• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
دۇنياۋى ماركا پورسچى ھەققىدە ئۆچمەس رىۋايەت

دۇنياۋى ماركا پورسچى ھەققىدە ئۆچمەس رىۋايەت

تەرجىمىدە يۇپېتېر فېردىناند پورسچى ئەزەلدىن سىستېمىلىق تەربىيە قوبۇل قىلىپ باقمىغان، لېكىن چاق بۇلى (چاق چەمبىرىكى) ئېلېكتىر دىۋىگاتېلنى كەشىپ قىلغان. 1875-يىلى 9-ئاينىڭ 3-كۈنى فېر ...

«ئىنقىلابچى ئۇيغۇر ياشلىرىدىن» – نەزەرخوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى

«ئىنقىلابچى ئۇيغۇر ياشلىرىدىن» – نەزەرخوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى

ئىنقىلابچى ئۇيغۇر ياشلىرىدىن  نەزەرخوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى   نىيىتىمىز ماڭلىيىمىزدا، كەل ئوقۇ، تۇرقىمىزدىن كۆرۈنۈرمۇ ھېچ قورقۇ؟! كۆزىمىزدە نە رۇيا* بار، نە ئۇيقۇ، ئەل يو ...

سىز ھۆرمەتلىنىشكە مۇناسىپمۇ؟

سىز ھۆرمەتلىنىشكە مۇناسىپمۇ؟

تەرجىمىدە فايىزە ھۆرمەت قىلىشنى بىلىش كىشىلىك ھاياتتىكى ئەڭ ئەقەللىي ساۋات. باشقىلارنىڭ سىزنى ھۆرمەت قىلىشى ئۇلارنىڭ بەك مۇنەۋۋەر ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. باشقىلارنى ئادەم قاتارىدا ك ...

ﻛﯩﻠﻮﻥ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩﺴﻰ ﻧﯧﻤﯩﺸﻘﺎ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﺪﻯ؟

ﻛﯩﻠﻮﻥ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩﺴﻰ ﻧﯧﻤﯩﺸﻘﺎ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﺪﻯ؟

تەرجىمىدە ئوغلان ﻛﯩﻠﻮﻥ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺳﯜﻧﺌﯩﻲ ﻣﯘﺩﺍﺧﯩﻠﻪ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﺍ ﺟﯩﻨﺴﺴﯩﺰ ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩﺸﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ ﺋﯘﺳﯘﻟﻰ، ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺟﯩﻨﺴﺴﯩﺰ ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩﺸﻨﯩﯔ ﮪﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛﯩﻠﻮﻥ، ﺩﻩﭖ ﻗﺎﺭﺍﺷﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ، ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳ ...

ئىنسانلار بەلكىم قۇياش سىستېمىسىدىن مەڭگۈ ئايرىلالماسلىقى مومكىن

ئىنسانلار بەلكىم قۇياش سىستېمىسىدىن مەڭگۈ ئايرىلالماسلىقى مومكىن

سىرلار تورى كۆپ يىللاردىن بۇيان، ئىنسانلارنىڭ كېلىپ چىقىشى توغرىسىدىكى قاراشلاردا، ھەر خىل قاراشلار مەۋجۇت بولۇپ كەلدى، مەسىلەن، بۇنىڭدىن ئىلگىرى بەزىلەر يەر شارى تاشقى پلانېتا ئاد ...

ياسىمىچىلىقتا ئامېرىكا سانلىق مەلۇماتقا، ياپونىيە ئىختىساسلىقلارغا تايىنىدۇ

ياسىمىچىلىقتا ئامېرىكا سانلىق مەلۇماتقا، ياپونىيە ئىختىساسلىقلارغا تايىنىدۇ

تەرجىمىدە نەۋدارجان بىر دۆلەتنىڭ ئىشلەپچىقىرىش كۈچلىرىنىڭ سەۋىيەسىنى ياسىمىچىلىق كەسپىنىڭ تەرەققىياتى بىۋاستە ئىپادىلەپ بېرىدۇ، بۇ شۇنداقلا تەرەققىي قىلىۋاتقان دۆلەتلەر ۋە تەرەققىي ...

