• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

You Are Here: Home » ئومۇمى (Page 199)

ئوسمان دەۋرى (مىلادىيە 656-644 يىللار)

1 . ئوسماننىڭ ھاياتى ئوسمان (مىلادىيە 656-577 يىللار) تولۇق ئىسمى ئوسمان. ئىبنى ئەففان، قۇرەيىش قەبىلىسىنىڭ ئۇمەييە جەمەتىدە تۇغۇلغان، مۇھەممەد ئەلەيھىسالامدىن 6 ياش كىچىك. ئۇنىڭ ئاتىسى ئاتاقلىق سودىگەر بولۇپ، ۋاپات بولغاندىن كېيىن نۇرغۇن مىراس قالغان. ئوسمانمۇ ئاتا كەسپىگە ۋارسلىق قىلىپ، زور پايدا ئېلىپ، خېلى تەسىرى بار بىر ئادەمگە ئايلانغان. مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام دىن تارقاتقان چاغلاردا ئوسمان 34 ياشقا كى ...

Read more

ئەلى دەۋرى (مىلادىيە 661-656 يىللار)

1. «خەلىپە» لىك ئورنىغا ئولتۇرۇش ئەلى (مىلادىيە600-661-يىللار) مۇھەممەد ئەلەيھىسالامنىڭ نەۋرە ئىنىسى ۋە كۈيئوغلى(پەيغەمبەر قىزى پاتىمەنىڭ ئېرى) بولۇپ، مۇھەممەد ئەلەيھىسالامدىن 30 ياش كىچىك. ئۇ ئەڭ بۇرۇن ئىسلام دىنىغا كىرگەنلەرنىڭ بىرى. مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام 610- يىلدىن تارتىپ دىن تارقىتىشقا باشلىغاندا، ئەلى 10 ياش بولۇپ، ئۇنى كىچىكىدىنلا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بېقىپ چوڭ قىلغاچقا مۇھەممەد ئەلەيھىسالامنىڭ ئۇ ...

Read more

ئۈمەييە خاندانلىقى

ئۈمەييە خاندانلىقى (مىلادىيە 750-661 يىللار) 1.خاندانلىقنىڭ قۇرۇلۇشى ئۈمەييە خاندانلىقى- مەككە قۇرەيىش قەبىلىسىدىكى ئۈمەييە نەسەبى قۇرغان خاندانلىقنى كۆرسىتىدۇ. ئۈمەييە نەسەبى جاھىلىيەت دەۋرىدە نامى مەشھۇر بىر نەسەب بولۇپ، ئەڭ دەسلەپتە ئۇلار ئىسلام دىنىنى تارقىتىشقا قەتئىي قارشى تۇرغان. كېيىن، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام مەككىنى فەتىھ قىلغاندىن كېيىن، ئاندىن ئىسلام دىنىغا بەيئەت قىلغان. لېكىن، ئىسلام دىنىغا كىرگ ...

Read more

ئابباسىلار سۇلالىسى دەۋرىدىكى ئىسلام دىنى

ئابباسىلار سۇلالىسى (750-1258) 1. سۇلالىنىڭ قۇرۇلۇشى مىلادىي 750- يىلى، ئابباسىلار پەيغەمبەر جەمەتىدىن ھوقۇقنى قايتۇرۇۋېلىش بايرىقىنى ئېگىز كۆتۈرۈپ، پارس ۋە باشقا مىللەتلەرنىڭ قوللىشى بىلەن ھاكىمىيەتنى قورال كۈچى بىلەن تارتىۋېلىپ، ئۇمەييەلەر ھۆكۈمىتىنىڭ ئورنىغا چىقىپ، ئابباسىلار سۇلالىسىنى قۇردى. ئۇلارنىڭ بايرىقى قارا رەڭلىك بولغاچقا، جۇڭگونىڭ تارىخ كىتابلىرىدا ئۇلار «قارا كىيىملىك ئەرەبلەر» دەپ ئاتالغان. ئ ...

Read more

ئابباسىلار سۇلالىسىنىڭ ئىلىم-پەن مەدەنىيىتى

ئابباسىلار دەۋرىدىكى ئىلىم-پەن مەدەنىيىتىنىڭ گۈللىنىشى ھەرگىزمۇ تاساددىپىلىق ئەمەس، بەلكى ئۇ ھەر قايسى تەرەپلەردىكى ئامىللارغا باغلىق. 1. «قۇرئان كەرىم» ۋە «ھەدىس» نىڭ ئىلھامى ھەر قانداق بىر جەمئىيەتتە، يېتەكچى ئورۇندا تۇرىدىغان ئاڭ فورماتسىيىسى بىلەن قىممەت قارىشى، ئىلىم-پەن، مەدەنىيەتكە تۇتقان پوزىتسىيىسى مەزكۇر جەمئىيەتنىڭ ئىلىم-پەن، مەدەنىيىتىنىڭ گۈللىنىشى ياكى زاۋاللىققا يۈزلىنىشىنى بەلگىلەيدىغان ئەڭ م ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top