• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

يۈسۈپجان ياسىن 15- ئەسىردىن باشلاپ تىمۇرىيلار بىلەن ئوسمانلى ئىمپېرىيىسىنىڭ مۇناسىۋىتى كۈچىيىپ، ئىككى مەملىكەت ئوتتۇرىسىدا مەدەنىيەت ۋە ئىلىم– پەن ئالاقىسى قويۇقلاشقان. بۇ چاغدا ئو ...

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

ئەكبەر ئىمام كۆكبۆرە (پوۋېست) قەدىرلىك لالە! مەن سەن ھەققىدىكى خىيال بوستانلىقلىرىمدا ناھايىتى ئۇزاق، ناھايىتى ئۇزاق ۋاقىت يەككە – يېگانە ھالدا ئايلاندىم. ئاخىر قەدەملىرىم تالدى، ي ...

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

ياسىنجان سادىق چوغلان كۈز پەسلى ئاخىرلىشاي دەپ قالغان بولسىمۇ، ھاۋا يەنىلا ئىسسىق ئىدى. قەشقەر شەھىرىنىڭ باغۇ بوستانلىق مەھەللىلىرىدىن بىرى بولغان بۇلاقبېشىغا جايلاشقان ئەلى باينىڭ ...

تەسەۋۋۇپچىلار

تەسەۋۋۇپچىلار

ئابابەكرى ئاتىخان بۇتام ئەدەبىيات – سەنئەتچىلەر بىرلەشمىسىدىن يۈسۈپ ھۈسەيىن (قەقنۇس)، فىلولوگىيە ئىنستىتۇتىنىڭ دوكتورى ھۆرمەتجان ئابدۇرەھمان فىكرەت ئەپەندى «تەسەۋۋۇپ ۋە تەسەۋۋۇر» ھ ...

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

(پوۋېست) داۋۇت مەتنىياز 1 ھاۋا ئوچۇق بولۇپ، ھەيۋەتلىك قارا قۇرۇم تاغلىرىنىڭ قارلىق چوققىلىرى يېقىنلا يەردە كۆرۈنۈپ تۇراتتى. ئەتىگەننىڭ غۇر – غۇر شامىلى يۇرۇڭقاش دەرياسىنىڭ نەمخۇش ھ ...

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

نىشىۋاكى تاكېئو [ياپونىيە] تەرجىمە قىلغۇچى: بارىجان زەپەر ”قۇتادغۇبىلىك“ سىياسەت، دىن، پەلسەپە، ئىدېئولوگىيە، ئېتىكا، ماتېماتىكا، ئاسترونومىيە، ھەربىي ئىشلار، قانۇن، دىپلوماتىيە، ئ ...

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

پروفېسسور دوكتۇر تالىپ ئۆزدەش تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە شەرقشۇناسلىق (ئوريانتالىزىم) شەرق بىلەن مۇناسىۋەتلىك، شەرققە تەۋە، شەرق مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان « شەر ...

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

ئەلى شەرىئىياتى تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە   ئىنسان تېمىسى قەدىمدىن بېرى بەس – مۇنازىرە قىلىنىپ كەلمەكتە ياكى قەدىمدىلا بەس – مۇنازىرىنىڭ تېمىسى بولغان ئىدى ...

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

ئەركىن سىدىق 2010-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى مەن بۇ ماقالىنىڭ ئالدىنقى قىسمىدا، كىشىلىك سۋوت ئانالىز ئۇسۇلىنى تونۇشتۇرۇپ ئۆتتۈم. ئۇنىڭ بۇ قىسمىدا بولسا «شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى» نى ق ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

دوكتور نەبىجان تۇرسۇن ئەپەندىنىڭ خېلىل خۇداۋەردىنىڭ تۇغۇلغانلىقىنىڭ 100 يىللىقىنى خاتىرىلەش يىغىنىدا سۆزلىگەن «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار» ھە ...

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949-يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» لىكسىيە سۆزلىگۈچى: نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) رىياسەتچى: قۇددۇس ئىمام لىكسىيەنى يوت ...

