ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә    Ortaq Türkçe   
  • 2018 - يىلى 25 - مارت يەكشەنبە سائەت 2:00 دە ئىستانبۇل فىندىكزادە زۈبەيدە خانىم كۈلتۈر مەركىزىدە «ئۇيغۇرلاردا ئانا تىل سۆيگۈسى ۋە نورۇز شادلىقى» ئەدەبىيات - سەنئەت پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلىدۇ. ۋاقتىدا
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » ئەدەبىيات گۈلزارى » قايتىش ھىكايىتى

قايتىش ھىكايىتى

ئاپتۇرى: سەرۋى

*

مەھكۇملۇقنى بىلمەپتىمەن، بۇنداق بولار دىمەپتىمەن،

دۈشمىنىمنى تونۇپ باشتا، چارە – تەدبىر ئالماپتىمەن.

*

ئازراق قولۇم كۆرسە پۇلۇم، رېستۇراندا ئويناپتىمەن،

مىللەت ھالى نەدىن – نەگە، زەررە خىيال قىلماپتىمەن.

*

قېتىۋېلىپ بۇرۇلكامدا ئاۋامغا كۆز سالماپتىمەن،

ئۇلار تاتقان دەرد-ئەلەملەر ماڭا كېلەر دىمەپتىمەن.

*

نامايىشقا چىقسا ياشلار «ئۇلار ئەخمەق-دۆت!» – دەپتىمەن،

ئۆيۈمدە جىم، ئىشتا لام-مىم، موللام مۈشۈك يۈرۈپتىمەن.

*

غورۇر پايخان بولسا گاھى، تىزلا ئۇنتۇپ كېتىپتىمەن،

ئىتتەك قۇيرۇق شىپاڭشىتىپ، خائىنلارچە ياشاپتىمەن.

*

قىز-ئوغلۇمغا مىللەت-نومۇس تەربىيەسى قىلماپتىمەن،

ئۇلارنى بەك چاڭلاشتۇرۇپ، ياتلاشتۇرۇپ چوڭ قىپتىمەن.

*

يېرىم خىتاي بولسا ئەۋلاد، ئۆزۈم بولسام ئىشتا ئاكتىپ،

تۈرمە مەندىن مەڭگۈ يىراق، چۆچۈرەم خام ساناپتىمەن.

*

ئورنۇم كېرەك بەلكى خىتاي ئاققۇن نوپۇس كەلگۈندىگە،

بىلىپ-بىلمەي قالپاق كىيىپ، «قوش يۈز كادىر» بوپ قاپتىمەن.

*

لەكمىڭ ئۇيغۇر بىلەن بۇندا «تەربىيەلەش مەركىزى» دە

قىستىلىشپ يېتىپ قاتتىق مومىلارنى يەپ قاپتىمەن.

*

ئەقلىم لال بوپ مەن ھاڭقىيىپ خىيال سۈرۈپ قېتىپ قالسام،

«قارايسۇنغۇ؟» – دەپ تەپكەندە «ئاللا خۇدا!» – دەپ قاپتىمەن.

*

زەئىپ بەدەن، يۈزى سېرىق ئوغلانلارنىڭ ھالىن كۆرۈپ،

«يا رەب!» – دەپمەن، ياقا يىرتىپ نالە – پەرياد ئەيلەپتىمەن.

*

شۇ بىگۇناھ ئۇيغۇرۇمنىڭ كۆزىن ئوچۇق كەتكەن كۆرۈپ،

ئۆز جېنىمدىن ۋاھىم چېكىپ، غال-غال تىترەپ كېتىپتىمەن.

*

تامغا قىستاپ زوڭزايغانچە ئولتۇرغاندا ھەر بىر كۈنى،

ئاچچىق كۈلۈپ، «چۈشۈممۇ؟» – دەپ يۈزلىرىمنى چىمداىپتىمەن.

*

يادلىيالماي خىتايچىدا شۇ نەسباسقۇر ماتىرىيالنى،

باشقا مۇش يەپ، يورۇق كۈندە «يۇلتۇز كۆرۈپ» يېتىپتىمەن.

*

شۇ چاغ ئاندىن «خىتاي ئۇ كىم، ئۇيغۇر كىمۇ؟» بايقاپتىمەن،

بىر ئۆمۈر بۇ ھاياتىمنى بىكارغىلا ياشاپتىمەن.

*

قوساق راۋاپ چېلىپ تۈندە داق كارۋاتتا ياتقاندا،

چۇسا، بۈرگە، پىتلار بىلەن كەسكىن جەڭنى باشلاپتىمەن.

*

يەھۇدىنى سولاپ تىرىك كۆيدۈرگەندەك ناتسېسلار،

«ھەممىمىزنى قىرارمۇ؟» – دەپ ئۇيقۇ بىدار بولۇپتىمەن.

*

يوق سەۋەپتىن نەۋرەم ياشلىق خىتايدىن مەن كالتەك يەپ،

جاۋغايدىن قان سىرغىغاندا، خورلۇق ئىچرە ئىڭراپتىمەن.

*

يېنىمدىكى ئەركەك يىگىت ئۆزىن ئېتىپ ھۇجۇم توسۇپ،

قوغدىغاندا قېرى جېنىم، غورۇردا مەن كۈلۈپتىمەن.

*

شۇ مەرت يىگىت تەۋسىيەسى بىرلە تەيۇممۇم قىلىپ،

«زوڭ ئولتۇر،قات!» – دىگەن ۋاقتا، دىلدا ناماز قىلپتىمەن.

*

«گۇناھكارمەن، غەمگۈزارىم، ئەي جانابى ئۇلۇغ ئاللا،

مەن ئۆلسەممۇ ئامان قالسۇن شۇ مەرت يىگىت!» – دەپ ساپتىمەن.

*

شۇ يىگىتتىن ئوغۇزخاندىن، بۇغراخاندىن، قاراخاندىن،

خەۋەر تىپىپ تارىخىمدىن، بىلىملىكمۇ بوپ قاپتىمەن.

*

«تەۋھىد-ئىمان دىگەن نېمە، نىچۈن ئىنسان يارالغاندۇر؟»

مەرد ئوغلاندىن تەلىم ئېلىپ ئىمانغا مەن كەپقاپتىمەن.

*

توۋا دەيمەن كۇچا سوپۇن كەبى بىر تال موما بىلەن،

دۇمبا-پەشۋا يەپ ھەر كۈنى ئالتە ئايغا «خوش» – دەپتىمەن.

*

مەرت يىگىتنىڭ بارماقچىلىك ئەينىگىگە باققىنىمدا،

«ئورا كۆزلۈك، تىكەن يۈزلۈك بۇ جىن كىمۇ؟» دەپ ساپتىمەن.

*

مەرت يىگىتنى سوتلاش ئۈچۈن يالاپ ئېلىپ ماڭغىنىدا،

«ئەلۋىدا!» – دەپ خىتاپ قىلسا ئوتتا قىلدەك كۆيۈپتىمەن.

*

«جىگەر-پارەم، ئەركەك ئوغلان سەن نەدە؟» – دەپ خىتاپ قىلىپ،

مەرت يىگىتچۈن، تارام-تارام يىغلاپ ئېقىپ كېتىپتىمەن،

*

يارالمىشنىڭ قىسمەتلىرى ئاجايىپتۇر بەكمۇ سىرلىق،

«تەربىيەلەش مەركىزى» دە ئادىمىلىك تېپىپتىمەن.

*

يېڭى كىرگەن بىر مەھبۇستىن ئائىلەمدىن خەۋەر ئاڭلاپ،

بۇ دۇنيادىن ئۈمىد ئۈزۈپ تىرىڭڭىدە ئۇچۇپتىمەن.

