ئىدخىل. گ. سېتىۋارد (كانادا) چىڭگىزخان رەھبەرلىكىدىكى مۇڭغۇل قوشۇنلىرىنىڭ ئەينى ۋاقىتتا ئوتتورا ئاسىيانى كونترول قىلىۋالغان قىتان خانلىقىغا شىددەتلىك ھوجۇمغا ئۇتۇش نەتىجىسىدە،  تارىم ۋادىسىدىكى قىتان خانلىقىنى قوللىغان بىر قىسىم ئۇيغۇر ئەمەلدارلار ئائىلە تاۋاباتلىرى ۋە ئەسكەرلەرنى باشلاپ تاڭغۇت خانلىقى(غەربى شىيا) غا پاناھ ئىزدەپ بارىدۇ. بۇ ۋەقە 1218-يىلى يۇز بەرگەن. تاڭغۇت خانلىقى مۇڭغۇللار تەرىپىدىن ھالاك ...

ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺋﯩﭽﻰ ﯞﻩ ﭼﻪﺗﺌﻪﻝ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻗﺎﺭﺍﺧﺎﻧﯩﻴﻼﺭ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﮪﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯘ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﮔﻪﯞﺩﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﺪﻩ ‹‹ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ›› ﺩﻩﭖ ﻗﺎﺭﯨﻐﯘﭼﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﻪﻧﻪ، ﻳﺎﻏﻤﺎ، ﻗﺎﺭﻟﯘﻕ، ﭼﯩﯖﮕﯩﻞ، ﺩﯨﻴﯩﺶ ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋﻪﮪﯟﺍﻟﻼﺭﺩﺍ ﻛﯜﭼﻪﭖ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻮﻗﺘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻯ . ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﮔﻪ ﺑﯘ ﻗﻪﺑﯩﻠﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻩﺭﺳﯩﮕﻪ تەئەﻟﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ، ﺑﯘﻟﯘﭘﻤﯘ ﻗﺎﺭﻟﯘﻕ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺩﯨﻴﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ، ﻗﺎﺭﻟﯘﻗﻼﺭ، ﻗﺎﺯﺍﻗﻼﺭ ﺋﯚﺯﺑﯩﻜﻠﻪﺭ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩ ...

ھەرپلەرگە پەرۋانە يۈرەكلەرنىڭ ھەسرىتىنى يەنە ھەرىپلەر چېكىدۇ. بىر دانە قەلەم، بىر قۇتا سىياھ سۆيگۈ-مۇھەببەتنى قەغەز يۈزىگە سىزىپ چىقىدۇ. سۆيگۈ مۇھەببەتنىڭ زاكىتى دەرت تارتىشتۇر ئېھتىمال. يوللار مەجھۇل، يۇرتلار مەۋھۇم، بىلىنمەيدىغىنى ئېغىزغا كەلمەيدىغان، تىلدىن چۈشمەيدىغان سۆزلەر. كەلكۈندىن چاچرىغان تامچىلار يۈرەكنىڭ ئورنىدا. شامال تۈگمەنلىرىدەك پەرۋانە ئەل ئامان، ئەل ئامان! مۇز كۆيدۈرەمدۇ؟ ئوت سوۋۇتالامدۇ ؟ ...

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، تۈركىيەدە تېررورلۇق ۋەقەلىرى ناھايىتى ئەۋج ئېلىشقا باشلىدى. تۆكۈلگىنى بىز ئۇيغۇرلارغا قان ۋە دىن قېرىنداش بولغان تۈركلەرنىڭ ۋە بولۇپمۇ مۇسۇلمانلارنىڭ قېنى بولدى. ئۇيغۇرلارنىڭ، جۈملىدىن تۈرك قەۋىملىرىنىڭ ئەزەلى دۈشمىنى بولغان قارا نىيەت كۈچلەر ۋە ئۇلارغا سېتىلغان يالاقچى خائىنلار توپىلاڭدىن توغاچ ئوغرىلاشنى پۇرسەت دەپ بىلىپ تۈركىيەدە مەيدانغا كەلگەن تېررورلۇق ھۇجۇمىنى ئۇيغۇرلارغا ئار ...

مۇزەپپەر ئالىم شىنجاڭدا ئىسلام دىندىكىلەر شەيىخ، پىر، ئەۋليا، دانىشمەن ئولمالارنىڭ قەبرسىنى ياكى خاترە ئۈچۈن ياسالغان قەبرلەرنى مازار دەپ ئاتايدۇ مازار سۆزنىڭ ئەرەپ تىلدىكى مەنىسى ‹‹ تاۋاپ قىلدىغان جاي›› كۆچمە مەنىسى ‹‹ ئولۇغلارنىڭ قەبرسى›› دېگەنلىكتۇر. شىنجاڭدىكى مازارلارنىڭ تارىخى ئۇزۇن، ئىسلام دىنىي شىنجاڭغا كىرىپ ئۇزۇن ئۆتمەي مۇسۇلمانلار مازار بەرپا قىلشقان. بىزگە مەلۇم بۇلغان ئەڭ دەسلەپكى مازار قارخانى ...