ئامېرىكا ئاپتوموبىللىرى ئاپتوموبىلنىڭ تەرەققىيات تارىخىغا قانداق تۆھپىلەرنى قوشقان؟

ئامېرىكا ئاپتوموبىللىرى ئاپتوموبىلنىڭ تەرەققىيات تارىخىغا قانداق تۆھپىلەرنى قوشقان؟

تەرجىمىدە شىرجان ھەممىمىزگە مەلۇمكى، دۇنيادىكى تۇنجى ئاپتوموبىل ياۋروپادا كەشىپ قىلىنغان، بىراق ئالدىنقى ئەسىردىكى قۇدرەتلىك دۆلەت ھېسابلىنىدىغان ئامېرىكىمۇ ئاپتوموبىل سانائىتىگە س ...

«ئۈچ مەسلەك»تىن تەرمىلەر (1) – مىللەتچىلىك

«ئۈچ مەسلەك»تىن تەرمىلەر (1) – مىللەتچىلىك

تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: «ئۈچ مەسلەك» يەنى «سەنمىنجۇيى»(三民主义) بولسا خىتاينىڭ دۆلەت ئاتىسى سۈن جۇڭشەننىڭ ئەڭ كەڭ تونۇلغان ۋە تەسىر كۈچى ئەڭ زور بولغان ئەسەرل ...

كۋانت كومپيۇتېرى مىنۇت ئىچىدىلا ھازىرقى شىفىرلاش تېخنىكىسىنى يېشىۋېتەلەيدۇ

كۋانت كومپيۇتېرى مىنۇت ئىچىدىلا ھازىرقى شىفىرلاش تېخنىكىسىنى يېشىۋېتەلەيدۇ

تەرجىمىدە ئادىلجان سانلىق مەلۇماتنىڭ ھەممىسى ئاشكارا بولىدىغان كەلگۈسىگە كېلىشىڭىزنى قارشى ئالىمىز، كۋانت كومپيۇتېرى نۆۋەتتىكى شىفىرلاش تېخنىكىسىدا شىفىرلانغان بارلىق سانلىق مەلۇما ...

سۈنئىي ئىدراك ئىنسانلاردىن نەچچە مىليارد ھەسسە ئەقىللىق

سۈنئىي ئىدراك ئىنسانلاردىن نەچچە مىليارد ھەسسە ئەقىللىق

زۆھەل تەرجىمىسى داڭلىق كەلگۈسىشۇناس ئىئان پېرسون (Ian Pearson) بۈگۈن دېيىشىچە، سۈنئىي ئىدراك (AI) بەلكىم ئىنسانلاردىن نەچچە مىليارد ھەسسە ئەقىللىك بولۇپ، كەلگۈسىدە ئىنسانلار داۋامل ...

سۈن جۇڭشەننىڭ «دۆلەت قۇرۇش پىلانلىرى» دا شەرقىي تۈركىستان

سۈن جۇڭشەننىڭ «دۆلەت قۇرۇش پىلانلىرى» دا شەرقىي تۈركىستان

تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما مىللەتچى خىتاي ۋە خىتاي كومۇنىستلىرى تەرىپىدىن «دۆلەت ئاتىسى» دەپ ئاتىلىپ كېلىۋاتقان سۈن جۇڭشەن 19 ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 36)

تارىختا ئۆتكەن ئۇيغۇر خانلىرى

يەكەن خانلىقىنىڭ خاقانى - سۇلتان ئابدۇرەشىدخان ھەققىدە ئابدۇرەشىدخان سەئىدخاننىڭ چوڭ ئوغلى بولۇپ ، كىچىكىدە سەرسان - سەرگەردانلىقتا كۆپ ئازاب تارتقان . 1533 - يىلىدىن 1559 - يىلىغىچە تەختتە ئولتۇرغان . كېيىن دادىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلگەن . سەئىدخان ئۇنى ناھايىتى ئەتىۋارلىغان ھەمدە ئالىملارنى تەكلىپ قىلىپ ئۇنىڭغا دەرس ئۆتكۈزگەن . تارىخچى مىرزا مۇھەممەد ھەيدەر ئەينى ۋاقىتتا ئۇنىڭ ئەڭ يېقىن دوستى ۋە ياخشى ئۇس ...

Read more

گەنجۇ ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ قۇرۇلۇشى توغرىسىدا

ئەخمەت مۆمىن تارىمى قىسقىچە مەزمۇنى: مەزكۇر ماقالىدە ئۇرخۇن ئۇيغۇر خانلىقى يىمىرىلگەندىن كېيىن ئۇرخۇن ئۇيغۇرلىرىنىڭ قانداقتۇر تەشكىلسىز ھالدا ھەر تەرەپكە كۆچمەستىن، بەلكى تەشكىللىك ھالدا ئىككى يۆنىلىش بۇيىچە غەربكە ۋە جەنۇبقا كۆچكەنلىكى، ئاخىرىدا خانلىقنى قايتا قۇرۇش ئۈمىدى يوققا چىققاندىن كېيىنلا ئاندىن ئۇلارنىڭ بىرقىسمىنىڭ يېڭى ھاكىمىيەت ــــ گەنجۇ ئۇيغۇر خانلىقىنى قۇرغانلىقى مۇھاكىمە قىلىنىدۇ. تەخمىنەن م ...

Read more

13-ئەسىردە ئامىرىكىغا كۆچكەن ئۇيغۇرلار

ئىدخىل. گ. سېتىۋارد (كانادا) چىڭگىزخان رەھبەرلىكىدىكى مۇڭغۇل قوشۇنلىرىنىڭ ئەينى ۋاقىتتا ئوتتورا ئاسىيانى كونترول قىلىۋالغان قىتان خانلىقىغا شىددەتلىك ھوجۇمغا ئۇتۇش نەتىجىسىدە،  تارىم ۋادىسىدىكى قىتان خانلىقىنى قوللىغان بىر قىسىم ئۇيغۇر ئەمەلدارلار ئائىلە تاۋاباتلىرى ۋە ئەسكەرلەرنى باشلاپ تاڭغۇت خانلىقى(غەربى شىيا) غا پاناھ ئىزدەپ بارىدۇ. بۇ ۋەقە 1218-يىلى يۇز بەرگەن. تاڭغۇت خانلىقى مۇڭغۇللار تەرىپىدىن ھالاك ...

Read more

ﻗﺎﺭﺍﺧﺎﻧﯩﻴﻼﺭ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﯞﻩ ﻗﺎﺭﻟﯘﻗﻼﺭ

ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺋﯩﭽﻰ ﯞﻩ ﭼﻪﺗﺌﻪﻝ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻗﺎﺭﺍﺧﺎﻧﯩﻴﻼﺭ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﮪﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯘ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﮔﻪﯞﺩﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﺪﻩ ‹‹ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ›› ﺩﻩﭖ ﻗﺎﺭﯨﻐﯘﭼﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﻪﻧﻪ، ﻳﺎﻏﻤﺎ، ﻗﺎﺭﻟﯘﻕ، ﭼﯩﯖﮕﯩﻞ، ﺩﯨﻴﯩﺶ ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋﻪﮪﯟﺍﻟﻼﺭﺩﺍ ﻛﯜﭼﻪﭖ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻮﻗﺘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻯ . ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﮔﻪ ﺑﯘ ﻗﻪﺑﯩﻠﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻩﺭﺳﯩﮕﻪ تەئەﻟﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ، ﺑﯘﻟﯘﭘﻤﯘ ﻗﺎﺭﻟﯘﻕ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺩﯨﻴﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ، ﻗﺎﺭﻟﯘﻗﻼﺭ، ﻗﺎﺯﺍﻗﻼﺭ ﺋﯚﺯﺑﯩﻜﻠﻪﺭ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩ ...

Read more

شەرق: «تارىخي رەشىدىيە›› دە سۇلتان ئۇۋەيسخان

مۇزەپپەر ئالىم شىنجاڭدا ئىسلام دىندىكىلەر شەيىخ، پىر، ئەۋليا، دانىشمەن ئولمالارنىڭ قەبرسىنى ياكى خاترە ئۈچۈن ياسالغان قەبرلەرنى مازار دەپ ئاتايدۇ مازار سۆزنىڭ ئەرەپ تىلدىكى مەنىسى ‹‹ تاۋاپ قىلدىغان جاي›› كۆچمە مەنىسى ‹‹ ئولۇغلارنىڭ قەبرسى›› دېگەنلىكتۇر. شىنجاڭدىكى مازارلارنىڭ تارىخى ئۇزۇن، ئىسلام دىنىي شىنجاڭغا كىرىپ ئۇزۇن ئۆتمەي مۇسۇلمانلار مازار بەرپا قىلشقان. بىزگە مەلۇم بۇلغان ئەڭ دەسلەپكى مازار قارخانى ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top