مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) مەركىزىي ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرى ئىچىدە ئۆزبېكىستان ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمىي ماكانلىرىدىن بىرى بولۇپلا قالماستىن بەلكى  ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 1 ...

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) 11 -ئەسىرنىڭ بۈيۈك ئېنسىكلوپېدىيەلىك ئالىمى، تۈركولوگىيە ئىلمىنىڭ ئاتىسى مەھمۇد كاشغەرىي ۋە بۈيۈك پەيلاسوپ، مۇتەپەككۇر شائىر يۈسۈپ ...

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مەدەنىيەت بوستانى (بەتلەر: 25)

(كارىزى) «تۈركىي تىللار دىۋانى»دىكى ئەنئەنىۋىي قول-ھۈنەرۋەنچىلىك

«تۈركىي تىللار دىۋانى» دىكى ھۈنەر- سەنئەتكە دائىر مەزمۇنلاردىن ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋىي قول-ھۈنەرۋەنچىلىك ئۆرپ-ئادەتلىرىگە نەزەر ئادىل غاپپار كارىزى  «تۈركىي تىللار دىۋانى» 11-ئەسىردە (تەخمىنەن مىلادى 1076 – 1077 – يىللار ئارىلىقىدا) بۈيۈك ئۇيغۇر ئالىمى، ئۇلۇغ تىلشۇناس مەھمۇد قەشقەرى تەرىپىدىن يېزىلغان مونىمىنتال ئەسەر. «تۈركىي تىللار دىۋانى» تۈركىي تىلى بىلەن ئوتتۇرا ئەسىردە ئىلىم – پەن تىلى بولۇپ خىزمەت ق ...

داۋامى

ئۇيغۇرلاردىكى يەرلىك مەشرەپلەر ھەققىدە ئىزدىنىش –ئاتۇش باراۋەت مەشرىپى ھەققىدە (مۇختەرجان توختى بۇغراخان)

مۇھىم مەزمۇنى: «باراۋەت مەشرىپى» ئىجادچان، ئەمگەكچان، ئەقىل- پاراسەتلىك ئۇيغۇر خەلقى ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان داۋاملاشتۇرۇپ كەلگەن ئەلئارا مەشرەپ تۈرلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ ئۇزۇن تارىخقا ئىگە. مەزكۇر ماقالىدە، ئۇيغۇر خەلقىنىڭ قىممەتلىك مەدەنىيەت مىراسى بولغان ئۇيغۇر خەلق مەشرەپلىرىنىڭ بىر تۈرى بولغان «باراۋەت مەشرىپى» نىڭ كېلىپ چىقىشى، تۇرلىرى، ئېلىپ بېرىلىش تەرتىۋى، رولى توغرىسىدا مۇلاھىزە يۈرگۈزۈلىدۇ. ئاچقۇچل ...

داۋامى

فىلىم: ئۇيغۇر نەققاشلىق ( گەج ئويما) دىن ھوزۇر

ئۇيغۇر نەققاشلىق ( گەج ئويما)- ئۇيغۇر بىناكارلىقىنىڭ مۇھىم تەركىۋىي قىسمى . ئۇيغۇر بىناكارلىقىدىكى نەقىش سەنئىتىدە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى تاغ-دەريالار، دەل-دەرەخلەر، گۈل-گىياھلار، مېۋە-چېۋىلەر ئالاھىدە گەۋدىلەندۈرۈلگەندىن باشقا، تۇرمۇش بۇيۇملىرىغىمۇ تېگىشلىك ئورۇن بېرىلگەن. ئۇيغۇر بىناكارلىقىنىڭ نەقىش بېزەكلىرىنىڭ شەكلى ھەرخىل، مەزمۇنى مول بولۇپ، ئىشلەتكەن ماتېرىياللار ۋە قولل ...

داۋامى

يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ ئېستېتىك قاراشلىرى ئۈستىدە مۇلاھىزە

ئاپتۇر مەريەم قۇربان مۇھىم مەزمۇنى: يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ «قۇتادغۇبىلىك» تە ئىپادىلىگەن ئېستېتىك قاراشلىرى ئۆزگىچىلىككە ئىگە بولۇپ، ئاپتورنىڭ دۇنيا قارىشى ۋە سەنئەت قارىشىنىڭ مۇھىم تەركىبىي قىسمى . ئاپتورنىڭ ئېستېتىك ئىدىيىسى ئەسەردىكى تۆت سىمۋوللۇق خاراكتېرگە ئىگە پېرسوناژلار ئوبرازى ئارقىلىق ئىپادىلەنگەن مۇكەممەللىك، ھەمدە بۇ خىل مۇكەممەللىكنىڭ تەرەققىياتىدىن ھاسىل بولىدىغان بەختلىك ھايات ھەققىدىكى گارمونىك ...

داۋامى

«شىنجاڭ تارىخ ماتېرىياللىرى» توپلىمى (1-دىن 50- قىسىمغىچە)

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى توربېتىنىڭ ئەزىز ئوقۇرمەنلىرى «شىنجاڭ تارىخ ماتېرىياللىرى» توپلىمى (1-دىن 50- قىسىمغىچە) تارىخ تەتقىقاتى ئېلىپ بېرىۋاتقان ۋە ئىلمى ماقالە يېزىش ئۈچۈن بۇ خىل تارىخى ماتېرىياللارغا تەشنا بولغان تەتقىقاتچى ۋە ئاكادېمىكلەر، يازغۇچى-ئەدىبلىرىمىزنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن بەيدۇ تورىغا يوللاندى. چۈشۈرۈۋېلىشىڭلارنى ھەمدە باشقىلارغىمۇ تەۋسىيە قىلىپ قويىشىڭلارنى ئۈمىت قىلىمىز. بۇ مات ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش