• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى – 13: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى – 13: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە) ئون ئۈچىنجى باب: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئانا تىلنىڭ بىلىكى، قەلب چىراغ پىلىك ...

قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى – دوكتور ئابلەت سەمەت

قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى – دوكتور ئابلەت سەمەت

بۇ قېتىمقى ئاكادېمىيە سۆھبىتى قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالىغا ئايرىلغان بولۇپ، ئۇزۇن يىللاردىن بېرى دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ...

ئالەم نۇرى مۇئونلار ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىتىلىشى – دوكتور مەخمۇتجان لىتىپ

ئالەم نۇرى مۇئونلار ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىتىلىشى – دوكتور مەخمۇتجان لىتىپ

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر ياشلار ۋە ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ پەن-تېخنىكىغا بولغان قىزىقىشى ۋە ئۆرلەپ ئوقۇشىغا تۈرتكە بولۇش، ھەم شۇنداقلا ئىلىم-پەن ئارقىلىق مىللىتىمىزنىڭ قايتىدىن كۈ ...

جالالىدىن رۇمى ھېكمەتلىرىدىن (4)

جالالىدىن رۇمى ھېكمەتلىرىدىن (4)

ھەبىبۇللا ئابلىمىت سەن، باشقىلارنىڭ ساڭا قىلىشىنى خالىمىغان نەرسىلەرنى، سەنمۇ باشقىلارغا قىلما. چۈنكى، شۇ خۇي، شۇ تەبىئەت سەندىمۇ بار. ھەقىقەت ئالەمىدە بولسا كۈفۈرمۇ يوق، دىنمۇ يوق ...

سۈيقەست ۋە سېھىرنىڭ رېژىسسورلىقىدا شىنجاڭ (شەرقىي تۈركىستان) نىڭ كەلگۈسىگە نەزەر

سۈيقەست ۋە سېھىرنىڭ رېژىسسورلىقىدا شىنجاڭ (شەرقىي تۈركىستان) نىڭ كەلگۈسىگە نەزەر

ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما خىتايدا نەشىر قىلىنغان «كۈزىتىش» (观察) ژورنىلىنىڭ 1947-يىلى 21-ئىيۇن كۈنى نەشىر قىلىنغان 2-جىلد 17-سانىغا بېسىلغان شۇ ناملىق ماقالەگە ئاساسە ...

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش ھەبىبۇللا ئابلىمىت 6-ئاينىڭ 15 -كۈنى مۇھەممەد ئىمىن بۇغرانىڭ قوماندانلىقىدىكى ئاتلىق قوشۇن جەمى 300 گە قەدەر يەتكەن بولۇپ، مۇھەممەد ئىمىن بۇغرا بۇ ...

ئۇزۇتۇش

ئۇزۇتۇش

ئۇزۇتۇش ھەبىبۇللا ئابلىمىت نىھايەت ئەساندال ئەپەدىنىڭ تىرىشچانلىقى نەتىجىسىدە ئاخىر تۆت كۆز بىلەن كۈتكەن خەۋەر يېتىپ كەلگەن ئىدى. بۇنىڭ بىلەن ئون ئۈچ ياخشلىق مۇھەممەد رىزا بىلەن نى ...

ئۇيغۇر ياشلىرى ئۈچۈن «مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئېچىلدى

ئۇيغۇر ياشلىرى ئۈچۈن «مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئېچىلدى

ئۇيغۇر ياشلىرىدىن تايانچ كۈچ يېتىشتۈرۈش مەقسىتىدە، 2021-يىلى 1-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن 3-كۈنىگىچە ئۇيغۇر ئاكادېمىك، تەتقىقاتچى ۋە مۇتەخەسسىسلەردىن پىروفېسسور ئالىمجان ئىنايەت، دولقۇن ئەيس ...

«مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئۇقتۇرۇشى

«مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئۇقتۇرۇشى

ئۇيغۇر ياشلىرىدىن تايانچ كۈچ يېتىشتۈرۈش مەقسىتىدە، 2019-يىلى 4-، 7- 10- ، 11-ئايلار ۋە 2020-يىلى 1-ئايدا يەتتە قېتىم مەخسۇس ئوخشىمىغان 15 ئۇيغۇر ئاكادېمىك تەتقىقاتچى ۋە مۇتەخەسسىسن ...

نىتچېنىڭ  ھاياتى

نىتچېنىڭ  ھاياتى

نىتچېنىڭ  ھاياتى تەييارلىغۇچى: مەمتىمىن ئوبۇل «مەن ئۆزۈمنىڭ تەقدىمنى بىلىمەن. مېنىڭ ئىسمىم ھامان بىر كۈنى ئادەمنى چۆچۈتىدىغان بەزى ئەسلىمىلەر بىلەن - يەر يۈزىدە ئەزەلدىن كۆرۈلۈپ با ...

1947-يىلىدىكى شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتى

1947-يىلىدىكى شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتى

جاڭ جىجۇڭ غۇلجا ئايردرومىدا ئەخمەتجان قاسىمى بىلەن كۆرۈشمەكتە. 1946-يىلى ئاۋغۇست تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما خىتاينىڭ شاڭخەي ش ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 48)

ئالپ ئارسلانخان ۋە مالازگىرت ئۇرۇشى

ئوغۇز مۇرات ئۇيغۇرلارنىڭ غەربكە كۆچۈشى ئۇيغۇرلار تارىخىدىلا ئەمەس، پۈتۈن تۈركىي مىللەتلەر تارىخىدىمۇ مۇھىم بىر دەۋر بۆلگۈچ ۋەقەدۇر . ئۇيغۇر قەبىلىلېرىنىڭ كەڭ كۆلەمدە غەربكە ۋە جەنۇبقا كۆچۈشى بىلەن تەڭ باشقا ئوغۇز قەبىلىلېرى تېخىمۇ غەربكە سۈرۈلدى ، بىر قىسىم قىپچاقلار ھىندىستانغا ، بىر قىسىم قىپچاقلار ياۋرۇپاغا سۈرۈلدى .بىر قىسىم تۈركمەنلەر پارس زېمىنلېرىغا ئىچكىرلەپ كىردى ۋە بۇ جايلارنى ئىگەللىدى . يەنە بىر ...

Read more

سەئىدىيە خانلىقى

سەئىدىيە خانلىقى 16- ئەسىرنىڭ باشىلىرى ئۇيغۇرلار تەرپىدىن قۇرۇلغان ئەڭ ئاخىرقى خانلىق بولۇپ ، بۇ بىر پۈتۈن ئۇيغۇر تارىخىمىزدىكى ئىقتىساد ، مەدەنىيەت ، ۋە باشقا ساھەلەردە گۈللەپ ياشنىغان ئالتۇن دەۋىر ھىساپلىنىدۇ . مەزكۇر خانلىقنىڭ زىمىن دائىرىسى ، ئاساسەن موغۇلىستان زىمىنىنىڭ ئۆزى بولۇپ ، ئۇنىڭ دائىرىسى شەرىقتە چەرچەن-چاقىلىققا يىتىپ ئالتۇن تاغ تىزمىلىرىنى پاسىل قىلغان . جەنۇپتا قاراقۇرۇم تاغلىرىنى پاسىل قىل ...

Read more

چىن تۆمۈر باتۇرنىڭ قەبرىسى زادى قەيەردە؟

ئابدۇرۇسۇل مۇھەممەد ئەلتۇغ (يەكەن ناھىيە مىشا يېزىلىق ئوتتۇرا مەكتەپتىن)      يەكەن ناھىيە مىشا يېزىسى يېڭىچكىئېىق كەنتىنىڭ 1- مەھەللىسىدە، يەنى دۆلەت يولى 3513- لېنىيەسىنىڭ يەكەن - مارالبېشى يول بۆلىكىنىڭ مىشا يېزىسىدىن يەكەن شەھەر رايونىغا كىرىدىغان ئېغىزىغا 100مېتر كېلىدىغان جايدا بىر مەھەللە قەبرىستانلىقى بار.  قەبرىستانلىقنىڭ ئوتتۇرىسىدا تەخمىنەن 6 كىۋادراتمېتر كۆلەمدىكى بىر قەبرە باشقا قەبرىلەردىن نىس ...

Read more

ئوتتۇرا ئاسىيادا ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي ئازادلىق ھەرىكەتلىرى

ئەينى ۋاقىتتا غەربىي تۈركىستان دەپ ئاتالغان، ئۇيغۇرلار بىلەن تارىخىي قان – قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتى بولغان ئوتتۇرا ئاسىيادا ياشىغان ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي ئازادلىق ھەرىكەتلىرى ئۈستىدە قىسقىچە مۇلاھىزە. پەرغانە، يەتتىسۇ ۋە ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ باشقا رايونلىرىدا، ئۆكتەبىر ئىنقىلابىنىڭ ئالدى – كەينى، جۈملىدىن سابىق سوۋېت ئىتتىپاقىدا ستالىن دەرۋىگە كەلگىچە ئۇيغۇرلار ئەڭ كۆپ ياشىغان ئىدى. قەشقەردىن پەرغانە ۋادىسىغا كۆچۈ ...

Read more

ئۇيغۇر ئېلى ۋە رۇسىيە كېلىشىمى

سابىق سوۋېت ئىتتىپاقى 1949 – يىلنىڭ باشلىرىدا، گومىنداڭ ھۆكۈمىتىنىڭ زەئىپلەشكەنلىكىدىن پايدىلىنىپ، ئۇيغۇر ئېلىدە ئۈچ كېلىشىم لايىھەسىنى ئوتتۇرىغا قويغان ئىدى. ئۇيغۇر ئېلى بۇرۇنقى ۋاقىتلاردا سودىسىنىڭ %80 نى رۇسىيە بىلەن قىلاتتى. ھىندىستان ۋە خىتاي بىلەن ئاز سودا قىلاتتى. چۈنكى ئۇيغۇر ئېلىنىڭ سىرتقا سېتىلغان ماللىرىنىڭ كۆپىنچىسىنى رۇسىيە ئالاتتى. 1948-يىلىنىڭ بېشىدا ئۇيغۇر ئېلىدە رۇسيەنىڭ تەسىر دائىرىسى ئاجى ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top