دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مىللىي مەۋجۇتلۇق (بەتلەر: 48)

ئېلىخان تۆرە ۋە ئۇنىڭ قەبرىسى

ھاكىم جاپپار     ئۈچ ۋىلايەت مىللىي ئازادلىق ئىنقىلابىنىڭ دەسلەپكى مەزگىلدە يەنى 1944-يىلدىن 1946-يىلى 6-ئايغىچە (ئۈچ ۋىلايەت تەرەپ بىلەن گومىنداڭ ئوتتۇرىسدا 11 ماددىلىق بېتىم تۇزۇلۇپ بىرلەشمە ھۆكۇمەت قۇرۇلغىچە) ئۈچ ۋىلايەت ۋاقىتلىق ھۆكۈمىتىگە ئېلىخان تۆرە رەئىس بولدى. نۇرغۇن كىشى ئېلىخان تۆرىنىڭ كىملىكىنى، قانداق ئىش-پائالىيەتلەر بىلەن شوغۇنلانغانلىقىنى ئانچە بىلمىسە كېرەك. مەن بۇ ماقالەمدە ئۆزۇم بىلگەن ۋە ...

داۋامى

ئۇيغۇر ئىسىم-فامىلىسىنى پاسپورتقا ئۇيغۇر لاتىن ھەرپلىرى بويىچە يېزىش توغرىسىدا

ئاپتور: Waris A Janbaz 07/08/2014 باشقىلار, تىل-يېزىق بوۋاققا تۇغۇلغان كۈنى، ئۈچىنچى كۈنى ياكى يەتتىنچى كۈنى ئىسىم قويۇش ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋىي ئادىتى. ئەزان توۋلاپ، تەكبىر ئېيتىپ قويۇلغان بۇ مۇبارەك ئىسىم ئەتراپلىق ئويلىشىپ تاللىنىشى ۋە چوقۇم توغرا ئىشلىتىلىشى كېرەك. بۇ ھەقتە پەيغەمبىرىمىزمۇ «سىلەر قىيامەت كۈنى ئۆزەڭلار ۋە ئاتا-ئاناڭلارنىڭ ئىسمى بىلەن چاقىرىلىسىلەر. شۇڭا، ئىسىملارنى ياخشى قويۇڭلار»دېگەنىك ...

داۋامى

ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺯﯨﻴﺎﻟﯩﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﺴﻰ ھەققىدە قىسقىچە مۇلاھىزە

ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺯﯨﻴﺎﻟﯩﻴﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯜﻣﯩﺪﻯ ﯞﻩ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﺑﯧﺴﯩﻤﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭﻩﺕ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺗﺎﺷﻨﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﯧﺰﯨﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﻨﯩﭗ. ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭘﻜﻪ ﻗﺎﺭﯨﺴﺎ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺋﯩﺶ، ﻣﺎﺋﺎﺵ ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﻘﺎن ﻧﯩﻤﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﻧﯩﻤﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻨﻰ ﻣﯧﯖﯩﺴﯩﮕﻪ ﻧﻪﻗﯩﺶ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﯧﺰﯨﯟﻩﺗﻜﻪﻥ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺕ، ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭘﺘﻪ ﺗﻪﻟﭙﯜﻧﯜﺵ ﯞﻩ ﺗﻪﻟﻤﯜﺭﯛﺵ، ﺋﯜﻣﯩﺖ ﯞﻩ ﺋﯜﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﯩﻚ، ﺳﯚﻳﮕﯜ ﯞﻩ ﺋﺎﻏﺮﯨﻨﯩﺶ ﺗﯘﻳﻐﯘﻟﯩﺮﻯ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﻗﺎﻧﺪﺍﻗﺘﯘﺭ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛﯜﺗﯜﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﯚﺯ ﺧﻪﻟﻘﻰ. ﯞﻩﺗﻪﻥ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜ ...

داۋامى

ئۇيغۇرۇمنىڭ گۈلتاجىلىرىغا ئوچۇق خەت – ۋەتەندىكى ئىز باسار تۇلۇق ئوتتۇرا مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرى

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم !   ئۇيغۇرلارئۈچۈن يۈرەك قانلىرىنى ئېقىتىپ، بىلىم بۇلاقلىرىنى قېزىپ بىزگە ئابى زەمزەم سۇنۇۋاتقان، شام كەبى بىز ئۈچۈن ئۆزىنى كۆيدۈرۈپ ، دىلىمىزنى يۇرۇتىۋاتقان، پايانسىز ئوكياندىكى تېڭىرقاپ كېتىۋاتقان بىزدەك كېمىلەرگە نۇرلۇق ماياك بولۇپ يول كۆرسىتىۋاتقان …… ۋەتەن سىرتىدىكى بارلىق ئۇيغۇر قېرىنداشلار ئالىملار،دوكتۇرلار،… دېڭىزدىن بىلىم مارجىنى ئىزدەپ كېتىۋاتقان ئوقۇغۇچىلار …ۋەتەن ئىچىدىكى تۇل ...

داۋامى

كانادانىڭ يەرلىك خەلقى دې نې (Dene)لارنىڭ تىلى ۋە رىۋايىتى (يېڭى نۇسخىسى) -خەلچىگۈل پەتتار

بۈگۈن يەنى 3-ئاينىڭ 11-كۈنى سىنىپىمىزدا «كانادانىڭ يەرلىك خەلقى دې نې لارنىڭ تىلى ۋە رىۋايىتى« دىگەن تېمىدا دې نې خەلقىدىن بولغان قارىماققا 80ياشلار ئەتراپىدىكى مارىئە خانىم بىزگە لىكسىيە سۆزلەپ بەردى.كانادانىڭ يەرلىك خەلقى ناھايىتى كۆپ مىللەتلەرگە بۆلۈنىدىغان بولۇپ،دې نې لار شۇنىڭ ئىچىدىكى ئاساسلىق بىر مىللەتتۇر. مارىئە خانىم ئوچۇق-يورۇق ھالدا ئۆزىنى تونۇشتۇرۇپ،ئاندىن بالىلىرىنى،ئاندىن يەنە 8نەۋرە،10ئەۋرىس ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش