• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى – 13: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى – 13: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە) ئون ئۈچىنجى باب: «مۇئەللىم تىلشۇناس مۇكاپاتى» غا ئەرىشكەن كۈنلەردە ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئانا تىلنىڭ بىلىكى، قەلب چىراغ پىلىك ...

قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى – دوكتور ئابلەت سەمەت

قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى – دوكتور ئابلەت سەمەت

بۇ قېتىمقى ئاكادېمىيە سۆھبىتى قەدىمقى ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقاتىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ھازىرقى ئەھۋالىغا ئايرىلغان بولۇپ، ئۇزۇن يىللاردىن بېرى دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ...

ئالەم نۇرى مۇئونلار ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىتىلىشى – دوكتور مەخمۇتجان لىتىپ

ئالەم نۇرى مۇئونلار ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىتىلىشى – دوكتور مەخمۇتجان لىتىپ

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر ياشلار ۋە ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ پەن-تېخنىكىغا بولغان قىزىقىشى ۋە ئۆرلەپ ئوقۇشىغا تۈرتكە بولۇش، ھەم شۇنداقلا ئىلىم-پەن ئارقىلىق مىللىتىمىزنىڭ قايتىدىن كۈ ...

جالالىدىن رۇمى ھېكمەتلىرىدىن (4)

جالالىدىن رۇمى ھېكمەتلىرىدىن (4)

ھەبىبۇللا ئابلىمىت سەن، باشقىلارنىڭ ساڭا قىلىشىنى خالىمىغان نەرسىلەرنى، سەنمۇ باشقىلارغا قىلما. چۈنكى، شۇ خۇي، شۇ تەبىئەت سەندىمۇ بار. ھەقىقەت ئالەمىدە بولسا كۈفۈرمۇ يوق، دىنمۇ يوق ...

سۈيقەست ۋە سېھىرنىڭ رېژىسسورلىقىدا شىنجاڭ (شەرقىي تۈركىستان) نىڭ كەلگۈسىگە نەزەر

سۈيقەست ۋە سېھىرنىڭ رېژىسسورلىقىدا شىنجاڭ (شەرقىي تۈركىستان) نىڭ كەلگۈسىگە نەزەر

ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما خىتايدا نەشىر قىلىنغان «كۈزىتىش» (观察) ژورنىلىنىڭ 1947-يىلى 21-ئىيۇن كۈنى نەشىر قىلىنغان 2-جىلد 17-سانىغا بېسىلغان شۇ ناملىق ماقالەگە ئاساسە ...

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش

پوپونا دەرياسىدىن ئات سېلىپ ئۆتۈش ھەبىبۇللا ئابلىمىت 6-ئاينىڭ 15 -كۈنى مۇھەممەد ئىمىن بۇغرانىڭ قوماندانلىقىدىكى ئاتلىق قوشۇن جەمى 300 گە قەدەر يەتكەن بولۇپ، مۇھەممەد ئىمىن بۇغرا بۇ ...

ئۇزۇتۇش

ئۇزۇتۇش

ئۇزۇتۇش ھەبىبۇللا ئابلىمىت نىھايەت ئەساندال ئەپەدىنىڭ تىرىشچانلىقى نەتىجىسىدە ئاخىر تۆت كۆز بىلەن كۈتكەن خەۋەر يېتىپ كەلگەن ئىدى. بۇنىڭ بىلەن ئون ئۈچ ياخشلىق مۇھەممەد رىزا بىلەن نى ...

ئۇيغۇر ياشلىرى ئۈچۈن «مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئېچىلدى

ئۇيغۇر ياشلىرى ئۈچۈن «مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئېچىلدى

ئۇيغۇر ياشلىرىدىن تايانچ كۈچ يېتىشتۈرۈش مەقسىتىدە، 2021-يىلى 1-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن 3-كۈنىگىچە ئۇيغۇر ئاكادېمىك، تەتقىقاتچى ۋە مۇتەخەسسىسلەردىن پىروفېسسور ئالىمجان ئىنايەت، دولقۇن ئەيس ...

«مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئۇقتۇرۇشى

«مىللىي مەپكۇرە ۋە مىللىي كۆرەش يوللىرى» بويىچە تەربىيەلەش كۇرسى ئۇقتۇرۇشى

ئۇيغۇر ياشلىرىدىن تايانچ كۈچ يېتىشتۈرۈش مەقسىتىدە، 2019-يىلى 4-، 7- 10- ، 11-ئايلار ۋە 2020-يىلى 1-ئايدا يەتتە قېتىم مەخسۇس ئوخشىمىغان 15 ئۇيغۇر ئاكادېمىك تەتقىقاتچى ۋە مۇتەخەسسىسن ...

نىتچېنىڭ  ھاياتى

نىتچېنىڭ  ھاياتى

نىتچېنىڭ  ھاياتى تەييارلىغۇچى: مەمتىمىن ئوبۇل «مەن ئۆزۈمنىڭ تەقدىمنى بىلىمەن. مېنىڭ ئىسمىم ھامان بىر كۈنى ئادەمنى چۆچۈتىدىغان بەزى ئەسلىمىلەر بىلەن - يەر يۈزىدە ئەزەلدىن كۆرۈلۈپ با ...

1947-يىلىدىكى شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتى

1947-يىلىدىكى شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتى

جاڭ جىجۇڭ غۇلجا ئايردرومىدا ئەخمەتجان قاسىمى بىلەن كۆرۈشمەكتە. 1946-يىلى ئاۋغۇست تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما خىتاينىڭ شاڭخەي ش ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 53)

قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىنىڭ موڭغۇل، مانجۇ ۋە شىبەلەر ئارىسىدا قوللىنىلىشى

رەخمىتۇللا ھەسەن مۇھىم مەزمۇنى: بۇ ماقالىدە، يېقىنقى يىللاردىن بېرى مەملىكەت ئىچى- سىرتىدىكى ئالىملارنىڭ قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى تەتقىقاتىدا قولغا كەلتۈرگەن نەتىجىلىرىنى ئاساس قىلىپ، ئۇنى خەنزۇچە تارىخىي ئەسەرلەردىكى ئالاقىدار خاتىرىلەرگە بىرلەشتۈرگەن ھالدا، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىنىڭ مىلادىيە 10- ئەسىردىن بۈگۈنگىچە، غەربتە ئالتاي تاغ تىزمىلىرىدىن شەرقتە لياۋخې دەرياسى ۋادىسىغىچە بولغان دائىرىدە ياشىغان موڭغۇل، ...

Read more

قاراخانىلارنىڭ قۇرۇلۇشى

ھاجى نۇر ھاجى 9 - ئەسىرنىڭ باشلىرىدىن باشلاپ 13 - ئەسىرگە قەدەر بولغان 300 يىللىق ئارىلىقتا ئۇيغۇر، ياغما ۋە تۈركىي تىللىق مىللەتلەرنىڭ قەدىمكى مۇقەددەس ئانا ماكانى بولغان غەربىي دىياردا ياغمىلار قاراخانىيلار ھاكىمىيىتىنى قۇردى. قاراخانىيلار سۇلالىسىنىڭ راسا گۈللەنگەن مەزگىللىرىدە ئۇنىڭ زېمىنى ھازىرقى تارىم ئويمانلىقىنىڭ ئوتتۇرا ۋە غەربىي قىسمى، ئىلى مىڭلاق ۋادىلىرى ۋە بالقاش كۆلىنىڭ جەنۇبىي، چۇ دەريا ۋادىس ...

Read more

قاراخانىلارنىڭ قۇرغۇچىلىرى ئۈستىدە تەتقىقات

ئەلى غوپۇر قىسقىچە مەزمۇنى: مىلادىيە 9- ئەسىرنىڭ ئوتتۇرا ۋە كېيىنكى دەۋرلىرىدىن 13-ئەسىرنىڭ باشلىرىغىچە تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي قىسمى، پامىر ئېگىزلىكىنىڭ شىمالى، ئىسسىق كۆل ۋە ئىلى دەريا ۋادىلىرىدا قاراخانىلار خانلىقى(مەھمۇت قەشقەرىنىڭ سۆزى بويىچە «خاقانىيە») دېگەن نام بىلەن ئاتالغان بىر خانلىق مەۋجۇت بولۇپ تۇردى. بۇ ماقالىدا مەزكۇر خانلىقنىڭ قۇرغۇچىلىرى ئۈستىدە ئېلىپ بېرىلغان تەتقىقات نەتىجىلىرىنى يەنىم ...

Read more

ئاپپاق خوجىنىڭ «جاھان كېزىش» نامى بىلەن تىبەتكە قىلغان سەپىرى ھەققىدە

    ئاپتور: ئەخمەتجان ھەسەن     مۇھىم مەزمۇنى: بۇ ماقالىدە «ئاپپاق خوجا» نامى بىلەن مەشھۇر بولغان خوجا ھىدايەتۇللا ئىشاننىڭ 17– ئەسىرنىڭ 70– يىللىرى يەكەن سەئىدىيە خانلىقىنىڭ ھۆكۈمرانى ئىسمائىلخان تەرىپىدىن يەكەن خانلىقى تەۋەسىدىن قوغلاپ چىقىرىلغاندىن كېيىن، سەئىدىيە سەلتەنەتىنىڭ تەختىنى تارتىۋېلىش، ئۆچ ئېلىش، قارشىلىشىش ئوي– خىياللىرىنىڭ تۈرتكىسىدە، قىلچەئۇيالماستىن ۋە ئارىلىقنى يىراق كۆرمەستىن تىبەتكە بىر ...

Read more

چاغاتاي ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ پۇللىرى

چاغاتاي ئۇيغۇر خانلىقنىڭ نامى چىڭگىزخاننىڭ ئىككىنچى ئوغلى چاغاتاينىڭ ئىسمى بىلەن ئاتالغان. چىڭگىزخان ئاخىرقى ئۆمرىدە بويسۇندۇرغان زېمىنلىرىنى تۆت ئوغلىغا بۆلۈپ بەرگەن. بۇنىڭ بىلەن موڭغۇللارنىڭ تۆت خانلىقى بولغان قىپچاق خانلىقى، چاغاتاي ئۇيغۇر خانلىقى، ئوگداي خانلىقى، ئىلىكخان خانلىقى بارلىققا كەلگەن. بۇ تۆت خانلىقنىڭ ئىچىدە چاغاتاي ئۇيغۇر خانلىقى (1221-يىلدىن 1370-يىللارغىچە) بىر قەدەر چوڭ خانلىق بولۇپ، شىن ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top