ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مىللىي مەۋجۇتلۇق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىدە ( دۆلەت ئاساسىي قانۇنىدا ) بەلگىلەنگەن پۇقرالارنىڭ نۇتۇق سۆزلەش، يىغىلىش ۋە نامايىش قىلىش قاتارلىق كىشلىك ھوقۇقلىرى بولىسمۇ، بۇ ھاكىممۇتلەقلىق دۆلەتتە بۇ ھۆقۈقلار پەقەت قەغەز ئۇستىدە قالغان بولۇپ، ھېچكىم ھېچقاچان بۇ كىشلىك ھۆقۈق ...

داۋامى

ئانامغا مەكتۇب

ئابدۇلھەكىم ئىدرىس ئەسسالاملەيكۇم قەدىرلىك ئۇز ئانام، ئارىمىزدىكى تېلىفون ئالاقىمىز سىزنىڭ 2017-يىلى 4-ئاينىڭ 25- كۈنى ماڭا:«بالام، بۇندىن كېيىن بىزگە ھۆددەس تېلفون ئالماڭ.» دېگەن ئاخىرقى سۆزىڭىز بىلەن كېسىلگەنلىكىگە مانا بۈگۈن 1095 كۈن، يەنى توپ-توغرا 3 يىل بولدى. سىزنىڭ شۇ چاغدىكى ئاۋازىڭىز خۇددى سىز بىلەن ھازىرلا سۆزلەشكىنىمدىكىدەك ئېسىمدە. سىزنىڭ يىغا-زار قىلىشىڭىز ئېسىمدە. سىزنىڭ شۇنچىۋالا قورقۇپ كەتكە ...

داۋامى

ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر، زىيا سەمەدى ۋە زوردۇن سابىر قاتارلىقلاردىن ئۇيغۇر تراگېدىيەسىگە دىئاگنوز

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 20-ئەسىرنىڭ بىرىنچى يېرىمىدىن باشلانغان ھازىرقى ۋە بۈگۈنكى زامان ئەدەبىياتىمىزنىڭ بۈيۈك پىشۋا - نامايەندىلىرىدىن ئابدۇخالىق ئۇيغۇرنىڭ قەتىل قىلىنغانلىقىغا 87 يىل توشتى، لۇتپۇللا مۇتەللىپ قەتىل قىلىنغانلىقىغا 75 يىل، ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر ۋاپاتىغا 25 يىل توشۇشقا بەش ئايلا قالدى. شۇنىڭدەك يەنە مىللەت تەقدىرىنى ئۆزگەرتىش يولىدىكى  سابىت داموللا، خوجا نىياز ھاجىم، ئەخمەتجان قا ...

داۋامى

ۋىرۇستىن كېيىنكى دۇنيا ۋە شەرقىي تۈركىستان

پىروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت دەسلەپتە كاپىتالىزمغا قارشى ئوتتۇرىغا چىققان خىتاي كومىنىستلىرى 1979- يىلىغا كەلگەندە باشتىكى نىشان ۋە غايىسىدىن ۋاز كېچىپ لىبرال دۆلەت كاپىتالىزىمى سېستىمسىنى  يولغا قويغان ۋە لىبىرال دۇنيانىڭ ئىمكان ۋە پۇرسەتلىرىدىن پايدىلىنىپ ساختا ۋە ئەرزان مال سېتىش ئارقىلىق چۆنتىكىنى تولدۇرۇشقا باشلىغان ئىدى. كېيىنكى مەزگىللەردە خۇدىنى بىلەلمەي كۆرەڭلەپ دۇنيانى سورايمەن دەپ تۇرۇۋاتقا ...

داۋامى

مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۇرۇشنىڭ ئاساسلىق شەرتلىرى

مارشال ئەلىخان تۆرە (2-قېتىملىق شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى) ئازاتلىق ۋە مۇستەقىللىقنىڭ بىرىنچى شەرتى ئىتتىپاقلىق، ھەمكارلىق، پىداكارلىق ۋە چىداملىقتۇر. ۋەتەن يولىدا ئالدىمىزغا چىقىدىغان ھەر تۈرلۈك قىيىنچىلىقلارغا بەرداشلىق بېرىش، ھەر ئىشقا ھۆرلۈك نۇقتىسىدىن قاراپ، شەخسىي مەنپەئىتىمىز ئۈچۈن ئەمەس، بىر جان، بىر تەن بولۇپ ۋەتىنىمىز ئۈچۈن خىزمەت قىلىش ۋە مۇستەقىللىقىمىزنىڭ ئەبەدىي بولۇشىنى قولغا كەلتۈر ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش