ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә    Ortaq Türkçe   
  • 2017- يىلى 11- ۋە 12- نويابىردا ئىستانبۇلدىكى ئىبىن خالدۇن ئۇنىۋېرسىتېتىدا «ئۇيغۇر مەدەنىيىتى تەتقىقاتى» ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزۈلىدۇ. ۋاقتىدا
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە » بۇنىڭدىن 31 يىل ئىلگىرى «بۇلاق» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان دادامنىڭ موللا شاكىر قەبرىسى ھەققىدىكى ئىزدىنىش دوكىلاتى

بۇنىڭدىن 31 يىل ئىلگىرى «بۇلاق» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان دادامنىڭ موللا شاكىر قەبرىسى ھەققىدىكى ئىزدىنىش دوكىلاتى

Email this to someoneTweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this pageShare on Facebook33Share on Google+0

بۇنىڭدىن 31 يىل ئىلگىرى « بۇلاق »ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان دادامنىڭ موللا شاكىر قەبرىسى ھەققىدىكى ئىزدىنىش دوكىلاتى

نەبىجان تۇرسۇن ( تارىخ پەنلىرى دوكتورى)

ئۆتكەن ئەسىرنىڭ 80-90-يىللىرىدا ئۈرۈمچىدە نەشر قىلىنغان ئۇيغۇر ۋە تۈركىي خەلقلەر كلاسسىك ئەدەبىياتى ۋە مەدەنىيەت مىراسلىرىغا بېغىشلانغان نوپۇزلۇق «بۇلاق» ژۇرنىلى تەھرىر ھەيئىتى ئۆزىنىڭ 1986-يىللىق 18-سانىدا مەخسۇس ئىلاۋە يېزىپ، دادام تۇرسۇن باراتنىڭ ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتىنىڭ مەشھۇر نامايەندىلىرىدىن بىرى، تارىخچى ۋە شائىر «زەپەرنامە» داستانىنىڭ ئاپتورى موللا شاكىرنىڭ قەبرىسىنى تاپقانلىقىنى ئالقىشلاپ، «بۇ خەلقىمىزنىڭ مەدەنىي ھاياتىدىكى زور ئىش» دەپ باھا بەرگەن ھەم شۇنىڭدەك بۇ مۇناسىۋەت بىلەن دادام تۇرسۇن باراتنىڭ «تالانتلىق شائىر ۋە تارىخچى موللا شاكىرنىڭ قەبرىسى توغرىسىدىكى ئىزدىنىشلىرىمىز» ماۋزۇلۇق دوكلاتىنى ئېلان قىلغانلىقىنى ئەسكەرتكەن.

تەزكىرە تەتقىقاتچىسى تۇرسۇن بارات  (2017 – 1936 )

بۇنىڭدىن 30 يىللار ئىلگىرى دادام رەھمەتلىك جاپالىق ئىزدىنىش ۋە كۆپ كىشىلەرنى زىيارەت قىلىش نەتىجىسىدە ئۇچتۇرپاندىكى سوۋۇتقا سەيلىھگاھىدىكى تاشلىنىپ قالغان بىر قەبرىدە ياتقان كىشىنىڭ ئەسلى ئۇيغۇر خەلقىنىڭ مۇنەۋۋەر پەرزەنتى، ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتىنىڭ مەشھۇر نامايەندىلىرىدىن بىرى ۋە 1864-يىلىدىكى راشىدىن خوجا قاتارلىقلار رەھبەرلىكىدىكى كۇچار قوزغىلىڭىنىڭ ئىشتىراكچىسى، ئۇچتۇرپاندىكى مانجۇ- چىڭ قوشۇنلىرىنى يوقىتىش جەڭلىرىگە قاتناشقان موللا شاكىر ئىكەنلىكىنى بېكىتىپ چىققان ئىدى.
موللا شاكىر قەبرىسىنى تېپىلىشتىن ئىلگىرىراق بولسا، ئۇيغۇر ئالىملىرى قەشقەر ئوپالدىكى بىر قەدىمى قەبرىنىڭ 11-ئەسىردە ئۆتكەن بۈيۈك ئالىم مەھمۇد قەشقەرىيىنىڭ قەبرىسىى ئىكەنلىكىنى بېكىتىپ، خەلقئارالىق زىلزىلە پەيدا قىلغان بولۇپ، بۇ نەتىجە دادامنىڭ موللا شاكىر قەبرىسىنى تېپىپ بېكىتىش قىزغىنلىقىغا زور ئىلھام بولغان ئىدى.
مەن ئۆتكەن ھەپتە «ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى» تورىدا «دادام قەبرىسىدىن يىراقتا ئېيتىلغان سۆزلەر» ماۋزۇلۇق ئەسلىمەمنى ئېلان قىلغان ۋە بۇ ماقالەمدە دادامنىڭ موللا شاكىرنىڭ قەبرىسىنى تاپقانلىق پائالىيەتلىرىنى ئەسلەتكەن ئىدىم. (بۇ سەھىپىگە قارالسۇن؛ http://www.akademiye.org/ug/?p=9084)
بۈگۈن، يەنى 2017-يىلى، 22- سېنتەبىر، جۈمە كۈنى، دادام تۇرسۇن بارات ۋاپات بولغىنىغا ساق 15 كۈن بولدى. مەن جۈمە نامىزىمنى ئوقۇپ، دادامنىڭ روھىغا دۇئا قىلدىم شۇنىڭدەك غۇلامىدىن پاختا ئەپەندى يىغىپ ساقلاپ ، «ئالتۇن ئوق» تور كۇتۇپخانىسىدا ئېلان قىلغان «بۇلاق» ژۇرنىلىنىڭ سانلىرى ئارىسىدىن دادامنىڭ مەزكۇر ئىزدىنىش دوكلاتىنى تاپتىم.
بۇ مۇناسىۋەت بىلەن ئۆزى ۋەتەندىن شۇنچە يىراق جايدا، يەنى ئامېرىكادا ياشىسىمۇ، ئەمما 30-40 يىل ئىلگىرى تارىخى ئانا ۋەتەندە نەشر قىلىنغان ژۇرناللارنى يىغىپ، ئۇلارنى يوقىتىپ قويماي ئاياپ ساقلىغان غۇلامىدىن پاختا ئەپەندىگە چىن قەلبىمدىن رەھمەت ئېيتىمەن.
تۆۋەندە دادام تۇرسۇن باراتنىڭ «بۇلاق» ژۇرنىلىنىڭ 1986-يىللىق 18-سانىدىكى ماقالىسىنى ئوقۇرمەنلەرنىڭ دىققىتىگە سۇنىمەن.

ماقالىنىڭ PDF نۇسخىسىنى چۈشۈرۋېلىڭ

MollaShakirningQebrisiTepildi_TursunBarat_Bulaq_1986_18

Email this to someoneTweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this pageShare on Facebook33Share on Google+0

يازغۇچى ھەققىدە

ماقالە سانى : 126

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش