• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

You Are Here: Home » ئومۇمى (Page 198)

مەككە دەۋرى

مىلادىيە 610-يىلى ئاللادىن تۇنجى قېتىم «ۋەھىي» چۈشۈپ، 622-يىلى مەدىنىگە «ھىجىرەت» قىلغانغا قەدەر ئۆتكەن 13يىل ئىسلام دىنىدا«مەككە دەۋرى» دىيىلىدۇ. بۇ دەۋر ئىككى باسقۇچنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: بىرىنچىسى، 3يىللىق يوشۇرۇن دەۋەت قىلىش باسقۇچى. (مىلادىيە 610-612يىللار)، ئىككىنچىسى، ئون يىللىق ئاشكارا دەۋەت قىلىش باسقۇچى (مىلادىيە 612-622يىللار). مەككە دەۋرىدە مۇھەممەد پەيغەمبەر ئاساسلىقى، ئاللانىڭ بىرلىكى، ئاخىر زا ...

Read more

مەدىنە دەۋرى

1. مەدىنىگە كەلگەن دەسلەپكى چاغلار مەدىنە دەۋرىدە، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ پائالىيەتلىرى ئىسلام دىنى ئەقىدىلىرىنى چۈشەندۈرۈشتىن، ئىسلام دىنىنىڭ سىستېما قانۇنلىرىنى كونكرېت قورۇشقا ئۆتۈپ، سىياسى، ئىقتىسادى، ھەربى، مەدەنىيەت، تاشقى ئالاقە ھەمدە يېمەك-ئىچمەك، كىيىم-كېچەك، يۈرۈش-تۇرۇش، ئۆلۈم-يىتىم، توي-تۆكۈنلەرگىچە كەڭ دائىرىدىكى ساھەلەرگە چېتىلدى. بۇنداق قىلىشىتىن مەقسەت—ئىسلام دىنى رامكىسى ئاستىدا يېڭى ئىجت ...

Read more

ئىسلام دىنىنىڭ تۈپكى ئېتىقادى

1. قۇرئاننى رەتلەش «قۇرئان» ئىسلام دىنىنىڭ ئەڭ ئاساسلىق مۇقەددەس كىتابى بولۇپ، ئىسلام دۇنياسىنىڭ قانۇنى ئاساسى، پۈتۈن دۇنيا مۇسۇلمانلىرىنىڭ دۇنيا قاراش ۋە كىشىلىك تۇرمۇش قارىشىنىڭ ئاساسى: «قۇرئان» ئاللانىڭ تىلى بولۇپ، ئاللا يۈز بەرگەن ئىشلار ۋە ئەينى چاغدىكى جەمئىيەتنىڭ ئېھتىياجىغا ئاساسەن پەرىشتە جىبىرئىل ئارقىلىق مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا چۈشۈرۈپ بېرىلگەن ۋەھىيدۇر. مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ۋاپات بولغاندىن كې ...

Read more

ئەبۇ بەكرى دەۋرى (مىلادىيە 632-634 يىللار)

1. تالانتىنىڭ ئاشكارىلىنىشى ئەبۇ بەكرى (مىلادىيە 537-634 يىللار)، ئەسلى ئىسمى ئابدۇللا ئىبنى ئوسمان. ئىبنى ئەمىر، ئۇنىڭ ئاتا-ئانىسى ھەر ئىككىلىسىلا قۇرەيىشلەردىن بولۇپ، ئەمما مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بىلەن بىر ئۇرۇقداش جەمەتتىن ئەمەس ئىدى. ئەبۇ بەكرى كىچىكىدىنلا ياخشى تەربىيە ئالغان بولۇپ، بىلىملىك، مېڭىسى ئۆتكۈر، گەپ-سۆزلىرى جايىدا ئىدى. ئۇ كىشىلەرگە سەمىمى-سادىقلىق بىلەن مۇئامىلە قىلاتتى، ئاچچىقلانمايتتى. ئ ...

Read more

ئۆمەر دەۋرى (مىلادىيە 634-644 يىللار)

1. ئۆمەر ئەبۇ بەكرىنىڭ ئىز باسارى ئۆمەر (مىلادىيە592-644 يىللار) زېھنى قۇۋۋىتى ئۇرغۇپ تۇرغان، تالانتلىق سىياسىئون بولۇپ، سەمىمى، ئادىل، مۇسۇلمانلار ئارىسىدا ئىنتايىن يۇقىرى ئىناۋەتكە ئىگە ئىدى. ئۆمەرنىڭ تولۇق ئىسمى—ئۆمەر ئىبنى خەتتاب ئىبنى نۇھىل، كېلىپ چىقىشى مەككە قۇرەيىش قەبىلىسىنىڭ بەنى ئادى جەمەتىدىن ئىدى. ئۆمەر ياش ۋاقىتلىرىدا باشقا قۇرەيىشلىكلەرگە ئوخشاش سودىگەرچىلىك بىلەن شۇغۇللانغان بولۇپ، مەككىدىكى ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top