• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئابدۇقادىر ئابدۇۋايىت ﺋﯘﻳﻐﯘر ﺧﻪﻟﻘﻰ ﺋﯘزاق ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﯩﻚ ﺗﺎرﯨﺨﯩﻲ ﺗﻪرەﻗﻘﯩﻴﺎت ﺟﻪرﻳﺎﻧﯩﺪا، ﭘﯜﺗﯜن دۇﻧﻴﺎﻧﻰ ﮬﻪﻳﺮان ﻗﺎﻟﺪۇرﯨﺪﯨﻐﺎن ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪن ﻣﻪدەﻧﯩﻴﻪت ﻣﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎرﻟﯩﻘﻘﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرﮔﻪن. ﺑﯘلارﻧﯩﯔ ...

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋىن (سولدا) ۋە سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ (ئوتتۇرىدا)، موسكۋا ئايردرومى، 1945-يىل ئىيۇل تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر موسكۋا ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 44)

موڭغۇللار نىمە ئۈچۈن ياپونىيەنى بويسۇندۇرالمىغان ؟

جاھاندا ئۆزىنى بىر دەپ يۈرگەن موڭغۇللار ئىلگىرى ياۋروپا-ئاسىيا  قۇرۇقلۇقىنى بويسۇندۇرغان بولۇپ،ئۇلارغا ھېچكىم تەڭ كېلەلمىگەن. لېكىن موڭغۇللار ياپونىيەگە ئىككى قېتىم تاجاۋۇز قىلغان بولسىمۇ، ئېچىنىشلىق مەغلۇپ بولغان.چۈنكى ياپونىيە موڭغۇل ئىمپېرىيەسىگە تىز پۈكمىگەچكە، موڭغۇللار ياپونىيەگە ھۇجۇم قىلغان.بۈيۈك خان قۇبلاي كۆپ قېتىم ئەلچى ئەۋەتىپ، ياپونىيەدىن موڭغۇللارغا تىز پۈكۈپ، ئۇلپان تاپشۇرۇشنى تەلەپ قىلغان،كو ...

Read more

قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ يىمىرىلىشى

ھاجى نۇرھاجى   قاراخانىلار سۇلالىسى مىلادىيە 9 – ئەسىرنىڭ باشلىرىدىن 13 – ئەسىرىگىچە قەدەر ھۆكۈم سۈرۈپ مىلادى 1222 -يىلى يىمىرىلدى. قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ ئاخىرقى دەۋرلىرىدە ھەرقايسى جايلاردا خەلق قوزغىلاڭلىرى كۆتۈرۈلدى. قاراخانىيلار سۇلالىسى دەل شۇنداق خەلق قوزغىلاڭلىرىنىڭ زەربىسى ئاستىدا ئاجىزلىشىپ يىمىرىلىشكە يۈزلەنگەنىدى. 1. قارا قىتانلارنىڭ بېسىپ كىرىشى خەنزۇچە تارىخ كىتابلاردا غەربىي «لياۋ» دەپ ئاتا ...

Read more

قەشقەردە ئانا تىل كۈنى زىياپىتى

سالام ساڭا ئانا تىلىم! (ئەسكەرتىش: سىن ھۆججىتى ئاستى تەرەپتە) ئەسسالامۇئەلەيكۇم، تور ئەھلى! مۇشۇ خەتلەرنى بىسىۋاتقان بارماقلىرىم ھاياجانلىق تىترەشتىن توختىمىغان بولسىمۇ، بىراق كۈچلۈك ھاياجاندىن ئۆزەمنى يەنىلا ئاز - تولابىسىۋىلىپ، تورداشلار بىلەن ئورتاقلىشىش مەقسىتىدە بۇ تىمىنى يىزىۋاتىمەن. نەچچە كۈن ئىلگىرى، مەن قەشقەردە ئۆتكۈزۈلىدىغان«دۇنيا ئانا تىل خاتىرە كۈنى زىياپىتى» نىڭ تەكلىپنامىسىنى تاپشۇرىۋالدىم. ش ...

Read more

ئۇيغۇر قاغانلىقىنىڭ يازما يادىكارلىقلىرى

ئۇيغۇر قاغانلىقىنىڭ ئېپىگرافىكىلىق (يازما) يادىكارلىقلىرى ئاپتور: ئابلەت كامالوف (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) ئۇيغۇر خەلقى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا ئولتۇرۇشلۇق دېھقان ۋە كۆچمەن ئېتنىكىلىق ئۇرۇقلارنىڭ ئۆز ئارا تەسىرى ۋە بىرىكىشى ئاساسىدا شەكىللەنگەن. ئۇيغۇرلارنىڭ ئوتتۇرا ئەسىرلەردە قۇرغان دۆلەتلىرىنىڭ ئىچىدە شىمالىي موڭغۇلىيىنى (ئورخۇن ۋە سېلېنگا ۋادىسى) مەركەز قىلغان ھالدا مەركىزىي ئاسىيانىڭ كەڭ تېررىتورى ...

Read more

ئىككىنچى «چاغاتاي» تىلى دەۋرى كەلدىمۇ؟

(تىل-تەپەككۇر سىستېمىمىز ئۈستىدە سوتسىئولوگىيىلىك تەھلىللەر) ئابدۇرەشىد جەلىل قارلۇق بۈگۈن روزا ھېيتنىڭ ئىككىنچى كۈنى. ھېيتتا پەتىلەش—توغرىسى پەتىھە (فاتىھا) ئوقۇش ئاتىلىرىمىزدىن بىزگە مىراس قالغان ياخشى بىر ئادەت. لېكىن زامانىمىزنىڭ زىيالىيلىرى بۇ مىراسنى ئىسلاھ قىلىپ ئۆزلىرىگە خاس مەنا بىلەن تولدۇرغان «ھېيت پەتىسى»نى «ئولتۇرۇش» پەللىسىگە چىقىرىپ ئەمىلىيلەشتۈرىدۇ. كۈلتۈرىمىزنىڭ(كۈلتۈر ئاتالغۇسى تىلىمىزدا « ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top