• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

تەرجىمىدە رەنا مەڭگۈ ئۆلمەسلىك ۋە ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش ئىنسانلار ئىزچىل ئىزدىنىۋاتقان بىر مەسىلە، 19-ئەسىرگە قەدەم قويغاندىن كېيىن، ئىنسانىيەت پەن-تېخنىكىسى زور دەرىجىدە تەرەققىياتلا ...

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات ھەممىمىزگە مەلۇم، ھازىرغا قەدەر دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز جاي جۇمۇلاڭما چوققىسى، بۇ دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز چوققا تەبىئەت دۇنياسىدىكى ئاسمانغا ئەڭ يېقىن جاي، شۇڭا بۇ ...

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

ھازىرقى زامان كىشىلىرى قەدىمكى مەدەنىيەتكە ئىنتايىن قىزىقىدۇ ، ئۇلار كېيىنكى ئەۋلادلار ئۈچۈن بىر چوڭ «خەزىنە» قالدۇردى بۇنىڭ ئىچىدە مايا مەدەنىيىتى ئەڭ سىرلىق مەدەنىيەت ھېسابلىنىدۇ ...

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

پىروفېسسور مۇستافا ئۆزتۈرك تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەھمەد سۇلۇق ئىسلامچىلىق 19. ئەسىرنىڭ ئاخىرى ۋە 20. ئەسىرنىڭ باشلىرىدا ئوسمانلى ئىمپىراتورلىقىنىڭ زاۋاللىقتىن قۇتۇلۇش چارىسى ...

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

ئەگەر، كومپيۇتېرنىڭ ئۆزىگە «تۇنجى كومپيۇتېر قاچان بارلىققا كەلگەن؟» دېگەن سۇئالغا جاۋاب بەرگۈزمەكچى بولساق، ئىزدەش موتورىنى ئېچىپ بۇ سۇئالنى كىرگۈزسەك ھەر خىل جاۋابلارغا ئېرىشىمىز. ...

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

تەرجىمىدە قايدۇجان ئامېرىكا بىلەن ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى ئەمەلىي كۈچ پەرقىنى ئىقتىسادىي كۈچ، ئالىي مائارىپ ۋە پەن تەتقىقات كۈچى بەلگىلىگەن. ئىقتىسادىي ئەمەلىي كۈ ...

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

تەرجىمىدە زۆھەل 1905-يىلى، ئېينىشتىيىن تار مەنىدىكى نىسپىيلىك نەزەرىيىسىدە بىر غەلىتە دۇنيانى مۇنداق چۈشەندۈرگەن: بىز تۇرۇۋاتقان ئالەمنى بىر تۆت ئۆلچەملىك زامان-ماكان دەپ قاراشقا ب ...

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

تەرجىمىدە تىللا شىركىتى  ياپون كارخانىچىلىرى ئىچىدە كونوسۇكې ماتسۇشىتا (Nonosuke Matsushita) مەڭگۈلۈك ئابىدە ھېسابلىنىدۇ. ئۇ پاناسونىك ئېلېكتىر ئۈسكۈنىلىرى ئىمپىريەسىنى بەرپا قىلىپ ...

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى تىلغا ئېلىنسا، سىز نېمىنى ئويلايسىز؟ ئىز-دېرەكسىز يوقاپ كەتكەن ئايروپىلانلارمۇ ياكى بۇ يەرگە غەرق بولغان ھەربىي پاراخوتلارمۇ؟ بەك ...

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

تەرجىمىدە زۆھەل ئوپتىكىلىق كۋانت ئادەتتە بىز دەۋاتقان فوتون بولۇپ، ئۇ ئېلېكتىر ماگنىت دولقۇنى يەتكۈزۈش ۋاسىتىسى، ئېلېكتىر ماگنىتىنىڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئاساسىي زەررىچىسى، ...

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

تەرجىمىدە ئوغلان ئىنسانلار پەن-تېخنىكىنىڭ ياردىمىدە يەر شارىدىن چىقىپ، چەكسىز سىرلىق ئالەم دۇنياسىنى كۆردى. چەكسىز كائىناتتىكى «باش رولچىلار» بولسا دەل تۈرلۈك ئاسمان جىسىملىرىدۇر، ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 22)

قاراخانىلارنىڭ قۇرۇلۇشى

ھاجى نۇر ھاجى 9 – ئەسىرنىڭ باشلىرىدىن باشلاپ 13 – ئەسىرگە قەدەر بولغان 300 يىللىق ئارىلىقتا ئۇيغۇر، ياغما ۋە تۈركىي تىللىق مىللەتلەرنىڭ قەدىمكى مۇقەددەس ئانا ماكانى بولغان غەربىي دىياردا ياغمىلار قاراخانىيلار ھاكىمىيىتىنى قۇردى. قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ راسا گۈللەنگەن مەزگىللىرىدە ئۇنىڭ زېمىنى ھازىرقى تارىم ئويمانلىقىنىڭ ئوتتۇرا ۋە غەربىي قىسمى، ئىلى مىڭلاق ۋادىلىرى ۋە بالقاش كۆلىنىڭ جەنۇبىي، چۇ دەريا ۋادىس ...

Read more

قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ يىمىرىلىشى

ھاجى نۇرھاجى قاراخانىلار سۇلالىسى مىلادىيە 9 – ئەسىرنىڭ باشلىرىدىن 13 – ئەسىرىگىچە قەدەر ھۆكۈم سۈرۈپ مىلادى 1222 -يىلى يىمىرىلدى. قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ ئاخىرقى دەۋرلىرىدە ھەرقايسى جايلاردا خەلق قوزغىلاڭلىرى كۆتۈرۈلدى. قاراخانىيلار سۇلالىسى دەل شۇنداق خەلق قوزغىلاڭلىرىنىڭ زەربىسى ئاستىدا ئاجىزلىشىپ يىمىرىلىشكە يۈزلەنگەنىدى. 1. قارا قىتانلارنىڭ بېسىپ كىرىشى خەنزۇچە تارىخ كىتابلاردا غەربىي «لياۋ» دەپ ئاتالغ ...

Read more

ئۇيغۇر قىسمەتلىرى 20 – ئەسىر مەركىزى ئاسىيا سىياسىي توقۇنۇشلىرىدا

20-ئەسىرنىڭ بىرىنچى يېرىمىدىكى ئۇيغۇر خەلقىنىڭ سىياسىي تارىخى ناھايىتى مۇرەككەپ مۇساپىلەر ۋە مول مەزمۇنلار بىلەن تولغانلىقى، ئۇيغۇر خەلقىنىڭ بۇ مەزگىلدە ئۆز ۋەتىنىدە باشقا خەلقلەر بىلەن بىرلىكتە مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتى ئېلىپ بېرىپ، ئىككى قېتىم جۇمھۇرىيەت قۇرۇش ئىمكانىيەتلىرىگە ئېرىشكەنلىكى ،جۈملىدىن ئۇيغۇرلارنىڭ مەزكۇر دەۋردىكى سىياسىي تەقدىرىدە سوۋېت ئىتتىپاقىنىڭ ھەل قىلغۇچ رول ئوينىغانلىقى ھېچ سىر بولمىس ...

Read more

ئالتۇن ئوردا خانلىقىنىڭ دۆلەت ئەنئەنىسىدىكى ئۇيغۇر ئىزلىرى

ئا.مەلەك. ئۆزيەتگىن(ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ-جوغراپىيە فاكۇلتېتى) تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى : ئۆمەرجان نۇرى 1 . باشلىما ھازىرغىچە ئالتۇن ئوردا خانلىقىنىڭ سىياسى ، ئىقتىسادى ۋە ئىجتىمائى مەدەنىيىتى ھەققىدە تولۇق تەتقىقات مەيدانغا كەلمىدى . ئالتۇن ئوردا خانلىقىنىڭ تارىخىنى تەتقىق قىلىشتا پايدىلىنىدىغان ماتېرياللار ناھىيىتى ئاز بولۇپ ، تەتقىق قىلىشقا يارايدىغان بىرنەچچە پارچە يارلىق بار . بۇ يارلى ...

Read more

تۈركلەردە “قۇرۇلتاي” كەلىمىسىنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە

ئەلنۇر ئەڭ قەدىمكى چاغلاردىن باشلاپ، بارلىق قەبىلەلەر، ھۆكۈمدارلار دۆلەت ئىشلىرىنى بىر تەرەپ قىلىش، كېڭىشىش، مەسلىھەتلىشىش ئارقىلىق ئەڭ توغرا بولغان پىكىرنى قوبۇل قىلىش، قارار ئېلىنغان نەتىجىلەرنى ئۇقتۇرۇش جەريانىدا مەلۇم شەكىلدىكى ئۇيۇشمىغا ئېھتىياجى تۇغۇلغان. زامانىمىزدىكى پارلامېنت سىستېمىسى شەكلىنى ئالغان ھەر خىل ناملاردا ئاتىلىپ كېلىۋاتقان ئۇيۇشمىلارنىڭ تارىخى ناھايىتى ئۇزۇن بولۇپ، ياۋرۇ-ئاسىيا تۈرك تا ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top