شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » ئەدەبىيات گۈلزارى (بەتلەر: 52)

باردۇر

ئابدۇخالىق ئۇيغۇر جاھالەت سەمەرسىدىن بىزگە بىر كۈن كۆپ جاپا باردۇر، ئېيتىڭىزچۇ، بۈگۈنكى ھالىمىزنىڭ قايسى بىرىدە ساپا باردۇر. زاماننىڭ ھالىدىن ۋاقىپ بۇلۇپ تۇرماقنىڭ ئورنىغا، بىرىنى شاڭيۇ سايلاپ ئارقىدىن دەۋايىمىز باردۇر. ئىلىمنىڭ ئىجتىھاتىغا كۆڭۈلنى قويمىدۇق بىزلەر، ئوقۇرمىز-ئوقۇتارمىز دەپ سېغىز چايناشىمىز باردۇر. تەئاۋۇنۇ-تەناسۇر ئورنىغا بىزلەردە بىر ئادەت، يىڭى باشنى كۆتۈرگەننى ئۇرۇپ يىغقانىمىز باردۇر. يەن ...

داۋامى

ئاۋارە

ئۇيۇشماققا ئىنتىزار مىللەت، بىرى پىتنە تېرىپ ئاۋارە، بىرلىك ئىدى ھەممىدە مەقسەت، بىرى قۇمدەك چېچىپ ئاۋارە... كۆرەلمىگەچ بىرى-بىرىنى، بىلەپ تۇرۇپ ئاڭا چىشىنى، ئېپى كەلسە سانجىپ زىخىنى، يىلان كەبى چېقىپ ئاۋارە... بىلمىگەننى بىلمىدىم دېمەي، ياكى مىللەت غېمىنى يېمەي، ئاتتىن چۈشسە ئېزەڭدىن چۈشمەي، ئۆزىنى چوڭ بىلىپ ئاۋارە... ئاچچىق كىردى تاپاندىن تىكەن، «ھايات يولى ئەشۇنداق ئىكەن»، تاپالماستىن ئورۇننى كىرگەن، باش ...

داۋامى

ﺑﺎﻻ ﯞﻩ «ﺑﺎلا»

ﺗﯘﺭﺳﯘﻧﺒﻪﮒ ﺋﯩﺒﺮﺍﮬﯩﻢ ﺗﺎﻳﻤﺎﺱ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﯩﻠﯩﻤﯘ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺗﯩﻠﻼﺭﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﮬﻪﺭﭖ، ﺗﺎﯞﯗش ۋﻩ بوﻏﯘملارﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨﻜﯩﺸﺪﯨﻦ ﺳﯚﺯ ﻳﺎﺳﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯩﻞ ﺑﻮﻟﯘﭖ،ﺑﯩﺮ ﺧﻪﺕ ﺑﯩﺮ ﺳﯚﺯ ﮬﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﮬﻪﻣﺪﻩ ﺑﯩﺮ ﺳﯚﺯ ﻛﯚﭖ ﻣﻪﻧﻪ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ بەزى بىر ﺗﯩﻠﻼﺭﺩﯨﻦ ﺗﯜﭘﺘﯩﻦ ﭘﻪﺭﻕ ﻗﯩﻠﺴﯩﻤﯘ، ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺗﻮﻱ، ﺑﺎﻻ ....ﺩﯦﮕﻪﻧﮕﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻗﻮﺵ ﻣﻪﻧﻪ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺗﯜﺭﻛﯜﻡ ﺳﯚﺯﻟﻪﺭﻣﯘ ﻳﻮﻕ ﺋﻪﻣﻪﺱ. ﺋﻪﻗﯩﻞ-ﭘﺎﺭﺍﺳﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﺎﺗﺎ-ﺑﻮﯞﯨﻠﯩﻤﯩﺰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺗﻪﺑﯩﺌ ...

داۋامى

خوتۇن ئالغاندا ئانىسىغا قارا

ئانا بولسا ئىنساننىڭ تۇنجى ئۇستازى.ئۇنىڭدىن ئادەم بولۇپمۇ قىزلار نۇرغۇن نەرسىلەرنى ئۈلگە ئالىدۇ. قەدىمدە بىر سودىگەر بولغان ئىكەن. يىلنىڭ كۆپ ۋاقىتلىرىدا باشقا شەھەردە بولىدىكەن، ئائىلىسىگە ئانچە بەك قايتالمايدىكەن . شۇنداق سودا قىلىپ يۈرگەن كۈنلەرنىڭ بىرىدە بارلىق تۆگىلەرنى باشلاپ ماڭىدىغان باشلامچى تۆگىسى قېرىپ قاپتۇ. باي باشلامچى تۆگىنىڭ ئورنىغا يىڭىدىن باشقا تۆگە سېتىۋىلىش ئۈچۈن تۆگە بازىرىنى ئارىلاپ ھې ...

داۋامى

ئوغۇزنىڭ بوۋىسى

ئابدۇۋەلى ئايۇپ "ئۇيغۇرلۇق مۇساپەمدىكى ئامېرىكا" نىڭ داۋامى     ئامېرىكىدا ئۆتكۈزگەن ئاخىرقى رامازاندا بىر ئۆزبىك بوۋاي بىلەن تۈرك مەدەنىيەت مەركىزىدە تونۇشۇپ قالدىم. بوۋاينىڭ ئوغلى بىر ئۇنۋىرسىتىتنىڭ سىياسى پەنلەر فاكۇلتىتىدا ئىشلەيدىكەن. كازىمبىك ئىسىملىك بۇ ئاقساقال ئوغلىنى يوقلاپ ئاۋىستىرالىيەدىن كەپتۇ. مەن بۇرۇن تاجىكىستانلىق ئۆزبىك بالىلار بىلەن ئۇچرىشىپ پاراڭلاشقاچ بۇ قېرىنداش تەلەپپۇزغا كۆنۈك ئېدىم. ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش