• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرغا مەدھىيە

ئۇيغۇرغا مەدھىيە

 خەيرۇللا قۇربان  بۆرتالا جەسۇرلۇق مەرىتلىكنىڭ ئۈلگىسى ئۇيغۇر، غېرىپلىق، قايغۇنىڭ، كۈلكىسى ئۇيغۇر. جاسارەت، ساداقەت، مىھىر- ۋاپانىڭ، يېڭىلمەس، پاسىبان، سەركىسى ئۇيغۇر. رەزىلىك، پەس ...

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇل ...

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى ...

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 22)

مىللىي ئازادلىق كۈرىشىنىڭ كېلىپ چىقىشىدىكى سەۋەب-شارائىتلار

1944-يىلى غۇلجا قوزغىلىڭى پارتلاپ، ئارىدىن بەش كۈن ئۆتكەندە، يەنى 12-نويابىر شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋاقىتلىق ھۆكۈمىتىنىڭ قۇرۇلغانلىقى جاكارلاندى. 1944 يىلى 9-ئايدا تەڭرى تاغلىرىنىڭ شىمالىدا فاتىخ باتۇر، غەنى باتۇر، ئەكبەر باتۇر قاتارلىق ئۇيغۇر، قازاق ۋە تاتارلاردىن تەشكىللەنگەن رەھبىرى گۇرۇپپا باشچىلىقىدا، ئۇيغۇر-قازاقلارنى ئاساسىي گەۋدە قىلغان نىلقا قوزغىلىڭى پارتلاپ، ئىلى رايونىغا تېز كېڭەيدى ھەمدە ...

Read more

ئوتتۇرا ئاسىيادا ياشاۋاتقان مىللىي ئارمىيە جەڭچىلىرىنىڭ ئەسلىمىلىرى

تارىخى شاھىتلارنىڭ ئېيتىشىچە، 1945-يىلى 8-ئاپرېلدا غۇلجىدا «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى» مىللىي ئارمىيەسىنىڭ ھەربىي پاراتى ئۆتكەندىن كېيىن، مىللىي ئارمىيەنىڭ رەھبەرلىكى ۋە باش شتابى پۈتكۈل ئۇيغۇر دىيارىنى ئازاد قىلىشنىڭ ئىستراتېگىيىلىك پىلانىنى ئىشلەپ چىققان ئىدى. مىللىي ئارمىيەنىڭ غەلىبىلىك يۈرۈشلىرىنىڭ باشلىنىشى بىلەن ئۇنىڭ سېپى بارا-بارا كۆپىيىپ، سېنتەبىر ئېيىنىڭ ئاخىرىدا ئۇنىڭ سانى 40 مىڭغا يەتتى. ھازى ...

Read more

ﺷﻪﺭقىي ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﺟﯘﻣﮭﯘﺭىيىتىنىڭ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﯞﻩ تىرﺍﮔﯩﺪﯨﻴﻪﻟﯩﻚ ﻳﯧﻤﯩﺮﻟﯩﺸﻰ

ﮪﻪﺑﯩﺒﯘﻟﻼ ﺋﺎﺑﻠﯩﻤﯩﺖ (گىرمانىيە) مىللىي كۆرەشكە شەخسنىڭ ئارزۇسى ئەمەس، بەلكى مىللىي ئىدىيە ۋە مىللىي شەرەپ سەۋەب بولىدۇ. - مۇستاپا كامال شەرقى تۈركىستان جۇمھۇريىتى بۇندىن 73 يىل مۇقەدەم، مۇقەدەس سەجدىگاھىمىز ئۇيغۇرىستاننىڭ شىمالىدىكى گۈزەل ماكان ئىلىدا، مىڭلىغان –ئونمىڭلىغان يىگىت –قىزلىرىمىزنىڭ ئىسسىق قانلىرىنىڭ بەدىلىگە مەيدانغا كەلگەن. شەرقى تۈركىستان جۇمھۇريىتى بولسا ئۇيغۇر يىقىنقى زامان تارىخىدىكى، ئۇيغۇر ...

Read more

ھون خانىدانلىقىنىڭ خاقانلىرى

ھونلار رەسمى خانلىق قۇرغان ۋاقىت مىلادىيىدىن بۇرۇنقى 209-يىلدىن تارتىپ تا ئەڭ ئاخىرقى قېتىم تارىخ سەھنىسىدىن چۈشكەن دەۋر مىلادىيە 5-ئەسىرگىچە بولغان 600يىللىق تارىخى جەرياندا موڭغۇل ئېگىزلىكىنىڭ شىمالى ۋە جەنۇبى، ئوتتۇرا تۈزلەڭلىك رايونى، پۈتكۈل ئوتتۇرا ئاسىيا يايلىقى ھەم شەرقىي ياۋروپا، غەربىي ۋە غەربىي جەنۇبىي ياۋروپادا پائالىيەت قىلىپ، جوڭگۇ ۋە دۇنيا تارىخىغا غايەت زور تەسىر كۆرسەتكەن. 1. خانىدانلىق پارچ ...

Read more

نەبىجان تۇرسۇن: شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدە ئاياللارنىڭ تۆھپىسى، رولى ۋە ئورنى

نەبىجان تۇرسۇن ( تارىخ پەنلىرى دوكتورى)                    ( 3 توملۇق «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى تارىخى»دىن پارچە) بۇ ئەسەرنى  تارىختىكى   شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋە بارلىق ھۆرلۈك  كۈرەشلىرى  ئۈچۈن  ئۆزىنى تەقدىم قىلغان ھەم  ھازىرمۇ  جازا لاگېرلىرىدا ھۆرلۈككە تەلپۈنىۋاتقان  مىليونلىغان خانىم-قىزلارغا  بېغىشلايمەن                                                                         ۋاشىنگتون       ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top