• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرغا مەدھىيە

ئۇيغۇرغا مەدھىيە

 خەيرۇللا قۇربان  بۆرتالا جەسۇرلۇق مەرىتلىكنىڭ ئۈلگىسى ئۇيغۇر، غېرىپلىق، قايغۇنىڭ، كۈلكىسى ئۇيغۇر. جاسارەت، ساداقەت، مىھىر- ۋاپانىڭ، يېڭىلمەس، پاسىبان، سەركىسى ئۇيغۇر. رەزىلىك، پەس ...

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇل ...

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى ...

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

You Are Here: Home » مەدەنىيەت بوستانى

مەھمۇد كاشغەرىيگە كۆرە قاراخانىيلاردا تېبابەت

ئەنۋەر ياسىن قاراخانىيلاردا تېبابەتنىڭ ئايرىم بىر پەن سۈپىتىدە تەرەققىي قىلغانلىقىنى ئېيتىشقا بولىدۇ.بۇ دەۋردە يېزىلغان ئىككى شاھ ئەسەر «دىۋانۇ لۇغاتىت تۈرك» بىلەن «قۇتادغۇ بىلىگ» بىر مۇنچە تېمىلاردا تېبابەت بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىدى. 11-ئەسىردە ئۇيغۇرلاردىن يېتىشىپ چىققان ۋە ئاشۇ شاھ ئەسەرلەرنىڭ ئاپتورى بولغان يۈسۈپ بىلەن مەھمۇدتىن ئىبارەت بۇ ئىككى بۈيۈك شەخس تىل ۋە سىياسەت ساھەسىدە تەتقىقات ئېلىپ بارغان بول ...

Read more

ئەنئەنە بىلەن زامانىۋىلىق ئوتتۇرىسىدا

-زامانىۋىلىقنىڭ ئەنئەنىۋىي ئەخلاقىمىزغا ئېلىپ كېلىۋاتقان سەلبىي تەسىرى سۆز بېشى نەچچە قېتىم كۇنۇپكا تاختىسىغا بارماقلىرىمنى قويۇش، نەچچە قېتىم يالتىيىشتىن كېيىن، ئاخىرى بۇ يازمىنى يېزىش قارارىغا كەلدىم. كۆز ئالدىمدىكى ئاچچىق رېئاللىق، كۈنسېرى خىرىسقا دۇچ كېلىۋاتقان ئەخلاق قورغىنى نەزىرىمدىن بىر-بىرلەپ ئۆتتى: نەۋائى كۈيلىگەن، نازۇگۇم ھەقدادىغا يەتكۈزگەن ئەخلاق يىمىرىلىشكە باشلاپتۇ. «ئۇلۇغ» دەپ خاسلىنىشقا تېگ ...

Read more

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

نىشىۋاكى تاكېئو [ياپونىيە] تەرجىمە قىلغۇچى: بارىجان زەپەر ”قۇتادغۇبىلىك“ سىياسەت، دىن، پەلسەپە، ئىدېئولوگىيە، ئېتىكا، ماتېماتىكا، ئاسترونومىيە، ھەربىي ئىشلار، قانۇن، دىپلوماتىيە، ئىقتىساد، ۋە ئىجتىمائىي مۇناسىۋەت قاتارلىق نۇرغۇن تېمىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان. شۇڭا، ئۇ بىر ئەدەبىي ئەسەر بولۇپلا قالماستىن، بەلكى قەدىمكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئىجتىمائىي تۇرمۇشىنى ئەكس ئەتتۈرۈپ بېرىدىغان بىر قامۇستۇر. شۇ سەۋەبتىن، كۆپلىگە ...

Read more

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

ئەلى شەرىئىياتى تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە   ئىنسان تېمىسى قەدىمدىن بېرى بەس – مۇنازىرە قىلىنىپ كەلمەكتە ياكى قەدىمدىلا بەس – مۇنازىرىنىڭ تېمىسى بولغان ئىدى. مېنىڭمۇ قارىماققا شۇنداق ئېنىق ۋە ئاللىبۇرۇن ھەل قىلىنىپ بولغان بىر تېمىنى قايتىدىن قەلەمگە ئالغاندەك چۈشەنچە پەيدا قىلىشى مۇمكىن. ھالبۇكى، ئانتورپولوگىيەدىكى، ئىجتىمائىي پەنلەردىكى ھەتتا بارلىق بىلىملەردىكى پۈتكۈل تېمىلار ئىچىد ...

Read more

ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﭘﻪﺭﮬﯩﺰ ﺋﺎﺩﻩﺗﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺭﻭﻟﻰ

ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ — ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﭘﯧﺸﻜﻪﻟﭽﯩﻠﯩﻚ، ﺑﺎﻻ – ﻗﺎﺯﺍﺩﯨﻦ ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺶ – ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺕ، ﮔﻪﭖ – ﺳﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﺵ ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ. ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ ﺧﻪﻟﻘﺎﺭﺍﺩﺍ “ TABOO“ ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﭘﻪﺭﻫﯩﺰﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺋﺎﯞﯨﺴﺘﺮﺍﻟﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻓﻮﻟﻜﻠﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺱ ﻓﯧﺮﺋﯩﻮﺩﺱ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﻩﻳﺪﯗ:  ”ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﻧﯩﮕﻪ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ:  ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ، ﻳﯜﻛﺴﻪﻙ، ﻣﯘﻗﻪﺩﺩﻩﺱ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ ؛ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ، ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ، ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﯩﻚ، ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻥ، ﺗﻪ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top