مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) مەركىزىي ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرى ئىچىدە ئۆزبېكىستان ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمىي ماكانلىرىدىن بىرى بولۇپلا قالماستىن بەلكى  ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 1 ...

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) 11 -ئەسىرنىڭ بۈيۈك ئېنسىكلوپېدىيەلىك ئالىمى، تۈركولوگىيە ئىلمىنىڭ ئاتىسى مەھمۇد كاشغەرىي ۋە بۈيۈك پەيلاسوپ، مۇتەپەككۇر شائىر يۈسۈپ ...

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » ئەدەبىيات گۈلزارى

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىدە ئولتۈرغان پادىچى بالا، ئۆتكۈر كۆزلىرىنى ئۇزاق-ئۇزاقلارغا تىكىپ، تېرەن خىيال دەرياسى ئىچىگە تېپ-تىچ شۇڭغۇغان ئىدى. گاھ ئاستىلاپ، گاھ جۇشقۇنلاپ ئېقىۋاتقان دەريا سۈيى، گاھ شاقىراپ، گاھ بۇژغۇنلاپ ئېقىپ، بەزىدە تۆپىلىكلەردىن ئارتىلسا ...

داۋامى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىيلە" ۋە "شۇرۇھۇل قۇلۇب" قاتارلىق دىداكتىك ئەسەرلەرنىڭ ئاپتورى، ئون ئالتىنجى ئەسىر بۈيۈك ئۇيغۇر ئالىمەسى، ئۇ رەتلەپ مۇكەممەللەشتۈرگەن ئۈچ مىڭ تۆرت يۈز ئوتتۇز ئالتە مىسرالىق ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرى ئۇيغۇر مۇقام مائارىپى سا ...

داۋامى

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ساددا سايرىشىغا قاراپ تۇرىشاتتى. قۇرت-قوڭغۇزلار ئىڭراپ-زارلىنىپ يەر تەكتىگە مۇككەن ئىدى.  تاغدىن ئەسكەن ئاچچىق شامال تال-گىياھلارنى سوقۇپ، پەسىلنى ئايرىپ، كۈزنى قوغلىماقتا ئىدى. چوققىلىرى يالتىراپ نۇر چېچىپ تۇرغان يېراق-يېراقدىكى ...

داۋامى

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. دۇكان تۆت كوچىنىنىڭ جەنۇبى دوخمۇشىدىلا بولۇپ، بىر دېرىزىلىك كېچىكلا دۇكانتى. تاشلەپكىنىڭ تۆت ئېغىزىغا جايلاشقان قاتار-قاتار دۇكانلار بولسا شۇ دائىرىدە ئۇيغۇرلارنىڭ ئاۋات بىر شەھەر بازىرىنى بەرپا قىلغان ئىدى. ئەخمەت ماشىنچىنىڭ دۇك ...

داۋامى

ئالما ساتقۇچى بالا

ھېكايە ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت بالىلارنىڭ كۆز ياشلىرى قۇرىمىغان يەر، جەھەننەمدۇر. (خاتىرەمدىن) قىشنىڭ مۇدھىش جۇدۇن كۈنلىرىنىڭ بىرىدە، قەھرىتان سوغۇق ئىلكىگە ئالغان بىر ئۆينىڭ ئىچىدە، ئون ياشلاردىكى بىر بالا، سەككىز ياشلاردىكى سىڭلىسىغا ئەتىگەنلىك ناشتىلىق تەيارلاۋاتاتتى. بالىنىڭ تەيارلىغان ناشتىلىقى ئۆز ۋاقتىدا مېھرىبان ئاتا-ئانىسى تەيارلىغان ناشتىلىقدەك قايماقلىق ئەتكەنچاي، مايلىق توقاچ ۋە سارماي، ھەرخ ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش