ئابدۇللا موللا قاردۇ تىلنىڭ ساپلىقى شۇ مىللەت ئىجتىمائىي، مەدەنىي ھاياتىنىڭ تەرەققىياتىغا زور تەسىر كۆرسىتىدۇ، ئانا تىلنىڭ ساپلىقى-شۇ مىللەت مەدەنىيىتى، تەپەككۇرى، ھاياتىي كۈچىنىڭ نامايان بولۇشىدا مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. بىر مىللەت تىلىنىڭ تەرەققىياتى نەچچە ئەسىرلىك تەرەققىيات، ئىزدىنىش، يېڭىلىققا ئىنتىلىش جەريانىدا، چوقۇم باشقا مىللەتلەرنىڭ تىللىرى بىلەن چۈشىنىش، ئۆز ئارا ئالماشتۇرۇش، تىلنىڭ ئارتۇقچى ...

ئاپتۇرى: ئەخمەت ئىمىن ئەي ئانا تىلىم-ئانامنىڭ تىلى! ئانا تىلىم! ئەي ئانام بەرگەن تىل! مەن سىنى ئانامدەك ئەزىزلەيمەن! سىنى ئاڭلىسام،ئانامىنىڭ ئوتلۇق يۈرەك خىتابىنى ئاڭلىغاندەك بولىمەن؛ سىنى سۆزلىسەم، شۇ خىتابقا جاۋاپ سادايىمنى ياڭراتقاندەك بولىمەن. ئانام ماڭا تۇنجى قېتىم"بالام-باغرىم" دىگىنىدە سەن بىلەن-دەل مۇشۇ ئۇيغۇر تىلى بىلەن سۆزلىگەن. مەنمۇ تۇنجى قېتىم"ئانا "دىگىنىمدە، سەن بىلەن-مۇشۇ تەۋەرۈك تىل بىلەن س ...

شەرىف ئورۇچ قىسقىچە مەزمۇنى: بۇ ماقالىدە «ئانا تىل، ئىككىنچى تىل، ئىككى تىللىق، چەت ئەل تىلى» ئاتالغۇلىرىنىڭ مەنىسى ۋە بىر-بىرى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى، تىلىمىزدىكى ۋە غەرب تىللىرىدىكى ماس ئىزاھاتى بىلەن ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ. بولۇپمۇ «ئانا تىل»ئاتالغۇسىنى ئەتراپلىق شەرھلەش ئارقىلىق يېڭى بىر ئۇقۇم ھاسىل قىلىشقا تىرىشىمىز. مەزكۇر ماقالىدە ئانا تىل ئۇقۇمىنى نوقۇل بىيولوگىيەلىك نۇقتىدىن چۈشەندۈرۈشنىڭ يۈزەكى بولۇپ ...

ئانا تىل روھ تىلىدۇر چېخ ماقاللىرىدىن ھەممىمىزنىڭ، ھېچبولمىغاندا كۆپىنچىمىزنىڭ ئانا تىلنى مۇھىم دەپ قارايدىغانلىقىمىزدىن گۇمان قىلمىساممۇ، ئەمما بۇ مۇھىملىقنى تونۇپ يېتىش دەرىجىمىزدە زور پەرق مەۋجۇت دېگەن قاراشتىمەن. مېنىڭچە، ئانا تىلنىڭ مۇھىملىقى ھەققىدە ئىلمىي بولمىغان ئويلىنىش بىزگە ئۇنىڭ زادى قانچىلىك دەرىجىدە مۇھىملىقىنى ھەقىقىي ھېس قىلدۇرالمايدۇ. شەيئىلەرنىڭ مۇھىملىقىنى ئابستراكت ھېس قىلىش بىلەن ئۇنىڭ ...

ئەسەت سۇلايمان تىل ھەر قانداق بىر مىللەتنىڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشى ۋە مەدەنىيەت تەرەققىياتىدىكى ھەل قىلغۇچ ئامىللارنىڭ بىرى. ياكۇب گرىم:«بىر مىللەتنىڭ تىلى ئۆز نۆۋىتىدە شۇمىللەتنىڭ تارىخىدۇر. بىر مىللەتنىڭ تارىخىغا نىسبەتەن ئۇستىخان – سۆڭەك، قەبرە – كېپەنلەرگە قارىغاندا تېخىمۇ جانلىق بىر پاكىت باركى، ئۇ بولسىمۇ دەل ئۇلارنىڭ تىلىدۇر» دەيدۇ. دۇنيا مەدەنىيەت تارىخىغا نەزەر تاشلىساق، بىر ئەل ياكى بىر خەلقنىڭ مەدەن ...