• 2017- يىلى 21- ۋە 22- ئۆكتەبىر كۈنلىرى «ئۇيغۇر مەدەنىيىتى تەتقىقاتى ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى» ئىستانبۇلدىكى ئىبىن خالدۇن ئۇنىۋېرسىتېتىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ. ...
جالالىدىن رۇمىنىڭ 50 گۈزەل سۆزى

جالالىدىن رۇمىنىڭ 50 گۈزەل سۆزى

تەييارلىغۇچى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت 1. سۆيگېنىڭلارغا گۈل بېرىڭلار، گۈل بولمىسا تەبەسسەم. 2. كىم ياخشى كۆرۇشنى بىلسە، ئۆزىمۇ ياخشى كۆرۇشكە مۇيەسسەر بولىدۇ. 3. كىتەلمەيمەن... ئىستەگىم ب ...

”دىۋانى كەبىر“ دىن دۇردانىلەر

”دىۋانى كەبىر“ دىن دۇردانىلەر

جالالىدىن رۇمى تەرجىمە: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ھەممە تىكەندە گۈل ئىچىلمايدۇ ئەگەر يار بىلەن تولغان بىر ۋەتەن ئارزۇ قىلساڭ، كۆڭۇل ئۆيۇڭدىن يادلارنى قوغلا. ساما ئوينىماقچى بولساڭ، ئىنكار ...

سىرلىق شەخس ‹‹سېيىت ھۆججەت››

سىرلىق شەخس ‹‹سېيىت ھۆججەت››

1945-1946-يىللىرى ئۈچ ۋىلايەت ئىنقىلاۋىينىڭ غۇلجا شەھىرىدىكى ھۆكۈمەت بىناسىدا خىزمەت قىلغان ھەبىبۇللا مۇتەللىپنىڭ قەلىمىدە ئالمۇتادا چىقىدىغان «يېڭى ھايات» گېزىتىنىڭ 1996-يىللىق 30 ...

جالالىدىن رۇمىنىڭ ”دىۋانى-كەبىر“ ناملىق ئەسەرىدىن دۇردانىلەر

جالالىدىن رۇمىنىڭ ”دىۋانى-كەبىر“ ناملىق ئەسەرىدىن دۇردانىلەر

ھەبىبۇللا ئابلىمىت باش باھار سۆيۇملۇك باھار كەلدى. بىھۇشلۇق، ئاشىقلىق، ياشلىق ۋە بارلىق نەسىلدىكى گۈزەللىكلەرنىڭ ھەممىسى بىر يەرگە توپلاندى... بۇلارنىڭ ئەسلىدە سۇرەتلىرى يوقتى، ئەم ...

دەريا بويىدا

دەريا بويىدا

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئاجىز ئىنسانلارغا ئەركىنلىك بەرسەڭ، ئۇنى خالتىغا سېلىپ ئەكىلىپ يەنە ساڭا بېرىدۇ. -  دوستوۋسكى (1) بۇگۇن، يەنى ئېنىقراق قىلىپ ئىيتىشقا توغرا كەلسا 2017-ي ...

تىلىمىزدىكى ئارىلاشما سۆزلەر توغرىسىدا

تىلىمىزدىكى ئارىلاشما سۆزلەر توغرىسىدا

تۇرغۇنجان مەمەت سىزلەرگە تەۋسىيەم مۇشۇ ماقالەمنى تەپسىلى ۋە تولۇق ئوقۇپ چىقىشىڭلارنى چىن كۆڭلىمدىن سورايمەن. تىل ئىنسانلارنىڭ ئالاقىلىشىدىغان پىكىر ئالماشتۇرىدىغان قورالى ئۇنى توغر ...

ئىسمىم تارتقان كۈلپەتلەر

ئىسمىم تارتقان كۈلپەتلەر

ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەت (شىۋىتسىيە) مەن مەدەنىيەت ئىنقىلابىنىڭ زۈلمەتلىك قارا كۈنلىرىدە تۇغۇلغانىكەنمەن. گەرچە بۇيىللاردا مەچىتلەر تاقىلىپ، قارى-قۇرئان كىشىلەر نەزەربەنت ئاستىغا ئېلىنغ ...

ئۆز ئىسىم – فامىلىمىزنى قوللىنىش چارىسى

ئۆز ئىسىم – فامىلىمىزنى قوللىنىش چارىسى

دىلنۇر رەيھان ھەممىمىزگە ئايان بولغىنىدەك، پاسپورتىمىزنىڭ ئۈستىدىكى ئىسىم بىلەن فامىلە ئالماشتۇرىۋېتىلگەن ۋە تامامەن خەنچە تەلەپپۇز بىلەن يېزىلغان. ئازراق كىشىلىك غورۇرى بار بىر ئى ...

ئىستانبۇل ۋە ئۇيغۇر

ئىستانبۇل ۋە ئۇيغۇر

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن تۆنۈگۈن كەچ ۋە بۈگۈن ئەتىگەندە ئىستانبۇل ئاسمىنىدىن تۆكۇلگەن شىددەتلىك يامغۇر بۇ گۈزەل شەھەرنىڭ كوچا - كويلىرىنى يۇيۇپ، تازلاپ تېخىمۇ گۈزەل قىلىۋەتكەن ئىدى. ئۇيغ ...

ئۇزۇن مەزگىللىك ئىقامەت ۋە تۈركىيە پۇخرالىقىغا ئۆتۈش ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات

ئۇزۇن مەزگىللىك ئىقامەت ۋە تۈركىيە پۇخرالىقىغا ئۆتۈش ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات

تۈركىيەدىكى تۈرك ئىرقىغا تەۋە چەتئەللىكلەرنىڭ ئىقامەت، ئىشلەش رۇخسىتى ۋە سوغۇرتا قاتارلىق ئىشلىرىمۇ تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى 6458 - نۇمۇرلۇق چەتئەللىكلەر ۋە خەلقئارا قوغداش قانۇنىغا بىن ...

”دىۋانى كەبىر“ دىن دۇردانىلەر

”دىۋانى كەبىر“ دىن دۇردانىلەر

تەرجىمە: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئۆزەڭدىن ئۆزەڭ سەپەر قىل ئەگەر دەرەخنىڭ پۇتى ۋە قانىتى بولۇپ ھەركەت قىلىدىغان بولسا ئىدى، ئۇنداقتا يا ھەرىنىڭ ھەرىدەشلىرىنىڭ ياكى پالتىنىڭ ئازاپلىق يارا ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مەدەنىيەت بوستانى

ئۇيغۇرلارنىڭ باش كىيىم مەدەنىيتىدە دوپپا

ئابدۇشۇكۇر مۇھەممەت ئۇيغۇرلار ئۆزلىرىنىڭ جۇغراپىيىلىك شەرت-شارائىتى، ياشام شەكلى، كۈزەللىك  قارشى، دىنىي ئىتىقاتى ۋە ئەخلاقىي ئاداتلىرىگە ئاساسەن ئۆزگىچە باش كىيىم مەدەنىيىتىنى ياراتقان. ئۇيغۇرلارنىڭ  كىيىمى مەدەنىيتىدە  باش كىيىمنىڭ رولى ناھايتى چوڭ. ئۇيغۇر  باش كىيىملىرىنىڭ  مىللىي خاسلىقى كۈچلۈك، ۋەكىل خارەكتىرلىك تاشقى كۆرۈنىشى ئېنىق بولۇپ، مىللىي كىملىكنىڭ تاشقى پوستى سۈپىتىدە  سىمئوللۇق  مەنىگە ئىگە . ...