*

«تۈركىيەگە سەن چىقتىڭ!» – دەپ ئون يىل كېسىپتۇ ئوغلۇمنى،

«بۇ خەۋەردە جانىم چىقار، ئەمدى ئۆلدۈم!» – دەپ قاپتىمەن.

*

كۆزۈم ئېچىپ قۇرۇت باسقان شۇ لەنىتى كارۋىتىمدا،

خىتايغا مەن قەلىب قېتىمدا لەنەت ئوتى ئېچىپتىمەن.

*

ھەقىقەتكە مەن قايىتقاچ بۇ «مەركەز» دە كۆزۈم ئېچىپ،

ساپ تەپەككۇر دېڭىزىدا غۇلاچ تاشلاپ ئۈزۈپتىمەن.

*

ھەر نەپەستە مەن ئاللاھتىن مۇڭ – زار بىرلە نالە قىلىپ،

پۈتۈن ئۇيغۇر خەلقىم ئۈچۈن ئاسانچىلىق تېلەپتىمەن.

*

«ئۈگىنىش» تە تۆت ئەتراپنى خىتاي قوراللىق چارلىسا،

«ئۇشبۇ قورال مېنىڭ بولسا!» – دەپمۇ ئويلاپ كېتىپتىمەن.

*

مەركەزدىكى سوئال-سوراق، مۇش-تېپىكتە  بەدەن يارا،

ئەركەكلەرگە قاراپ مۇڭغا چىلىشپلا كېتىپتىمەن.

*

يىگىرمە ياشلىق ئۇشبۇ ئوغلۇم سۈرمەي ھايات باھارىنى،

«چىقارمۇ يا، مەڭگۈ يوقار؟» – دەپ ۋايىم يەپ ئۆكسۈپتىمەن.

*

«خوتۇن – قىزىم نە بولغاندۇر؟ دەرد ئەلەمدە پۈكۈلگەندۇر،

يۈرەك – باغرى سۆكۈلگەندۇر!» – دەپ نالىلەر ئەيلەپتىمەن.

*

«ئەركەكلىگىڭ قېنى سېنىڭ، خوتۇن-پەرزەنت قوغدىيالمىساڭ؟

سېنى بۇندا تۇپراق يۈتسۇن!» – دەپ ئۆزەمگە تىل ساپتىمەن.

*

موما-سۇنى قىسقان ۋاقتا  «ماسلاشماس» شۇ ئوغۇلچاقتىن،

«ئەكەل سۇنى، بەر مومىنى!» – دەپ خىتايغا ئېسىلىپتىمەن.

*

بەدىلىگە بۇ غەۋغانىڭ، شۇم خىتاينىڭ تاپىنىدا،

سۆڭەكلىرىم چۇل-چۇل تالقان ، تېنىم خېمىر بوزلاپتىمەن.

*

ئۇشبۇ گۆدەكنى «بولدى!» – دەپ تارتقۇچلىسا بارچە مەھبۇس،

«ۋاي تاغا!» – دەپ ئۆزىن ئاتسا مەن بەختكە چۆمۈپتىمەن.

*

قەيسەر ئوغلانغا قاراپ تېڭىرقىسا مەشئۇم خىتاي،

«كۆردۈڭمۇ؟» – دەپ كۆز- كۆز قىلىپ نەپرەتنى خەنجەر ئەيلەپتىمەن.

*

«سەن فاشىستسەن ئەي شۇم خىتاي، قانلىق قەرز بوينۇڭدادۇر،

ئۇيغۇرۇمنى يېڭەلمەيسەن!» – دەپ كۆزۈمدە سۆزلەپتىمەن.

*

روھىم ساپلىق، غورۇر ئىچرە يارقىنلىقتا جۇلا چېچىپ،

تەۋھىد ئىچرە بۇ دۇنيادىن ئارمان بىلەن كېتىپتىمەن!

*

2018-يىلى، 16- يانىۋار، ئامېرىكا

يازغۇچى ھەققىدە

ماقالە سانى : 1163

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش