شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مىللىي مەۋجۇتلۇق (بەتلەر: 23)

سىياسىي سەھنىدىكى تەدبىر ۋە ئۇسۇل

نۇرانىيە قەشقىرى      ۋەتەندىن چىققىۋاتقان ئىچىنىشلىق خەۋەرلەر، قىرىنداشلىرىمىزنىڭ ئاچچىق ئىڭراشلىرى يۈرەكلىرىمىزنى لەختە لەختە قىلىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرۇمنىڭ ئورنىدىن دەس تۇرۇپ خىتايغا قارشى بىرلىكتە ھەرىكەت ئىلىپ بىرىشى ھەممىمىزنى قايتىدىن ئۈمىدكە چۆمدۈرۈپ، ۋەتىنىمىزنىڭ ئازاتلىقىغا بولغان ئىشەنچىمىزنى تىخىمۇ ئاشۇردى. ھەر بىر ئۇيغۇر ۋەتەن ئۈچۈن خىزمەت قىلىشنى ئۆزىنىڭ بۇرچى دەپ ھىساپلاپ، ...

داۋامى

ئۇيغۇر زىيالىلىرىنىڭ تارىخى مەسئۇلىيىتى

نۇرانىيە قەشقىرى    ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم مۇھاجىرەتتىكى بارلىق قىرىنداشلار، مۇشۇ ئىغىر كۈنلەردە بىر بىرىمىزگە ياردەم قىلىپ،ۋەتىنىمىزنىڭ بىشىغا كەلگەن قارا كۈندىن ئۇھسىنىپ ياشىماقتىمىز. ئارىمىزدا قارى داموللا ئالىملىرىمىز، سىياسىيون، مەرىپەتچى، يولباشچىلىرىمىز ھەم بار. كىملىكىمىز، مىللىتىمىز يوقىتىش سۈيقەستىگە ئۇچراۋاتقان مۇشۇ كۈنلەردە ئىش بىشىدىكى چوڭلىرىمىزنىڭ بىز ئۈچۈن قانچىلىك جاپالىق خىزمەت قىلۋاتقىنىنى ھە ...

داۋامى

مۇسىبەتتىن تامغان تامچىلار

نۇرانىيە قەشقىرى كىچىك چاغلىرىمىزدا ماڭغان كوچىلار، كەزگەن دەريا، چىققان تاغلار ... يۇرتۇمنىڭ پۈتۈن گۈزەللىكلىرى كۆز ئالدىمدىن كەتمەيدۇ. شۇ غۇبارسىز چاغلار نىمە دىگەن گۈزەل. چوڭلارنىڭ مەدەنىيەت ئىنقىلابىنى قارا كۈنلەر دىگىنىنى ئاڭلىغان ئىدىم، دادامنىڭ ئېيتىپ بىرىشىچە نۇرغۇن ئادەم ئۆز ئاتا ئانىسىدىن چەك چىگىرىنى ئايرىپ بايانات ئىلان قىلىپ ھاياتىنى ساقلاپ قاپتىكەن. شۇ كۈنلەر تۈگەپ كىيىنگە ئۇلاشقاندا بولسا ئات ...

داۋامى

غەربى تۈركىستان دىيارىغا مەكتۇپ

ئاپتۇردىن ئېلاۋە: غەربى تۈركىستان دىگەندە روسلار قولىدىن ئازاد بولغان تۈرك دىيارلىرى يەنى ”ئۆزبەگىستان، قازاقىستان، قىرغىزىستان، تۈركمەنىستان، ئەزەربەيجان…“ قاتارلىق رايۇنلارنى كۆزدە تۇتتۇم. ئانا ۋەتىنىمىز ”شەرقى تۈركىستان“ بىلەن بىر تۇتاش كەتكەن بۇ زىمىنلارنىڭ تارىختا ۋەتىنىمىز بىلەن قوشۇلۇپ ”تۈركىستان“ دىيارى دەپ ئاتالغىنى بىر ھەقىقەتتۇر. دادام رەھمەتلىك ھايات ۋاقتىدا، جاللات سىتالىننىڭ تۈرك قەۋىملىرنىڭ م ...

داۋامى

مىللىتىمىز نېمىگە ئېھتىياجلىق

نۇرانىيە قەشقىرى مەن ۋەتەننىڭ بىر زىيالىيلار توپىدا، مىللىتىمىز نېمىگە ئېھتىياجلىق دېگەن مەسىلىگە قارىتا بىر مۇنازىرىگە قاتنىشىپ قالدىم. بۇ توپتىكى %98 كىشى يۇقىرى مەلۇماتلىق زىيالى سانىلىدىغانلار، كۆپ قىسمى ئوقۇتقۇچى. بېرىلگەن جاۋابلار مېنى ناھايىتى ئېچىندۇردى. بىر ئايالنىڭ «مىللىتىمىزدە پۇل يوق، مىللىتىمىز پۇلغا ئېھتىياجلىق» دېگەن گېپى مىڭەمنى چاراسلىتىۋەتتى. قېنى، قېرىنداشلىرىم. ھەر قايسىڭلار چەت ئەللەرد ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش