ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى تىزىملىكى ئاليۇمىننى نىشان قىلدى

ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى تىزىملىكى ئاليۇمىننى نىشان قىلدى

كېڭەيتىلگەن تىزىملىك ماشىنا سانائىتىنىڭ تەمىنلەش زەنجىرىنى ئېنىقلاش ئېھتىياجىنى گەۋدىلەندۈردى

جىم ۋورمىڭتون (خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق كۈزىتىش جەمىئىيىتى ئىقتىسادىي ھوقۇق بۆلۈمى مۇئاۋىن مۇدىرى)

يالقۇن ئۇلۇغيول (خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق كۈزىتىش جەمىئىيىتى خىتاي تەتقىقاتچىسى)

يېقىندا ئاليۇمىن ئىشلەپچىقارغۇچىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 43 خىتاي شىركىتىنىڭ ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەك تىزىملىكىگە كىرگۈزۈلۈشى، ماشىنا شىركەتلىرىنىڭ ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىگە چېتىشلىق تەمىنلىگۈچىلەر بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى ئۈزۈش ئېھتىياجىنى گەۋدىلەندۈردى.

2021-يىللىق «ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇنى» غا ئاساسەن، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى مەجبۇرىي ئەمگەككە چېتىشلىق ئۇيغۇر رايۇنىغا جايلاشقان شىركەتلەرنىڭ تىزىملىكىنى تۇتىدۇ، بۇ «خىتاي شىركەتلىرى تىزىملىكى» دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ قانۇندا تىزىملىكتىكى شىركەت تەرىپىدىن ئىشلەپچىقىرىلغان ماللار مەجبۇرىي ئەمگەككە چېتىشلىق دەپ پەرەز قىلىنىدۇ ۋە ئامېرىكىغا كىرگۈزۈلمەيدۇ.  تىزىملىك ھازىر ئۇيغۇر رايۇنىغا جايلاشقان بەش چوڭ ئاليۇمىن ئىشلەپچىقارغۇچىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتىنىڭ 2024-يىلى فېۋرالدىكى دوكلاتىدا بايقىلىشىچە، خىتايدا ئىشلەپچىقىرىلغان ئاليۇمىننىڭ %15 تىن كۆپرەكى ياكى دۇنيادىكى ئاليۇمىن تەمىناتىنىڭ %9 ى ئۇيغۇر رايۇنىدىن كېلىدۇ، خىتاي دائىرىلىرى ئۇ يەردە ئۇيغۇرلار ۋە باشقا تۈركىي مۇسۇلمانلارغا قارشى ئىنسانىيەتكە قارشى تۇرۇش جىنايىتى سادىر قىلغان.

ئۇيغۇر رايۇنىدىكى ئاليۇمىن ئىشلەپچىقارغۇچىلار، شۇنداقلا ئۇلارنى تەمىنلەيدىغان كۆمۈر كانلىرى ۋە ئېلېكتر ئىستانسىلىرى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئەمگەك كۈچى يۆتكەش پىلانىغا قاتناشقان بولۇپ، بۇ پىلان ئۇيغۇرلار ۋە باشقا تۈركىي مىللەتلەرنى ئۇيغۇر رايۇنى ۋە باشقا رايونلاردا ئىشلەشكە مەجبۇرلايدۇ. ئامېرىكا ھۆكۈمىتى 2024-يىلى ئىيۇلدا ئاليۇمىننى ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگەك قانۇنىنى ئىجرا قىلىشتىكى يۇقىرى ئالدىنقى قاتاردىكى ساھە قىلىپ بېكىتتى.

ئاليۇمىن ماتور گەۋدىسى ۋە ماشىنا رامكىسىدىن تارتىپ چاق ۋە ئېلېكترونلۇق باتارېيە ياپراقچىسىغىچە بولغان ئونلىغان ماشىنا زاپچاسلىرىدا ئىشلىتىلىدۇ، بۇلار خىتايدىكى ماشىنا زاۋۇتلىرى تەرىپىدىن ئىشلىتىلىدۇ ۋە پۈتۈن دۇنيادىكى ماشىنا ياساش زاۋۇتلىرىغا ئېكسپورت قىلىنىدۇ.

ماشىنا شىركەتلىرى ئۆزلىرىنىڭ ماشىنا ياكى زاپچاسلىرىنىڭ ئامېرىكىغا كىرگەندە تۇتۇپ قېلىنماسلىقىغا كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن، تەمىنلىگۈچىلەر بىلەن ھەمكارلىشىپ، ئاليۇمىن تەمىنلەش زەنجىرىنى خام ئەشيا سەۋىيىسىگىچە ئېنىقلىشى ھەمدە زاپچاس ياكى ماتېرىياللارنى ئۇيغۇر رايۇنىدىن ئالىدىغانلىقى مەلۇم بولغان ھەر قانداق تەمىنلىگۈچى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى ئۈزۈشى كېرەك.

ماشىنا شىركەتلىرى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەك پروگراممىلىرى بىلەن گىرەلىشىپ كەتكەن تەمىنلەش زەنجىرىگە يول قويماسلىقى كېرەك.

مەزكۇر يازمىنىڭ ئەسلى ئېنگلىزچە مەنبە ئۇلىنىشى:

https://www.hrw.org/news/2026/08/05/us-governments-uyghur-forced-labor-list-targets-aluminum