئىلىم-پەن ساھەسىدىكى بۆسۈش خاراكتېرلىك تۆھپىلىرى ئۇنىڭ ئىسمىنى «تالانت ئىگىسى» دېگەن سۆزنىڭ مەنىداش سۆزىگە ئايلاندۇرغان. ئېينىشتىيىن 1905-يىلدىن باشلاپ بىر يۈرۈش ماقالىلەرنى ئېلان قىلدى ھەمدە نىسپىيلىك نەزەرىيەسى ۋە ئادەتتىكى نەزەرىيەل داۋامى ...

2017- يىل 21- مارت (0) پارچە ئىنكاس بار

ئۇيغۇرلار پىسخولوگىيىلىك ئۇرۇشتا – 8

مۇساپىرلىقنىڭ ئۇپۇقلىرى: سېغىنىش، ئېزىقىش ۋە يارىشىش - 1 دوكتۇر مەمتىمىن ئەلا سۈرگۈنلۈك ھەققىدە ئويلاش غەلىتە ھالدا تارتىملىق ئەمما ئۇنى تەجرىبىدىن ئۆتكۈزۈش قورقۇنچلۇقتۇر. ئۇ ئادەم بىلەن ئۇنىڭ ئانا ماكانى، ئۇنىڭ ئۆزى بىلەن ئۇنىڭ ھەقىقىي ئۆيى ئۇتتورىسىدىكى ئەسلىگە كەلتۈرگۈسىز دەزدۇر: ئۇنىڭ ماھىيەتلىك قايغۇ-ھەس داۋامى ...

2017- يىل 24- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

قۇتادقۇبىلىك – ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر (1909)

قۇتادقۇبىلىك (ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر) مىرسىياف كېرىمبايېف بىز تۈرك خەلقى كۆپ ئەسىرلەر بىرلىكتە ياشىغانلىقتىن ئۆز تارىخىمىزنى ياخشى بىلىشكە ۋە چۈشۈنۈشكە تېگىشلىك بولساقمۇ، نادانلىقىمىز ۋە ئىلتىپاتسىزلىقىمىزدىن ھازىر ئۆز تارىخىمىزنى تونۇش ئۈچۈن ئۇنى باشقا مىللەتلەردىن سوراشقا مەجبۇر بولىمىز. مەسىلەن چىڭغىزخان ( داۋامى ...

2017- يىل 28- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

قەدىمكى ئۇيغۇرلارنىڭ توتىم ئېڭى

ئابلىمىت ئۆمەر بىلگە توتېمىزم ھادىسىسى ئىنسانىيەت تارىخىدا ئۇرۇق ۋە قەبىلە بىلەن تەڭ شەكىللەنگەن بارلىق ئىنسانىيەتكە ئورتاق ھادىسە بولۇپ، بۇنىڭدىكى «توتېم» (مەتوت) سۆزى ئامېرىكا ئىندىئانلىرىنىڭ ئالگونكىئان قەبىلىسىگە قاراشلىق ئۇجىبىۋا ئۇرۇقىدىكىلەرنىڭ «نامەتوتو» دېگەن سۆزىدىن ئېلىنغان، ئەسلىي مەنىسى «ئۇرۇق»، داۋامى ...

2017- يىل 13- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

قۇتادقۇبىلىك – ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر (1909)

قۇتادقۇبىلىك (ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر) مىرسىياف كېرىمبايېف بىز تۈرك خەلقى كۆپ ئەسىرلەر بىرلىكتە ياشىغانلىقتىن ئۆز تارىخىمىزنى ياخشى بىلىشكە ۋە چۈشۈنۈشكە تېگىشلىك بولساقمۇ، نادانلىقىمىز ۋە ئىلتىپاتسىزلىقىمىزدىن ھازىر ئۆز تارىخىمىزنى تونۇش ئۈچۈن ئۇنى باشقا مىللەتلەردىن سوراشقا مەجبۇر بولىمىز. مەسىلەن چىڭغىزخان ( داۋامى ...

2017- يىل 28- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

بىر سائەت مېنى قانچىلىك چوڭ قىلدى؟

دۇنيادا بىر نەرسىنى بىلىش ۋە بىلگەنلىكىنى ھېس قىلىشتىنمۇ گۈزەل ۋە شېرىن تۇيغۇ بولمىسا كېرىك! (بىلىدىغانلار بىلەن بىلمەيدىغانلار باراۋەر بولامدۇ؟ سۈرە زۇمەر، 9-ئايەت). بىر كىشىنىڭ شەخسى دۇنياسى بىلەن ئۆزى تەۋە بولغان مىلياردلارچە ئىنسانلار ياشاۋاتقان ئىجدىمائىيەت ئالىمىنى تۇتاشتۇرىدىغان (بىلىش) ئۇقۇمىنىڭ نۇرغۇ داۋامى ...

2017- يىل 20- يانۋار (0) پارچە ئىنكاس بار

چىڭگىزخان داموللام

20 ـ ئەسىرنىڭ 30 ـ ۋە 40 يىللىرىدا ئۇيغۇر ئىلىدە ئىلمىي ئاقارتىش ئىشلىرىدا، جۈملىدىن تارىخ ۋە ئەدەبىيات ساھەسى بويىچە داڭق چىقارغان كىشى ئابدۇلئەزىز چىڭگىزخان داموللامدۇر. ئابدۇل ئەزىز چىڭگىزخان داموللام، 1906 ـ يىلى (1912- يىلى 1- ئايدا تۇغۇلغان دېگەن قاراش توغرا ئەمەستەك تۇرىدۇ) بۈگۈر ناھىيىسىڭ يېڭىسار كەنت داۋامى ...

2017- يىل 15- ئاپرېل (0) پارچە ئىنكاس بار

مەدەنىيەت تەتقىقاتى كەسپىدە ماگېستىر ۋە دوكتورلۇق ئوقۇش مۇكاپاتى

ئىستانبۇلدا يېڭى قۇرۇلغان ئىبىن خالدۇن ئۇنىۋېرسىتېتى مەدەنىيەتلەر ئىتتىپاقى ئېنىستىتوتى 2017 - يىلى ئۈچۈن مەدەنىيەت تەتقىقاتى كەسپىدە 10 ماگېستىر ۋە 5 دوكتۇر ئوقۇغۇچىسىغا ئوقۇش مۇكاپاتى تەسىس قىلدى. ئىگەللىنىشىچە، بۇ ئالىي مەكتەپ يۇقىرى مائاش بىلەن تۈركىيە ۋە باشقا دۆلەتلەردىن ئەڭ خىل ئوقۇتقۇچىلارنى تەكلىپ قى داۋامى ...

2017- يىل 21- مارت (0) پارچە ئىنكاس بار

ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى ئورگان تور ى ©

ئۈستىگە قايتىش