• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئابدۇقادىر ئابدۇۋايىت ﺋﯘﻳﻐﯘر ﺧﻪﻟﻘﻰ ﺋﯘزاق ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﯩﻚ ﺗﺎرﯨﺨﯩﻲ ﺗﻪرەﻗﻘﯩﻴﺎت ﺟﻪرﻳﺎﻧﯩﺪا، ﭘﯜﺗﯜن دۇﻧﻴﺎﻧﻰ ﮬﻪﻳﺮان ﻗﺎﻟﺪۇرﯨﺪﯨﻐﺎن ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪن ﻣﻪدەﻧﯩﻴﻪت ﻣﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎرﻟﯩﻘﻘﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرﮔﻪن. ﺑﯘلارﻧﯩﯔ ...

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋىن (سولدا) ۋە سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ (ئوتتۇرىدا)، موسكۋا ئايردرومى، 1945-يىل ئىيۇل تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر موسكۋا ...

خىتاي ئىچكىي ۋە تاشقىي كىرىزىس پاتقىقىدا

خىتاي ئىچكىي ۋە تاشقىي كىرىزىس پاتقىقىدا

خىتاي ئىچكى ۋە تاشقى كىرىزىس پاتقىقىدا ئاپتورى: ئەنۋەر ئەخمەت خىتاي مۇستەبىت كوممۇنىست ھۆكۈمىتى نوۋەتتە خەلقئارا ۋە دۆلەت ئىچى مەسىلىلىرىدە ئېغىر كىرىسىسقا دۇچ كەلدى. بۇ مەسىلىلەر ...

ئۇيغۇر تىلىدىكى ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدىكى ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى نەگە يوقالدى؟

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى نەگە يوقالدى؟

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى ( 甘州回鹘 ) ئىلگىرى خېشى ئۇيغۇرلىرى دەپمۇ ئاتالغان بولۇپ، ئۇلار گەنجۇنى مەركەز قىلغان ئاساستا ئۇيغۇر ھاكىمىيىتىنى تىكلەپ، تاكى داڭشىياڭلار تەرىپىدىن مۇنقەرىز قىلىنغىچ ...

ئەسىر ئاخىرىدىكى ئويلار

ئەسىر ئاخىرىدىكى ئويلار

ئابدۇقادىر جالالىدىن ئەگەر سەن ئادەم بولىدىغان بولساڭ، خەلقنىڭ غېمىنى يېمىگەنلەرنى ئادەم ھېسابلىما. ــ ئەلىشىر ناۋائىي (1) ئىشلىرىنى تولۇق ئورۇندىغان ئادەم ئۆزى ئىز قالدۇرغان ھەربى ...

You Are Here: Home » ئەدەبىيات گۈلزارى

ئەسىر ئاخىرىدىكى ئويلار

ئابدۇقادىر جالالىدىن ئەگەر سەن ئادەم بولىدىغان بولساڭ، خەلقنىڭ غېمىنى يېمىگەنلەرنى ئادەم ھېسابلىما. ــ ئەلىشىر ناۋائىي (1) ئىشلىرىنى تولۇق ئورۇندىغان ئادەم ئۆزى ئىز قالدۇرغان ھەربىر تۈنۈگۈننى خۇشاللىق بىلەن ئۇزىتىپ قويالايدۇ، شۇنىڭدەك ھەربىر ئەتىنى كۆڭلى توق، ئىشەنچلىك ھالدا قارشى ئالالايدۇ. بىراق ئىشلىرى چالا قالغان ئادەم ياكى ئىنسانىي ھاياتتىكى ئەڭ ئىپتىدائىي ھاجەتلەرگە باغلىنىپ، ئۇنىڭدىن ئاشالمىغان ئادەم ...

