• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

يۈسۈپجان ياسىن 15- ئەسىردىن باشلاپ تىمۇرىيلار بىلەن ئوسمانلى ئىمپېرىيىسىنىڭ مۇناسىۋىتى كۈچىيىپ، ئىككى مەملىكەت ئوتتۇرىسىدا مەدەنىيەت ۋە ئىلىم– پەن ئالاقىسى قويۇقلاشقان. بۇ چاغدا ئو ...

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

ئەكبەر ئىمام كۆكبۆرە (پوۋېست) قەدىرلىك لالە! مەن سەن ھەققىدىكى خىيال بوستانلىقلىرىمدا ناھايىتى ئۇزاق، ناھايىتى ئۇزاق ۋاقىت يەككە – يېگانە ھالدا ئايلاندىم. ئاخىر قەدەملىرىم تالدى، ي ...

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

ياسىنجان سادىق چوغلان كۈز پەسلى ئاخىرلىشاي دەپ قالغان بولسىمۇ، ھاۋا يەنىلا ئىسسىق ئىدى. قەشقەر شەھىرىنىڭ باغۇ بوستانلىق مەھەللىلىرىدىن بىرى بولغان بۇلاقبېشىغا جايلاشقان ئەلى باينىڭ ...

تەسەۋۋۇپچىلار

تەسەۋۋۇپچىلار

ئابابەكرى ئاتىخان بۇتام ئەدەبىيات – سەنئەتچىلەر بىرلەشمىسىدىن يۈسۈپ ھۈسەيىن (قەقنۇس)، فىلولوگىيە ئىنستىتۇتىنىڭ دوكتورى ھۆرمەتجان ئابدۇرەھمان فىكرەت ئەپەندى «تەسەۋۋۇپ ۋە تەسەۋۋۇر» ھ ...

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

(پوۋېست) داۋۇت مەتنىياز 1 ھاۋا ئوچۇق بولۇپ، ھەيۋەتلىك قارا قۇرۇم تاغلىرىنىڭ قارلىق چوققىلىرى يېقىنلا يەردە كۆرۈنۈپ تۇراتتى. ئەتىگەننىڭ غۇر – غۇر شامىلى يۇرۇڭقاش دەرياسىنىڭ نەمخۇش ھ ...

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

نىشىۋاكى تاكېئو [ياپونىيە] تەرجىمە قىلغۇچى: بارىجان زەپەر ”قۇتادغۇبىلىك“ سىياسەت، دىن، پەلسەپە، ئىدېئولوگىيە، ئېتىكا، ماتېماتىكا، ئاسترونومىيە، ھەربىي ئىشلار، قانۇن، دىپلوماتىيە، ئ ...

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

پروفېسسور دوكتۇر تالىپ ئۆزدەش تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە شەرقشۇناسلىق (ئوريانتالىزىم) شەرق بىلەن مۇناسىۋەتلىك، شەرققە تەۋە، شەرق مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان « شەر ...

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

ئەلى شەرىئىياتى تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە   ئىنسان تېمىسى قەدىمدىن بېرى بەس – مۇنازىرە قىلىنىپ كەلمەكتە ياكى قەدىمدىلا بەس – مۇنازىرىنىڭ تېمىسى بولغان ئىدى ...

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

ئەركىن سىدىق 2010-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى مەن بۇ ماقالىنىڭ ئالدىنقى قىسمىدا، كىشىلىك سۋوت ئانالىز ئۇسۇلىنى تونۇشتۇرۇپ ئۆتتۈم. ئۇنىڭ بۇ قىسمىدا بولسا «شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى» نى ق ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

دوكتور نەبىجان تۇرسۇن ئەپەندىنىڭ خېلىل خۇداۋەردىنىڭ تۇغۇلغانلىقىنىڭ 100 يىللىقىنى خاتىرىلەش يىغىنىدا سۆزلىگەن «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار» ھە ...

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949-يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» لىكسىيە سۆزلىگۈچى: نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) رىياسەتچى: قۇددۇس ئىمام لىكسىيەنى يوت ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 18)

بېن يەھۇدا ۋە ئىبراي تىلى

دوكتور ئابدۇلئەھەد ئابدۇرەشىد بەرقى ئىسرائىلىيەنىڭ ماڭا تەسىر قىلغان بىر ئالاھىدىلىكى، بۇ يەردىكى ھەربىر يەر نامىنىڭ ئۆزىگە خاس ئالاھىدە تارىخى بار. ياكى ئىسرائىلىيەلىكلەر يەر ناملىرىنى بېكىتكەندە خالىغانچە ئىسىم قويمايدۇ،ھەربىر ئىسىم ئەستايىدىل ئويلىنىشلارنىڭ نەتىجىسىدۇر. مەن خايفا ئۇنىۋېرسىتېتىغا كەلگەندىن كېيىن تۇنجى دىققەت قىلغان ئىشىم يەر ۋە كوچا ناملىرى بولدى. تېل ئاۋىۋ شەھرىدە نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغ ...

Read more

ئوتتۇرا ئاسىيادىكى قەدىمكى قەبىلىلەر

ئېرك تارىخ ئوتتۇرا ئاسىيا (مەركىزىي ئاسىيا) رايونى ناھايىتى قەدىمكى دەۋرلەردىلا ئىنسانلار ئولتۇراقلاشقان رايون بولۇپلا قالماستىن، يەنە بۇ رايوندا ياشىغان خەلقلەر يۇقۇرى مەدەنىيەتكە ئىگە ئىدى. مەسىلەن، «ئات مەدەنىيىتى»، جۈملىدىن، ئاتقا ھارۋا سۆرىتىش، ئاتقا مىنىش قاتارلىقلار ئوتتۇرا ئاسىيا رايونىدىن بارا - بارا دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىغا تارقالغان. مەركىزىي ئاسىيالىقلار ئىنسانىيەتنىڭ كىيىم - كېچىكى (بولۇپمۇ ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان ئەزەلدىن ئۇيغۇرلارنىڭ ئانا ۋەتىنىدۇر!

ھازىرغا قەدەر خىتاي ھۆكۈمىتى ”شىنجاڭ ئەزەلدىن ۋەتىنىمىزنىڭ ئايرىلماس بىر پارچىسى، ئۇيغۇرلار ھېچ بىر ۋاقىت مۇستەقىل بولۇپ باققان ئەمەس“ دېگەن سەپسەتىنى تەشۋىق ۋە تەرغىب قىلىپ كەلمەكتە، شۇنداقلا تارىخىي رېئاللىقلارنى بۇرمىلاش ئارقىلىق بۇ ئىدىيىنى ئۇيغۇرلارغا زورلاپ قوبۇل قىلدۇرۇشقا تىرىشىپ كەلمەكتە. خۇددى مۇستەقىل ۋە تەرەپسىز چەتئەل تارىخچىلىرىنىڭ تەكىتلەپ كەلگىنىدەك،  شەرقىي تۈركىستان، بۇ رايوندىكى ئۇيغۇرلار ...

Read more

ئاتالمىش «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى» نىڭ بارلىققا كېلىش جەريانى ۋە بۈگۈنكى سىياسىي تۈزۈلمىسى

شۇ نوقتىنى ئالاھىدە تەكىتلەپ ئۆتمەكچىمىزكى، 1955 – يىلى 10 – ئاينىڭ 1 – كۈنى قۇرۇلغان ھازىرقى ئاتالمىش “شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى“ بولسا شەرقىي تۈركىستاندا ئۇيغۇرلارنى ئاساس قىلغان يەرلىك خەلقنىڭ ئەركىن ئىرادىسى ۋە ماقۇللۇقى بىلەن قۇرۇلغان ئەمەس، بەلكى خىتاي مەركىزى ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن زورلاپ تېڭىلغان بىر سۈنئىي مەمۇرى ئورگاندىن ئىبارەت. ئاتالمىش “شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى“ نىڭ بۈگۈنكى سىياسىي تۈزۈلم ...

Read more

كوسوۋو مۇستەقىللىقىنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش كۆزنىكىدىن ئانالىز قىلىنىشى

ئىرفان قايا ئۈلگەر[1] قىسقىچە مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، سابىق يۇگوسلاۋىيە رامكىسى ئىچىدىكى فېدېراتىپ دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولغان سېربىيەگە قاراشلىق كوسوۋو ئاپتونوم رايونىنىڭ 2008- يىلى 17 – فېۋرالدا ئۆز ئالدىغا قارار ماقۇللاپ مۇستەقىللىق ئېلان قىلىشىنىڭ ئۆز تەقدىرىنىڭ ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىغا زىت ياكى ئەمەسلىكى مەسىلىسى تەتقىق قىلىنىدۇ. نوپۇسىنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمى ئالبانلاردىن تەركىب تاپىدىغان كوسوۋو، تىتو ھاكىمىيىتى م ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top