• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 41)

ھېرمان ۋامبېرىنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيا سەپىرى

Travels in Central Asia, by Arminius Vámbéry خەيرۇللا ئىسمەتۇللايوۋ (ئۆزبېكىستان) ئىلاۋە: 2011-يىلى 17-مارت كۈنى كەچتە«شىنجاڭ تېلېۋېزىيە ئىستا نسىسى» 2-قانىلى«مەدەنىيەت بوستانى»پىروگىراممىسىدا، مەشھۇر رومان «باھادىر نامە»نىڭ ئاپتۇرى، تونۇلغان يازغۇچىمىز ياسىنجان سادىق چوغلان بىلەن ئېلىپ بېرىلغان سۆھبەت كۆرسىتىلدى. سۆھبەت جەريانىدا يازغۇچىمىز ياسىنجان سادىق چوغلان ھېرمان ۋامبېرىنىڭ «بۇخارا ياكى ماۋەرائۇننەھى ...

Read more

ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺭﻛﯩﯟى

ﺋﻪﺳﻘﻪﺭ ﮬﯜﺳﻪﻳﯩﻦ ۋە ﯞﺍﮬﯩﺘﺠﺎﻥ ﻏوپۇر ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺭﻛﯩﯟﻯ «ﺋﻮﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ» ﯞﻩ «ﺗﻮﻗﻘﯘﺯ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ» ﺩﯨﻦ ﺗﻪﺷﻜﯩﻞ ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ. ﺑﯘ ﮬﻪﻗﺘﻪ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺭﯨﯟﺍﻳﻪﺕ ﺑﺎﺭ: «ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻳﯘﺭﺗﯩﺪﺍ ﻏﺎﻳﻪﺕ ﺯﻭﺭ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺗﺎﻍ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﻰ ﺑﯘﻏﺮﺍﺗﯘ ﺑﯘﺯﻟﯘﻕ، ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﻰ ﺋﺎﺳﻜﯘﻣﻠﯘﻕ ﺗﻪﯕﺮﻯ ﺋﯩﺪﻯ. ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺗﺎﻏﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﻩ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﺎﻍ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﻗﯘﺕ ﺗﺎﻍ ﺩﯨﻴﯩﻠﻪﺗﺘﻰ. ﺑﯘ ﺗﺎﻏﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻳﯧﺮﯨﺪﻩ ﺋﻮﻥ ﺩﻩﺭﻳﺎ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻳﯧﺮﯨﺪﻩ ﺗﻮﻗﻘﯘﺯ ﺩﻩﺭﻳﺎ ﺋﺎﻗﺎﺗﺘﻰ. ﻗﻪﺩﯨﻤﯩﻲ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩ ...

Read more

ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقىدا قوشۇننىڭ قوراللىنىشى

ئاپتۇرى: ياۋۇز 1. ئۇيغۇر قوشۇنلىرىنىڭ قوراللىنىشى ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى ئۇيغۇر تارىخىدا ناھايىتى مۇھىم ئورۇن تۇتىدىغان خانلىق بولۇپ، بۇ دەرۋردە ئۇيغۇرلار تەدرىجى ھالدا تارقاق ھالدا كۆچمەن چارۋىچىلىق بىلەن شۇغۇللىنىشتىن، بىرلىككە كېلىپ شەھەرلىشىشكە باشلىغان ھەم << تېلې قەبىلىلىرىنىڭ بايراقدارى بولۇپ، يايلاق دۇنياسىدىن ئىبارەت بۇ سەھنىدە ئۆزىنىڭ كارامىتىنى نامايەن قىلغان >>① ئىدى. بۇ دەۋردە ئۇيغۇر ...

Read more

تۈركىي تىللار دېۋانى ۋە كاتتايايلاق ھەققىدە ئىزدىنىش

ئاپتۇر : مۇختەرجان توختى بۇغراخان قىسىقىچە مەزمۇنى: تۈركىي تىللار دېۋاندا تۈرك ۋە تۈركىي مىللەتلەرنىڭ جۇغراپىيلىك جايلىشىشى ئەھۋالى توغىرىسىدا ئۇلۇغ بوۋىمىز مەھمۇد قەشقىرى ئۆزى ھەرقايسى جايلارنى كىزىپ چىقىپ، شۇ جايلادا ياشاۋاتىقان ھەر بىر قەۋمىنىڭ ياشاش سەنئىتى ۋە مەدىنىيتىنى تۈركىي تىللار دېۋاندا خاتىرلەپ قالدۇرغان. شۇ سەۋەپىتىن بۇ رايۇندىكى ھەر بىر رايۇنىڭ ئورنىڭ جۇغراپىيلىك ئەھۋالى ئېنىق خاتىرلەنگەن. نوۋ ...

Read more

20-ئەسىر مەركىزىي ئاسىيا تارىخىدىكى تۇنجى ئۇيغۇر جەمئىيىتى ۋە ئۇنىڭ دەۋر شارائىتى ھەققىدە ئىزدىنىش

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) مۇقەددىمە ئۇيغۇرلار مەركىزىي ئاسىيانىڭ قەدىمىي خەلقلىرىنىڭ بىرى بولۇش بىلەن بىرگە ئۆزىنىڭ كۆپ ئەسىرلىك سىياسىي، ئىجتىمائىي-ئىقتىسادىي تارىخىنى ياراتقان باي مەدەنىيەت ئەنئەنىسى ۋە مەدەنىيەت غەزىنىسىگە ئىگە مىللەت . مەشھۇر تۈركولوگ ۋ.ۋ. رادلوف بۇنىڭدىن 120 يىل ئىلگىرى «ئۇيغۇرلار قەدىمىي تۈركىي خەلق بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئۇزۇن ۋاقىتتىن بۇيان يىراق غەربتىكى تۈركىي خەلقل ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top