• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

You Are Here: Home » داڭلىق كىشىلەر (Page 11)

فارابىنىڭ بەش بىردەكلىك قانۇنىيىتى توغرىسىدا مۇھاكىمە

پەلسەپە، نۇرغۇن نەرسىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بولۇپمۇ ئۇنىڭدا مۇرەككەپ سىستېما قانۇنىيەت مەۋجۇت. سىستېمىسىز، قانۇنىيەتسىز قاراشلارنىڭ تەتبىقلاش كۈچى ئاجىز بولىدۇ. تەتبىقلىغىلى بولمىسا، جاھاندا بىر سۆزگە بىر پەلسەپە كېتىدۇ، ھەممە ئادەمنى پەيلاسوپ دېگەندە بولىدۇ. بىراق، دۇنيا تارىخىدا نەزەرىيەلىرى مىڭ يىل، ھەتتا يۈز يىل ھايات تۇرالىغان گىگانت پەيلاسوپلار بىرنەچچە تاللا. فارابى، ئۇيغۇر پەلسەپە تارىخىدىكى بىر گ ...

Read more

ھۈسەيىنخان تەجەللىنىڭ ھاياتىي پائالىيەتلىرى

مۇختار مامۇت مۇھەممىدى ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتى بىلەن ئۇيغۇر دېموكراتىك ئەدەبىياتىنى باغلاشتا كۆۋرۈكلۈك رول ئوينىغۇچى ئەدىبلەرنىڭ بىرى، مەشھۇر ئالىم، ئاتاقلىق شائىر، داڭلىق تېۋىپ، مائارىپچى ۋە خىمىك ھۈسەيىنخان ئەكبەر تەجەللى مىلادىيە ھىجرىيە 1262–يىلى (1848–يىلى)① خوتەن② ۋىلايەتلىك، قاغىلىق ناھىيە زوڭلاڭ يېزا ئايكەن كەنتىدە ئىسلام دىنىي ئالىمى، ماھىر تېۋىپ قۇتبىدىن شاھ ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. تەجەللى ئو ...

Read more

ھۆسەيىنخان تەجەللى

ئاتاقلىق شائىر، داڭلىق تېۋىپ، مائارىپچى  ۋە خىمىك ھۆسەيىنخان ئەكبەر تەجەللى ھەزرەتلىرى مىلادى 1856-يىلى خوتەن ۋىلايىتىنىڭ قاغىلىق ناھىيىسى زۇڭلاڭ يېزا ئايكەن كەنتىدىكى دىنىي ئالىم، ماھىر تېۋىپ قۇتبىدىن شاھ ھەزرەتلىرىنىڭ ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. ئۇقۇش يېشىغا يەتكەندە ئاتا – ئانىسى ئۇنى مەككىگە ئېلىپ بارغان ۋە باشلانغۇچ مەلۇماتىنى مەككىدە ئالغان. قۇتبىدىن شاھ پەرزەنتىنى يۇقىرى مەلۇماتلىق كىشى قىلىپ يېتىشتۈر ...

Read more

مەشھۇر تارىخشۇناس – موللا مۇسا سايرامى

ئابدۇقەييۇم مەمتىمىن موللا مۇسا بىننى موللا ئەيسا خوجا سايرامى 1836 – يىلى 8 – ئاينىڭ 23 – كۈنى باي ناھىيىسىگە قاراشلىق سايرام رايونى ئانىقىز يېزىسى توغايلا مەھەللىسى (ھازىرقى توخسۇن يېزىسىنىڭ 4 – كەنتى) دە دىنىي ئۆلىما ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. ئۇنىڭ دادىسى موللا ئەيسا خوجا بىننى موللا ئېزىزخان خوجا خېلى يۇقۇرى دىنىي مەلۇماتقا ئىگە كىشى بولۇپ، سايرام رايونى بويىچە ئۆز زامانىسىنىڭ ئۇقۇمۇشلۇق، ھۆرمەت ۋە ئاب ...

Read more

قۇتلۇق ھاجى شەۋقى

ئۇيغۇر ھازىرقى زامان ئەدەبىياتىنىڭ باشلىنىشىدا شائىر، نەشىرىياتچى قۇتلۇق ھاجى شەۋقى مۇھىم ئورۇن تۇتىدۇ. قۇتلۇق شەۋقى 1876-يىلى قەشقەردە ئابدۇرەھىم بەگ ئىسىملىك مەرىپەتۋەر كىشى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. دەسلەپكى بىلىمىنى ئۆز يۇرتىدا ئالغاندىن كېيىن، دادىسى بىلەن ھەرەمگە بېرىپ ھاجى بولغان ۋە قاھىرەدىكى «جامىئۇل ئەزھەر دارىلئۇلۇم» دا، تۈركىيىگە كېلىپ ئىستانبۇلدا ئوقۇغان. ئارىدىن ئۇزۇن ئۆتمەي، ئۇ يەنە بۇخارادا  ئىلى ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top