• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

تەرجىمىدە رەنا مەڭگۈ ئۆلمەسلىك ۋە ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش ئىنسانلار ئىزچىل ئىزدىنىۋاتقان بىر مەسىلە، 19-ئەسىرگە قەدەم قويغاندىن كېيىن، ئىنسانىيەت پەن-تېخنىكىسى زور دەرىجىدە تەرەققىياتلا ...

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات ھەممىمىزگە مەلۇم، ھازىرغا قەدەر دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز جاي جۇمۇلاڭما چوققىسى، بۇ دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز چوققا تەبىئەت دۇنياسىدىكى ئاسمانغا ئەڭ يېقىن جاي، شۇڭا بۇ ...

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

ھازىرقى زامان كىشىلىرى قەدىمكى مەدەنىيەتكە ئىنتايىن قىزىقىدۇ ، ئۇلار كېيىنكى ئەۋلادلار ئۈچۈن بىر چوڭ «خەزىنە» قالدۇردى بۇنىڭ ئىچىدە مايا مەدەنىيىتى ئەڭ سىرلىق مەدەنىيەت ھېسابلىنىدۇ ...

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

پىروفېسسور مۇستافا ئۆزتۈرك تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەھمەد سۇلۇق ئىسلامچىلىق 19. ئەسىرنىڭ ئاخىرى ۋە 20. ئەسىرنىڭ باشلىرىدا ئوسمانلى ئىمپىراتورلىقىنىڭ زاۋاللىقتىن قۇتۇلۇش چارىسى ...

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

ئەگەر، كومپيۇتېرنىڭ ئۆزىگە «تۇنجى كومپيۇتېر قاچان بارلىققا كەلگەن؟» دېگەن سۇئالغا جاۋاب بەرگۈزمەكچى بولساق، ئىزدەش موتورىنى ئېچىپ بۇ سۇئالنى كىرگۈزسەك ھەر خىل جاۋابلارغا ئېرىشىمىز. ...

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

تەرجىمىدە قايدۇجان ئامېرىكا بىلەن ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى ئەمەلىي كۈچ پەرقىنى ئىقتىسادىي كۈچ، ئالىي مائارىپ ۋە پەن تەتقىقات كۈچى بەلگىلىگەن. ئىقتىسادىي ئەمەلىي كۈ ...

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

تەرجىمىدە زۆھەل 1905-يىلى، ئېينىشتىيىن تار مەنىدىكى نىسپىيلىك نەزەرىيىسىدە بىر غەلىتە دۇنيانى مۇنداق چۈشەندۈرگەن: بىز تۇرۇۋاتقان ئالەمنى بىر تۆت ئۆلچەملىك زامان-ماكان دەپ قاراشقا ب ...

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

تەرجىمىدە تىللا شىركىتى  ياپون كارخانىچىلىرى ئىچىدە كونوسۇكې ماتسۇشىتا (Nonosuke Matsushita) مەڭگۈلۈك ئابىدە ھېسابلىنىدۇ. ئۇ پاناسونىك ئېلېكتىر ئۈسكۈنىلىرى ئىمپىريەسىنى بەرپا قىلىپ ...

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى تىلغا ئېلىنسا، سىز نېمىنى ئويلايسىز؟ ئىز-دېرەكسىز يوقاپ كەتكەن ئايروپىلانلارمۇ ياكى بۇ يەرگە غەرق بولغان ھەربىي پاراخوتلارمۇ؟ بەك ...

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

تەرجىمىدە زۆھەل ئوپتىكىلىق كۋانت ئادەتتە بىز دەۋاتقان فوتون بولۇپ، ئۇ ئېلېكتىر ماگنىت دولقۇنى يەتكۈزۈش ۋاسىتىسى، ئېلېكتىر ماگنىتىنىڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئاساسىي زەررىچىسى، ...

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

تەرجىمىدە ئوغلان ئىنسانلار پەن-تېخنىكىنىڭ ياردىمىدە يەر شارىدىن چىقىپ، چەكسىز سىرلىق ئالەم دۇنياسىنى كۆردى. چەكسىز كائىناتتىكى «باش رولچىلار» بولسا دەل تۈرلۈك ئاسمان جىسىملىرىدۇر، ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە

1929-يىلىدىكى چوڭ كاساتچىلىق زادى قانچىلىك قورقۇنچلۇق؟

تەرجىمىدە قەھۋە 1918-يىللىرى ئامېرىكا قىسقا مەزگىللىك ئىقتىسادىي چېكىنىشنى باشتىن كەچۈرگەندىن كېيىن، ئىقتىسادنىڭ پارتلاش خاراكتېرلىك ئېشىشى كۆرۈلگەن. ئەسلىدە دۇنيا زومىگىرى بولغان ئەنگلىيە ئۇرۇشتا قاتتىق زىيانغا ئۇچرىغان، دۇنيانىڭ پۇل مۇئامىلە مەركىزى لوندوندىن نيۇيوركنىڭ ۋال كوچىسىغا يۆتكەلگەن. بۇ چاغدا ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ يولغا قويغىنى ئىقتىسادقا پۈتۈنلەي ئارىلاشمايدىغان ئۆز مەيلىگە قويۇۋېتىدىغان ئەركىن ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىگە 1944-يىلى كىم رەئىس بولۇشى كېرەك ئىدى؟

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) ئابدۇمۇتائالى كامال خەلپەت (1868-1960) 20-ئەسىرنىڭ بىرىنچى يېرىمىدا پۈتۈن ئىلى ۋادىسىدا يۈكسەك ئابرويغا ئىگە دىنىي ئىلىمگە كامىل ئەرباب شۇنىڭدەك مەرىپەتپەرۋەر، ئىلغار پىكىرلىك تەرەققىيپەرۋەر زات بولۇش سۈپىتى بىلەن كەڭ خەلق ئىچىدە، بولۇپمۇ ئۇيغۇرلار ھەتتا قازاقلار، تۇڭگانلار، ئۆزبېك ۋە تاتارلار ئارىسىدا ھۆرمەتكە سازاۋەر شەخس ئىدى. ئۇنداقتا 1944-يىلى نويابىردا شەرقىي تۈر ...

Read more

قىتان خانلىقىدىكى ئۇيغۇرلار

مانجۇ — توڭگۇس تىللىق خەلقلەرنىڭ بىرى بولغان قىتانلار ئەسلىدە لىياۋخې دەرياسى بويلىرىدا ياشايتتى. ئۇلار مىلادى 10- ئەسىردە قۇدرەتلىك بىر سىياسىي كۈچ سۈپىتىدە تارىخ سەھنىسىگە چىقىشتىن بۇرۇن ئىلگىرى– كېيىن بولۇپ ئاۋارلار، كۆكتۈركلەر ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ھإكۈمرانلىقىدا بولغان. بۇ مەزگىلدە ئۇلار بۇ مىللەتلەرنىڭ تۇرمۇش ئۇسۇلى ۋە مەدەنىيىتىنىڭ كۈچلۈك تەسىرىگە ئۇچراپ، جەمئىيەت تەرەققىياتىدا زور يۈكسىلىش بولغان، بولۇپمۇ ...

Read more

ئامېرىكىنىڭ قۇللۇق تۈزۈمى تارىخى ھەققىدە

تەرجىمىدە نەۋدارجان  1. قۇل قىلىنغان بارلىق ئافرىقىلىقلارنىڭ ھەممىسى ئامېرىكىغا بارغانمۇ؟ مۆلچەرلىنىشىچە، پۈتكۈل 17-، 18-، 19-ئەسىرلەردە 10 مىليون 600 مىڭ ئافرىقىلىق مەجبۇرىي كېمىگە سېلىنىپ، تەخمىنەن 388 مىڭ ئادەم ئامېرىكىغا بارغان (ياكى كېيىن ئامېرىكىغا بارغان)، بۇ ئومۇمىي ساننىڭ تەخمىنەن %3.6 ىنى ئىگىلەيدۇ. جەنۇبىي ئامېرىكا ۋە كارىب دېڭىزىغا توشۇلىدىغان قۇللارنىڭ سانى بىلەن سېلىشتۇرغاندا، بۇ ھېچقانچە ئىش ...

Read more

قۇمۇل ئۇيغۇرلىرىدا ساقلىنىپ قالغان قەدىمىي تەگئات ئىزنالىرى

قۇمۇل كۆپ خىل مەدەنىيەتلەر قويۇق ئۇچراشقان يىپەك يولىنىڭ مۇھىم تۈگىنىگە جايلاشقان قەدىمىي يۇرت. قۇمۇل ئۇيغۇرلىرى تاكى 16 – ئەسىرلەرگىچە يەنىلا بۇددا دىنىغا ئىتىقاد قىلىپ كەلگەن بولۇپ، قەشقەر قاتارلىق جايلاردىكى ئۇيغۇرلاردىن ئالاھەزەل 500- 400 يىل كېيىن ئاندىن ئىسلام دىنىنى قوبۇل قىلغان. بۇندىن باشقا، قۇمۇل ئۇيغۇرلىرى كۆچمەن چارۋىچىلىق قىلىشتەك يايلاق تۇرمۇش شەكلىنى قىسمەن ھالەتتە ھازىرغىچە ساقلاپ كەلگەن. شۇ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top