• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

ھەيران قالارلىق! ئالىملارنىڭ ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش تەجرىبىسى

تەرجىمىدە رەنا مەڭگۈ ئۆلمەسلىك ۋە ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈش ئىنسانلار ئىزچىل ئىزدىنىۋاتقان بىر مەسىلە، 19-ئەسىرگە قەدەم قويغاندىن كېيىن، ئىنسانىيەت پەن-تېخنىكىسى زور دەرىجىدە تەرەققىياتلا ...

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

جۇمۇلاڭما چوققىسىغا ھازىرغىچە قانچە ئادەم مۇۋەپپەقىيەتلىك چىققان؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات ھەممىمىزگە مەلۇم، ھازىرغا قەدەر دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز جاي جۇمۇلاڭما چوققىسى، بۇ دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز چوققا تەبىئەت دۇنياسىدىكى ئاسمانغا ئەڭ يېقىن جاي، شۇڭا بۇ ...

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

مايالىقلار ئۆزىنىڭ يوقىلىشىنى بىلىپ تۇرۇپ نىمە ئۈچۈن ئالدىنى ئالمىغان؟

ھازىرقى زامان كىشىلىرى قەدىمكى مەدەنىيەتكە ئىنتايىن قىزىقىدۇ ، ئۇلار كېيىنكى ئەۋلادلار ئۈچۈن بىر چوڭ «خەزىنە» قالدۇردى بۇنىڭ ئىچىدە مايا مەدەنىيىتى ئەڭ سىرلىق مەدەنىيەت ھېسابلىنىدۇ ...

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

ئىسلامچىلىق ئىدىيىسىدىكى تېيىز ۋە قىستاڭچىلىقنىڭ كۈلتۈر يىلتىزى

پىروفېسسور مۇستافا ئۆزتۈرك تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەھمەد سۇلۇق ئىسلامچىلىق 19. ئەسىرنىڭ ئاخىرى ۋە 20. ئەسىرنىڭ باشلىرىدا ئوسمانلى ئىمپىراتورلىقىنىڭ زاۋاللىقتىن قۇتۇلۇش چارىسى ...

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

ئەگەر، كومپيۇتېرنىڭ ئۆزىگە «تۇنجى كومپيۇتېر قاچان بارلىققا كەلگەن؟» دېگەن سۇئالغا جاۋاب بەرگۈزمەكچى بولساق، ئىزدەش موتورىنى ئېچىپ بۇ سۇئالنى كىرگۈزسەك ھەر خىل جاۋابلارغا ئېرىشىمىز. ...

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

تەرجىمىدە قايدۇجان ئامېرىكا بىلەن ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى ئەمەلىي كۈچ پەرقىنى ئىقتىسادىي كۈچ، ئالىي مائارىپ ۋە پەن تەتقىقات كۈچى بەلگىلىگەن. ئىقتىسادىي ئەمەلىي كۈ ...

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

تەرجىمىدە زۆھەل 1905-يىلى، ئېينىشتىيىن تار مەنىدىكى نىسپىيلىك نەزەرىيىسىدە بىر غەلىتە دۇنيانى مۇنداق چۈشەندۈرگەن: بىز تۇرۇۋاتقان ئالەمنى بىر تۆت ئۆلچەملىك زامان-ماكان دەپ قاراشقا ب ...

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

تەرجىمىدە تىللا شىركىتى  ياپون كارخانىچىلىرى ئىچىدە كونوسۇكې ماتسۇشىتا (Nonosuke Matsushita) مەڭگۈلۈك ئابىدە ھېسابلىنىدۇ. ئۇ پاناسونىك ئېلېكتىر ئۈسكۈنىلىرى ئىمپىريەسىنى بەرپا قىلىپ ...

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى تىلغا ئېلىنسا، سىز نېمىنى ئويلايسىز؟ ئىز-دېرەكسىز يوقاپ كەتكەن ئايروپىلانلارمۇ ياكى بۇ يەرگە غەرق بولغان ھەربىي پاراخوتلارمۇ؟ بەك ...

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

تەرجىمىدە زۆھەل ئوپتىكىلىق كۋانت ئادەتتە بىز دەۋاتقان فوتون بولۇپ، ئۇ ئېلېكتىر ماگنىت دولقۇنى يەتكۈزۈش ۋاسىتىسى، ئېلېكتىر ماگنىتىنىڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئاساسىي زەررىچىسى، ...

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

تەرجىمىدە ئوغلان ئىنسانلار پەن-تېخنىكىنىڭ ياردىمىدە يەر شارىدىن چىقىپ، چەكسىز سىرلىق ئالەم دۇنياسىنى كۆردى. چەكسىز كائىناتتىكى «باش رولچىلار» بولسا دەل تۈرلۈك ئاسمان جىسىملىرىدۇر، ...

