ھىجران يولى (8)

ھىجران يولى (8)

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئەمىسە گەپنى ئۇزارتماي ھېكايىگە كېلەيلى، ئەلقىسسە، 628 - يىلى شەرقىي تۈركلەرنى تەشكىل قىلغان ئون بەش قەبىلە ئىچىدىكى شەرقىي ئۇيغۇر قەبىلىسى، ئۇيغۇر قەبى ...

ھىجران يولى (7)

ھىجران يولى (7)

  ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت مانا ئەمدى، ئىلچى قولدىن كەتكەندىن كېيىن، مىڭ بىر مۇشەقەتتە ئۆزىنىڭ يولىغا ئەگەشكەن ئەسكەرلەرنى بىر يەرگە جەم قىلىپ قۇرغان پوپۇنا ئەسكىرى بازىسى ...

«ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسى ۋە مۇھاجىرەتتىكى ئاقارتىش ھەرىكىتى» دېگەن تېمىدا تور سۆھبەت يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى

«ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسى ۋە مۇھاجىرەتتىكى ئاقارتىش ھەرىكىتى» دېگەن تېمىدا تور سۆھبەت يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى

18-ئاپرېل يەكشەنبە كۈنى كەچتە مەركىزى ئىستانبۇلغا جايلاشقان ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن «ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسى ۋە مۇھاجىرەتتىكى ئاقارتىش ھەرىكىتى» دېگەن تېمىدا تور سۆھبە ...

ھىجران يولى (6)

ھىجران يولى (6)

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت 6- ئاينىڭ 9 - كۈنىگە كەلگەندە، تۇڭگانلار قەشقەردىن ياردەمگە كەلگەن زور  كۈچ بىلەن ئۆز قوشۇنىنى تېخىمۇ زورايتىپ، تار بوغۇزغا كەڭ كۆلەملىك ھۇجۇم قوزغىدى. ...

مۇستافا دەستىچى: «تۈركىيە پۇقرالىقى تېخى ھەل بولمىغان ئۇيغۇرلارنىڭ قىيىنچىلىقلىرىنى ھەل قىلىشقا تىرىشىمىز»

مۇستافا دەستىچى: «تۈركىيە پۇقرالىقى تېخى ھەل بولمىغان ئۇيغۇرلارنىڭ قىيىنچىلىقلىرىنى ھەل قىلىشقا تىرىشىمىز»

قۇرۇلغان كۈندىن تارتىپ تۈرك دۇنياسىغا، بولۇپمۇ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلۈپ كېلىۋاتقان، ھازىر تۈركىيەنى ئىدارە قىلىۋاتقان ئاق پارتىيە بىلەن ئىتتىپاقداش بولغان تۈر ...

«شەرقىي تۈركىستان مىللىي كۈرىشىدە 05-ئاپرېل بارىن قوزغىلىڭىنىڭ ئەھمىيىتى ۋە شەھىدلەرنى خاتىرىلەش يىغىنى» ئەنقەرەدە ئۆتكۈزۈلدى

«شەرقىي تۈركىستان مىللىي كۈرىشىدە 05-ئاپرېل بارىن قوزغىلىڭىنىڭ ئەھمىيىتى ۋە شەھىدلەرنى خاتىرىلەش يىغىنى» ئەنقەرەدە ئۆتكۈزۈلدى

5-ئاپرىل سەيشەنبە كۈنى مۇخبىرلار ، ئاكادېمىكلار، يازغۇچىلار ، سىياسەتچىلەر ۋە ئاممىۋى تەشكىلاتلارنىڭ ۋەكىللىرى قاتناشقان «شەرقىي تۈركىستان مىللىي كۈرىشىدە 05-ئاپرېل بارىن قوزغىلىڭى ...

ھىجران يولى (5)

ھىجران يولى (5)

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ھارۋا چاقىنىڭ تاراقلىغان يېقىمسىز ئاۋازى ئات تۇياقلىرىنىڭ يول ئۈستىدىكى تاشلارغا سوقۇلىشىدىن چىققان ئاۋازلىرى بىلەن قوشۇلۇپ، نامازشامنىڭ جىمجىتلىقىنى بۇ ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ھۆكۈمەت ئەزالار مەجلىسىنىڭ ئاخىرقى يىغىنى قانداق ئۆتتى؟

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ھۆكۈمەت ئەزالار مەجلىسىنىڭ ئاخىرقى يىغىنى قانداق ئۆتتى؟

تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما مەرھۇم يازغۇچى زىيا سەمەدىنىڭ «ئەخمەت ئەپەندى» ناملىق رومانىنىڭ «رەئىسنىڭ ئاخىرقى كۈنى» ناملىق بابىدىن ئېلىندى. ...

ھىجران يولى (4)

ھىجران يولى (4)

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت سابىت داموللامنىڭ ئاغزىدىن چىقىۋاتقا ھەربىر سۆزنى ئەستايىدىل ئاڭلاپ بىرمۇبىر كۆڭۈل خاتىرىسىگە يېزىۋاتقان زېرىپ قاراجىم، بىردەم خىيال دېڭىزىغا چۆكۈپ، بىر ...

ما جۇڭيىڭ

ما جۇڭيىڭ

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت 1933- يىلىنىڭ ئاخىرى قىش باشلىنىش بىلەن تەڭلا ما جۇڭيىڭ ئۈرۈمچىگە كەڭ كۆلەملىك ھۇجۇم قوزغىدى. دەسلەپتە ما جۇڭيىڭ قىسىملىرى تېز ئالغا ئىلگىرىلىگەن بولسىم ...

خوجانىياز ھاجىم

خوجانىياز ھاجىم

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت خوجانىياز ھاجىم سابىت داموللامنى يولغا ئۇزىتىپ قويغاندىن كېيىن، ئۇنىڭ ئۇچقۇر خىيال تۇلپارى ئۆتمۈش بىلەن ھازىرنىڭ ئوتتۇرىسىدا چاپقىلى تۇردى. ئۆتكەن كۈنلە ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ھۆكۈمەت ئەزالار مەجلىسىنىڭ ئاخىرقى يىغىنى قانداق ئۆتتى؟

تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما مەرھۇم يازغۇچى زىيا سەمەدىنىڭ «ئەخمەت ئەپەندى» ناملىق رومانىنىڭ «رەئىسنىڭ ئاخىرقى كۈنى» ناملىق بابىدىن ئېلىندى. مەزكۇر بابتا شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى بىلەن گومىنداڭ خىتاي ۋەكىللىرى ئوتتۇرىسىدا تېنچلىق بىتىمى ئىمزالىنىپ، بىتىمغا كۆرە ئۆلكىلىك بىرلەشمە ھۆكۈمەت تەشكىللىنىش ئالدىدىكى ناھايىتى مۇرەككەپ، نازۇك ۋە كۆڭۈلسىز مەزگىل ئار ...

Read more

دۈشمەنلىرىنىڭ تىلىدا ئەخمەتجان قاسىمى

تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: مەرھۇم رەھبىرىمىز ئەخمەتجان قاسىمى ھەققىدە ئۇنىڭ سەپداشلىرى ۋە رەقىبلىرى مەيلى ئۇ ھايات ۋاقتىدا ياكى قەستكە ئۇچرىغاندىن كېيىن بولسۇن قەلەم تەۋرىتىشكەن ئىدى. شەرقىي تۈركىستان ۋە ئۇيغۇرلار ھەققىدە چالا ساۋات، ھەتتا ھېچقانداق مەلۇماتى يوق بولغان خىتاي ئۆلكەلىرىدىكى خىتايلار بۇ ھەقتە ئەينى چاغدا ئىچكىرىدە نەشىر قىلىنغان گېزىت-ژورناللارغا بېسىلغان شەرقىي تۈركىستان ...

Read more

شەرقىي تۈركىستاندىكى تارىخى شەھەر – قەشقەر

دوكتور قادىر تۇغ (بىنگۆل ئۇنىۋېرسىتېتى تارىخ فاكۇلتېتى ئوقۇتقۇچىسى) تۈركچىدىن ئۆزلەشتۈرگۈچى: ئابدۇمىجىت ئەركىن قىسقىچە مەزمۇنى: شەرقىي تۈركىستاننىڭ شەھەرلىرىدىن بىرى بولغان قەشقەر ھەر خىل دەۋرلەردە ئوخشىمىغان ئىسىملار بىلەن ئاتالغان. قەشقەر شەھىرى سانسكرىتچىدە سرىكىرتاتى، شۇۋەنزاڭنىڭ بۇددا دىنى كىتابىدا چىياشا، خىتاي مەنبەلىرىدە خۇا شا، سۇ لى دەپ يېزىلغان. ئۇ تۈرك تىلى دىۋانىدا ئوردۇ كەنت دەپ خاتىرىلەنگەن. ...

Read more

كونسۇل ۋارد: گومىنداڭنىڭ ئامېرىكا ھەققىدىكى تەشۋىقاتى يالغان!

تەرجىمە قىلغۇچى: دوكتور ئەسەت سۇلايمان تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر يازما ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مەھكىمىسى (تاشقىي ئىشلار مىنىستېرلىقى) ئارخىپلىرىدىكى 1944-يىلى پارتىلىغان شەرقىي تۈركىستان ئىنقىلابىغا ئائىت ھۈججەتلەردىن تەرجىمە قىلىنىپ تەييارلاندى. مەزكۇر ھۈججەت 1945-يىلى 31-ئۆكتەبىر كۈنى ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق كونسۇلى روبېرت ۋارد (Robert Ward) تەرىپىدىن ئامېرىكا دۆل ...

Read more

«شەرقىي تۈركىستان كوللېكسىيونى» دىكى ئىسا يۈسۈپ ئالپتېكىنگە ئائىت مەكتۇپلار ھەققىدە

زۇلھايات ئۆتكۈر شىۋېتسىيە لۇند ئۇنىۋېرسىتېتىدە ساقلىنىۋاتقان «شەرقىي تۈركىستان كوللېكسىيونى»غا ئائىت خەت-چەكلەرنىڭ ئارخىپتا ئىگىلىگەن ھەجمى 16 كۋادىرات مېتىر كېلىدىغان بولۇپ، 245 ئارخىپ ساندۇقىدا ساقلانماقتا. ئۇ خەتلەر تۈركولوگ گۇننار ياررىڭنىڭ Gunnar Jarring) (دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى دىپلوماتلار، تەتقىقاتچى كەسىپداشلىرى، تۇققان ۋە دوستلىرى ئوتتۇرىسىدىكى ئالاقە بولۇپ، ئاتا-ئانىسى ۋە ئايالى ئاگنېس يارر ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top