داۋامى

قەدىمكى ئۇيغۇرلارنىڭ توتىم ئېڭى

ئابلىمىت ئۆمەر بىلگە توتېمىزم ھادىسىسى ئىنسانىيەت تارىخىدا ئۇرۇق ۋە قەبىلە بىلەن تەڭ شەكىللەنگەن بارلىق ئىنسانىيەتكە ئورتاق ھادىسە بولۇپ، بۇنىڭدىكى «توتېم» (مەتوت) سۆزى ئامېرىكا ئىندىئانلىرىنىڭ ئالگونكىئان قەبىلىسىگە قاراشلىق ئۇجىبىۋا ئۇرۇقىدىكىلەرنىڭ «نامەتوتو» دېگەن سۆزىدىن ئېلىنغان، ئەسلىي مەنىسى «ئۇرۇق»، «ئەجداد»، «يىلتىز»، «قان قېرىنداش» دېگەنلىكتۇر. سىگمۇند فرېئۇد ئۆزىنىڭ دىنشۇناسلىققا بېغىشلانغان ۋەك ...

داۋامى

بىزدىكى نورۇز تەنتەنىسى ۋە مەدەنىيەت ئەنئەنىسى

نورۇز ئېشى - نورۇزنىڭ يارىشىقى ئىقبال تۇرسۇن نورۇز بايرىمى ئۇيغۇر ئىلىمىزدىكى ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز، تاجىك، تاتار، ئۆزبېك قاتارلىق مىللەتلەرنىڭ ئەنئەنىۋى بايرىمى. نورۇز - ئۇيغۇر تىلىدا «باش باھار»، «يېڭى كۈن»، «يېڭى يىل» دېگەن مەنىلەردە بولۇپ، ھەر يىلى (شەمسىيە) كالېندارى بويىچە 21 -.، 22- مارتقا توغرا كېلىدۇ. ئوتتۇرا ئاسىيا رايونىدىكى تۈركىي تىل سىستېمىسىدىكى مىللەتلەر ۋە پارس تىلى سىستېمىسىدىكى مىللەتلەر ...

داۋامى

كىتاب ۋە كىتاب مەدەنىيىتى

ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىن مۇقەددىمە ئىنسان-ئۇچۇر سۇبيېكتى ئىقتىدارىغا ئىگە ئىجتىمائىي ھايۋان. ئۇ، ئوزۇقلىنىش ۋە بىخەتەرلىك ئۇچۇرىغىلا ئەمەس، يەنە زامان، ماكان خاراكتېرلىك تامغىلىق ئۇچۇر ئىقتىدارىغا ئىگە. كىتاب--يۈكسەك ئۇچۇر ۋە مۇقەددەس تامغىدىن ئىبارەت. ئىنسانىيەت يازما تارىخ ۋە كىتاب سەھىپىلىرىگە بىلىش ۋە ئىپادىلەش جەۋھەرلىرىنى يېزىق ئارقىلىق قالدۇرۇشتىن ئىلگىرى ئۆز تۇرمۇشى، ئالەم قاراشلىرى ۋە روھىيەت ئۆركە ...

داۋامى

ئۇيغۇرلارنىڭ سالاملىشىش، كۆرۈشۈش ۋە ئەھۋال سوراش قائىدىلىرى

   زۇلخۇمار ئابدۇۋەلى    ئۆزئارا ئۇچراشقاندا، سالاملىشىش، كۆرۈشۈش ۋە ھال ئەھۋال سورۇشۇش ھەربىر مىللەتتە بولۇشقا تېگىشلىك ياخشى خىسلەتلەرنىڭ بىرى. ئادەتتە ئۇ ئۆرپ – ئادەت دائىرىسىگە كىرىدۇ. ئۆرپ – ئادەت شۇ مىللەتنىڭ مىللىي خۇسۇسىيىتىنى تەشكىل قىلغۇچى ئامىللارنىڭ بىرى. شۇڭا بىز مەلۇم بىر كىشىنىڭ قايسى مىللەتتىن ئىكەنلىكىنى سورىماي تۇرۇپلا، ئۇنىڭ كىيىم – كېچەك، سالاملىشىش – كۆرۈشۈش يوسۇنلىرىغا قاراپلا، ئۇنىڭ ق ...

داۋامى
ئۈستىگە قايتىش