Read more

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى

ئالتۇن تارىم ‹ئوغۇز قاغان داستانى› ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ئوغۇز قاغان تىزلا كۈچلۈك، قۇۋۋەتلىك بىر يېگىت بولۇپ يېتىشتى. ئەمدى ئوغۇز قاغاننىڭ قىئاتنى ئۆلتۈرۈش ھېكايىسىگە قۇلاق سالايلى… “كۈنلەر ئۆتۈپ، تۈنلەر ئۆتۈپ، ئۇ، يىگىت بولدى. بۇ چاغدا، بۇ يەردە، بىر چوڭ ئورمان بار ئىدى، ئۇنىڭدا كۆپ دەريا–ئېقىنلار بار ئىدى. بۇ يەردە ياۋايى ھايۋانلار كۆپ ئىدى، قۇشلار ئۇچۇشۇپ يۈرەتتى. بۇ ئورمان ئىچىدە چوڭ بىر قىئات بار ئى ...

Read more

ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر- نەسىر

باش ئەگىم (نەسىر) ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر ئەجەبمۇ ياراشقان بۇ ئىسمىڭ ساڭا، زاتىغا قاراپ ئېتى بولۇر دېگەندەك، زۆھرەنىڭ ئىشىكىدىن كۈندە مىڭ ئەگىپ ئۆتكەن تاھىر كەبى ھەر دوقمۇشتا يۈز قېتىم ئەگىپ ئاقىسەن، خۇددى كىمنىڭدۇر ئارقىسىدىن يەتمەك بولۇپ قوغلاشقاندەك تاشتىن تاشقا ئۇرۇلۇپ شىددەت بىلەن چاپىسەن.... نېمە بۇنچىۋالا تەشۋىشتە قالدىڭ؟؟ بىر قاراپلا بىلدىم، چېھرىڭدە چوڭقۇر بىر قايغۇنىڭ، ئاچچىق بىر ئەلەمنىڭ ئىزى بار، خۇدد ...

Read more

ئىلىم، ئۇستاز ۋە شاگىرت

(چاتما نەسىر) پىروفېسسور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي 1. ئىلىم ئىلىم - بۇ ئالەمدىكى بىرىنچى قۇۋۋەت مەنبەسى. ئىنسانلارنىڭ ئەقلى مۇشۇ قۇۋۋەت مەنبەسىگە ئۇلانغاندىن كەيىنلا، ئاندىن ئۇلارنىڭ دىل چىراغى يورۇغان. شۇندىن كەيىن، ئۇلار مەخلۇقاتلار سەپىدىن ئايرىلىپ چىقىپ، ئۆزلەرىنى ئۆزلەرى تونۇشقا، ئۆزلەرى ياشاۋاتقان بۇ ئالەمنى بىلىشكە باشلاغان. ھازىر ئىلىم ئىنسانلارنى مۇندىن مىليارت يىللار بۇرۇنقى دۇنيا ئۈستىدە تەسەۋۋۇر ي ...

Read more

سەرەڭگە ساتقۇچى قىزچاق

ئاپتۇرى: ئاندېرىسون بۈگۈن يېڭى يىل ھارپىسى، يىلنىڭ ئەڭ ئاخىرقى كۈنى. كىشىلەر يېڭى يىل تەييارلىقى بىلەن ئالدىراش ئىدى. – سەرەڭگە ئالامسىز؟ – سەرەڭگە لازىممۇ؟ قىزچاق ئالدىراش ئۆتۈپ كېتىۋاتقان كىشىلەرنى سەرەڭگە سېتىۋىلىشقا چاقىراتتى. قار يېغىۋاتقان مانا مۇشۇنداق شىۋىرغانلىق كۈندە پۇتلىرى يالاڭئاياق قىزچاقنىڭ پۇت – قوللىرى سوغۇقتىن قىزىرىپ كەتكەنىدى. – سەرەڭگە ئالامسىز؟ – سەرەڭگە لازىممۇ؟ قىزچاق بۇ ئالدىراش ئۆت ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top