You Are Here: Home » پەن – مائارىپ

تەۋسىيىلىك كىتاب — دۆلەت بايلىق نەزەرىيىسى

ئابلىز ئۇيغۇر دۆلەت بايلىق نەزەرىيەسى غەرب ئىقتىسادشۇناسلىقىدىكى« ئىنجىل» دەپ تەرىپلىنىدۇ. ئۇ يەنەئىقتىسادشۇناسلىق قامۇسى، دۇنيا تارىخىغا تەسىر كۆرسسەتكەن ئون چوڭ ئەسەرنىڭ بىرى، ئىنسانىيەت مەدەنىيىتىگە تەسىر كۆرسەتكەن100 كىتابنىڭ بىرى، نۇرغۇن دۆلەتلەرنىڭ يېقىنقى زامان جەمئىيىتىگە تەسىر كۆرسەتكەن كىلاسسىك تەرجىمە ئەسەر، ئىنسانىيەتنىڭ تەرەققىيات مۇساپىسىگە چوڭقۇر تەسىر كۆرسەتكەن كىتابنىڭ بىرى. 1986-يىلى فرانس ...

Read more

ياش ماتېماتىكا ئالىمى 80 يىلدىن بېرى ئالىملارنى قايمۇقتۇرغان مەسىلىنى ھەل قىلدى

تەرجىمىدە مېھرىگۈل ھەر ئۈچ يىلدا بىر قېتىم باھالىنىدىغان ماتېماتىكا ساھەسىدىكى ئەڭ ئالىي مۇكاپات «كول مۇكاپاتى» (Cole Prize) بۇ يىل تۈپ سان نەزەرىيەسىگە زور تۆھپىلەرنى قوشقان جامېس مېينارد (James Maynard)قا بېرىلدى. كول مۇكاپاتى ئامېرىكا ماتېماتىكا ئىلمىي جەمئىيىتى تارقاتقان مۇكاپات بولۇپ سانلار نەزەرىيەسى مۇكاپاتى ۋە ئالگېبرا مۇكاپاتى دەپ ئىككى تۈرگە ئايرىلىدۇ. بۇ خەلقئارالىق مۇكاپات ئەمەس. بۇ مۇكاپات پەقە ...

Read more

ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

تەرجىمىدە رەنا مەڭگۈ ئۆلمەسلىك ۋە ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش ئىنسانلار ئىزچىل ئىزدىنىۋاتقان بىر مەسىلە، 19-ئەسىرگە قەدەم قويغاندىن كېيىن، ئىنسانىيەت پەن-تېخنىكىسى زور دەرىجىدە تەرەققىياتلارغا ئېرىشتى ۋە ھەرخىل تەجرىبە تەتقىقاتلىرى ئارقا-ئارقىدىن مەيدانغا كېلىشكە باشلىدى، شۇنىڭدەك، گەرچە ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى باشقا ئېلىپ چىقالمىغان بولسىمۇ، لېكىن ئۇلارنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسى ھازىرقى زامان مېدىتس ...

Read more

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

تەرجىمىدە زۆھەل 1905-يىلى، ئېينىشتىيىن تار مەنىدىكى نىسپىيلىك نەزەرىيىسىدە بىر غەلىتە دۇنيانى مۇنداق چۈشەندۈرگەن: بىز تۇرۇۋاتقان ئالەمنى بىر تۆت ئۆلچەملىك زامان-ماكان دەپ قاراشقا بولىدۇ، جىسىملارنىڭ ھەرىكەت سۈرئىتىنىڭ تېزلىشىشىگە ئەگىشىپ، ۋاقىت تەرتىپى ئاستىلايدۇ، بوشلۇق ئۆلچىمى قىسقىرايدۇ. 1915-يىلى ئېينىشتېين ئۆزىنىڭ تارتىش كۈچى نەزەرىيىسىنى يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا ئوتتۇرىغا قويۇپ، كەڭ مەنىدىكى نىسپىيلى ...

Read more

نيۇتون دۇنيانى ماتېماتىكا ئارقىلىق قانداق ئۆزگەرتكەن؟

تەرجىمىدە زۆھەل نيۇتونغا كەلسەك، مېنىڭچە ئۇنىڭ كىشىنى ئەڭ قايىل قىلىدىغىنى يەنىلا فىزىكا ساھەسىدىكى تۆھپىسى. ئۇ ئۆزىنىڭ كۈچىگە تايىنىپ، كىلاسسىك فىزىكا نەزەرىيە سىستېمىسىنى بەرپا قىلىپ، ئاسمان جىسىملىرى مېخانىكىسى بىلەن جىسىملار مېخانىكىسىنى بىرلىككە كەلتۈرگەن. بىز تولۇقسىز ۋە تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپتە ئوقۇۋاتقاندا ئۆگەنگەن «نيۇتوننىڭ ئۈچ چوڭ ھەرىكەت قانۇنى» ھازىرمۇ كۆپچىلىكنىڭ ئېسىدە بولۇشى مۇمكىن. بۈگۈن بىز ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top