You Are Here: Home » مەدەنىيەت بوستانى

سىرلىق كۆل-سايرام كۆلى

سايرام كۆلى تىيانشاننىڭ غەربى شىمالىغا، بورتالا شەھىرىنىڭ غەربى جەنۇبىغا جايلاشقان. كۆلنىڭ تۆت ئەتراپىنى تاغلار ئوراپ تۇرىدۇ. كۆلىنىڭ شىمالي قىرغىقى بىر ئاز تىك، قالغان ئۈچ تەرىپىنىڭ يانتۇلۇق بىر قەدەر تەكشى. ئەتراپتىكى 26 تاغ بۇلىقى ۋە پەسل خاراكتىرلىك 20 نەچچە كۆل ئېقىنى كۆلگە قۇيۇلىدۇ. سايرام كۆلىنىڭ يۈزى دېڭىز يۈزىدىن 2072 مېتىر ئېگىز ( بەزى ماتېرىياللاردا 2070 مېتىر، يەنە بەزىلىرىدە 2073 مېتىر دېيىلگەن ...

Read more

ئۇيغۇرلارنىڭ پۇتبولچىلىقى

ئۇيغۇرلاردا ئۆزىگە خاس مىللىي ئالاھىدىلىككە ئىگە ھەر خىل تەنتەربىيە تۈرلىرى بار. بۇنىڭ ئىچىدە پۇتبول ئالاھىدە ئورۇندا تۇرىدۇ. بەزى تارىخىي مەلۇماتلاردا ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تۈركىي قوۋملەرنىڭ قوزىنى تۇلۇمچىلاپ سويۇپ ئىچىگە يەل (ھاۋا) تولدۇرۇپ ئىشلەنگەن توپنى تېپىش ئۇسۇلى بىلەن قارىمۇ قارشى قەلئەلەرنىڭ ئىچىگە كىرگۈزىدىغان «تەپۇك» تېپىش ناملىق بىر ئويۇنى بار ئىدى، دېيىلگەن («تۈرك قامۇسى»، 29– توم، 384–بەت) يەنە ...

Read more

لوپنۇرلۇقلارنىڭ تويىدىكى « بېيىت ئېيتىشىش » ۋە «نەرسە ئوغۇرلاش»

لوپنۇر بىر سېھىرلىك زىمىن ئارخىئولوگىيىلىك پاكىتلارغا ئاساسلانغاندا بۇنىڭدىن نەچچە مىڭ يىللار ئىلگىرىدىكى دەۋىرلەردىلا بۇ رايونىدا كىشىلەر پائالىيەت ئېلىپ بېرىپ، پارلاق مەدەنىيەتلەرنى ياراتقان بولۇپ، رايونىمىزدىكى تارىخى ئۇزۇن جايلارنىڭ بىرى ھېسابلىنىلىدۇ. 1979- يىلى لوپنۇر كۆنچى دەرياسىنىڭ ئاياغ ئېقىنىغا جايلاشقان گۇمۇگۇ قەدىمى قەبرىستانلىقىدا ئېلىپ بېرىلغان ئارخىئولوگىيىلىك تەكشۈرۈشتە جەمىئىي 42 قەبرە قېز ...

Read more

دەۋر، خانىم-قىزلىرىمىز ۋە كىيىم-كېچەك

بىز كونىلاردىن ‹‹كىيىم-كېچەك ئىنسان زىننىتى››، ‹‹ئادەم سەتى ئەمەس، كىيىم سەتى›› دېگەنگە ئوخشاش ھېكمەتلىك ئىبارىلەرنى ئاڭلىغىنىمىزدا، ئۇلارنىڭ مۇشۇنىڭغا ئوخشاش ھايات تەجرىبىلىرى ۋە تۇرمۇش ھەقىقەتلىرىنى نېمە ئۈچۈن كېيىنكىلەرگە قالدۇرۇپ كەتكەنلىكىدىن ياكى ئەجەبلىنەرمىز ۋەياكى مەمنۇنىيەت ھېس قىلارمىز. ئەمەليەتتىمۇ، يۇقىرىقى ئىبارىلەرنىڭ ھېكمەتلىك دەپ ئاتىلىشى ھەرگىز ئورۇنسىز ئەمەس. تەن ئۈستىگە كىيىلگەن ھەر بىر ...

Read more

ئۇيغۇرلار تارىختا قوللانغان ئۆلچەم بىرلىكلىرى

ئۇيغۇرلار تارىختا قوللانغان بىر قىسىم ئۆلچەم بىرلىكلىرى ھازىر ئىستېمالدىن قالغان بولسىمۇ، ئۇلار مەدەنىيەت خەزىنىمىزدىكى دۇردانىلەر سۈپىتىدە مەلۇم تەتقىقات قىممىتىگە ئىگە. شۇڭا ياشلىرىمىز ۋە تەتقىقاتچىلىرىمىزنىڭ ئالاقىدار ماتېرىياللاردىن پايدىلىنىشىغا ياردىمى بولار دېگەن ئۈمىدتە توپلىغانلىرىمنى جامائەتچىلىكنىڭ ھۇزۇرىغا سۇندۇم: 17-ئەسىردىن بۇرۇن ئۇيغۇر ئىلىدە مۇساپىلەرنى ئۆلچەشتە‹‹ يىغاچ››، ‹‹تاش››، ‹‹پەرسەخ› ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top