• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

دۇنيادىكى تۇنجى كومپيۇتېر قانداق بارلىققا كەلگەن؟

ئەگەر، كومپيۇتېرنىڭ ئۆزىگە «تۇنجى كومپيۇتېر قاچان بارلىققا كەلگەن؟» دېگەن سۇئالغا جاۋاب بەرگۈزمەكچى بولساق، ئىزدەش موتورىنى ئېچىپ بۇ سۇئالنى كىرگۈزسەك ھەر خىل جاۋابلارغا ئېرىشىمىز. ...

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى سېلىشتۇرمىسى

تەرجىمىدە قايدۇجان ئامېرىكا بىلەن ياپونىيەنىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ساھەسىدىكى ئەمەلىي كۈچ پەرقىنى ئىقتىسادىي كۈچ، ئالىي مائارىپ ۋە پەن تەتقىقات كۈچى بەلگىلىگەن. ئىقتىسادىي ئەمەلىي كۈ ...

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

ۋاقىت ماشىنىسى ئەمەلگە ئاشىدىغان نەرسىمۇ؟

تەرجىمىدە زۆھەل 1905-يىلى، ئېينىشتىيىن تار مەنىدىكى نىسپىيلىك نەزەرىيىسىدە بىر غەلىتە دۇنيانى مۇنداق چۈشەندۈرگەن: بىز تۇرۇۋاتقان ئالەمنى بىر تۆت ئۆلچەملىك زامان-ماكان دەپ قاراشقا ب ...

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

پاناسونىك ئېلېكترون ئىمپېرىيەسىنىڭ قۇرغۇچىسى ھەققىدە

تەرجىمىدە تىللا شىركىتى  ياپون كارخانىچىلىرى ئىچىدە كونوسۇكې ماتسۇشىتا (Nonosuke Matsushita) مەڭگۈلۈك ئابىدە ھېسابلىنىدۇ. ئۇ پاناسونىك ئېلېكتىر ئۈسكۈنىلىرى ئىمپىريەسىنى بەرپا قىلىپ ...

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى نېمە ئۈچۈن ئالۋاستى ئۈچ بۇرجەك رايونى دەپ ئاتىلىدۇ؟

تەرجىمىدە ئاۋزەر پەرھات بېرمۇدا ئۈچ بۇرجەك رايونى تىلغا ئېلىنسا، سىز نېمىنى ئويلايسىز؟ ئىز-دېرەكسىز يوقاپ كەتكەن ئايروپىلانلارمۇ ياكى بۇ يەرگە غەرق بولغان ھەربىي پاراخوتلارمۇ؟ بەك ...

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

ئوپتىكىلىق كۋانت زادى قانداق ماددا؟ ئۇنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟

تەرجىمىدە زۆھەل ئوپتىكىلىق كۋانت ئادەتتە بىز دەۋاتقان فوتون بولۇپ، ئۇ ئېلېكتىر ماگنىت دولقۇنى يەتكۈزۈش ۋاسىتىسى، ئېلېكتىر ماگنىتىنىڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئاساسىي زەررىچىسى، ...

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

قۇياشنىڭ 10 مىليارد يىللىق ئېنېرگىيەسىنى ئۈچ سېكۇنتتا تارقىتالايدىغان ئالەم جىسمى

تەرجىمىدە ئوغلان ئىنسانلار پەن-تېخنىكىنىڭ ياردىمىدە يەر شارىدىن چىقىپ، چەكسىز سىرلىق ئالەم دۇنياسىنى كۆردى. چەكسىز كائىناتتىكى «باش رولچىلار» بولسا دەل تۈرلۈك ئاسمان جىسىملىرىدۇر، ...

خەلىقئارا قانۇن ھەققىدە نىمىلەرنى بىلىسىز؟

خەلىقئارا قانۇن ھەققىدە نىمىلەرنى بىلىسىز؟

خەلىقئارا قانۇن(InternationalLaw) دۆلەتلەر ۋە خەلىقئارالىق تەشكىلاتلار ئارىسىدىكى ھەرخىل مۇناسىۋەتلەرنى تەڭشەيدىغان پىرىنسىپ، بەلگىلىمە، تۈزۈم، ئەھدىنامە، شەرتنامە ۋە كېلىشىمنامىلە ...

نيۇتون دۇنيانى ماتېماتىكا ئارقىلىق قانداق ئۆزگەرتكەن؟

نيۇتون دۇنيانى ماتېماتىكا ئارقىلىق قانداق ئۆزگەرتكەن؟

تەرجىمىدە زۆھەل نيۇتونغا كەلسەك، مېنىڭچە ئۇنىڭ كىشىنى ئەڭ قايىل قىلىدىغىنى يەنىلا فىزىكا ساھەسىدىكى تۆھپىسى. ئۇ ئۆزىنىڭ كۈچىگە تايىنىپ، كىلاسسىك فىزىكا نەزەرىيە سىستېمىسىنى بەرپا ق ...

گىپنوز تېخنىكىسى ھەققىدە نىمىلەرنى بىلىسىز؟

گىپنوز تېخنىكىسى ھەققىدە نىمىلەرنى بىلىسىز؟

تەرجىمىدە زۆھەل كىشىلەرنىڭ نەزىرىدىكى گىپنوز ئۇستىسى ئاجايىپ سېھرىي كۈچكە ئىگە بولۇپ، ئۇ كىشىنىڭ مۈرىسىگە ئۇرۇپ قويسا، ھەتتا كۆزىگە قاراپ قويسا، بىر ئادەمنى پۈتۈنلەي كونترول قىلىۋا ...

قەھۋە ئىمپېرىيەسى سىتارباكىسنىڭ ئاجايىب تەرەققىيات تارىخى

قەھۋە ئىمپېرىيەسى سىتارباكىسنىڭ ئاجايىب تەرەققىيات تارىخى

تەرجىمىدە تىللا شىركىتى ئامېرىكىنىڭ سېئاتىل شەھىرىدىكى قەھۋە پۇرچىقىنى پارچە سېتىش دۇكىنىدىن بۈگۈنكى كۈندىكى دۇنياغا داڭلىق قەھۋەخانا بولۇشقىچە سىتارباكىس (Starbucks) دەل 30 يىل سە ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 20)

«ئۇيغۇر» نامىنى قوللىنىشنىڭ باش ـ ئاخىرى

غالىب بارات ئەرك « ئۇيغۇر » دىگەن بۇ نام دۇنيادا نوپۇسى سەككىز مىليوندىن ئارتۇق تۇركىي تىل سىېستىمىسىدا سوزلىشىدىغان، قەدىمكى مەدەنىيەتلىك شەرق خەلقىنىڭ نامى. ھازىر دۇنيادا 30 نەچچە دولەت ئالىملىرى ئۇيغۇر مىللىتىنى تەتقىق قىلماقتا. مانا ئۇيغۇرشۇناسلىقنىڭ ئالدىدا تۇرۇۋاتقىنى « ئۇيغۇر » نامى قانداق مەنىگە ئىگە؟ قاچاندىن بېرى قوللىنىلغان؟ دىگەندەك نۇرغۇن مەسىلىلەر تېخى جاۋابسىز، بىز توۋەندە بۇ ھەقتىكى مۇلاھىزى ...

Read more

خۇنەن ئۇيغۇرلىرىنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى

ئابدۇرازاق سايىم، ھەبىبۇللا خوجا لەمجىنى، تۇرنىسا روزى، ئەلى غوپۇر، كۇرەش تاھىر مۇھەررىر ئىلاۋىسى: جۇڭگو ئۇيغۇر تارىخ ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقات جەمئىيىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى مەدەنىيىتىگە ۋارىسلىق قىلىش، ئۇنى تەرەققى قىلدۇرۇش ۋە يېڭىلىق يارىتىشنى باش تېما قىلغان مەملىكەتلىك 4 _ نۆۋەتلىك ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى بۇ يىل 5 _ ئاينىڭ 16 – كۈنىدىن 19- كۈنىگىچە خۇنەن ئۆلكىسىنىڭ چاڭشا شەھىرىدە ئېچىلدى. بۇ يىغىنغا م ...

Read more

مەخمۇت مۇھىتى ۋە 6- دېۋزىيە

شىرىپ خۇشتار خوجىنىياز ھاجى ئۆلكىلىك ھۆكۈمەتنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى بولغاندىن كېيىن ئۇ ئۈرۈمچىگە مېڭىش ئالدىدا، ئۆز قىسىملىرىدىن ھامۇتخان لۈيجاڭنى 500 ئەسكەر بىلەن ئۆزىنى قوغداشقا ئېلىپ قالىدۇ، شېڭ شىسەي خوجىنىياز ھاجىنىڭ قالدۇق قىسىملىرىنى بىر دىۋىزىيە قىلىپ تەشكىللەپ، ئۇنى 6- دىۋىزىيە دەپ ئاتايدۇ (ئۇ دىۋىزىيەنىڭ تۇلۇق ئىسمى «شەرقىي تۈركىستان(ئاتالمىش شىنجاڭ) چېگرا مۇداپىئە قۇرۇقلۇق ئەسكىرى ئاتلىق قوشۇن ۋاقىتلى ...

Read more

تارىختا تۈركلەردىكى ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش ئادىتى

زۇلھايات ئۆتكۈر ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش –تۈركلەر ئارىسىدا تارىختا ۋەتەن، مىللەت، ئەر ۋە ئار-نومۇس، غۇرۇرنىڭ سىمۋولى بولۇپ كەلگەن. ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش ئەسلىدە جەڭ جەريانىدا ئاتنىڭ قۇيرۇقىنىڭ تۇياقلىرىغا تېگىپ سۆرۈلۈپ قالماسلىقىنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەقسىدىدە شەكىللەنگەن بولۇپ، ئەڭ دەسلەپتە تۈركلەردە جەڭگە ئاتلىنىشتىن بۇرۇن ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى كېسىپ تۇغ ياساش ئادىتى بولغان، بۇ ئۇلارنىڭ پىداكارلىقىنى ئەكس ئەتتۈرەتت ...

Read more

«قاراخان» دىكى «قارا» نىڭ قىسقىچە تارىخىي تەبىرى

مۇھەممەد قادىر بارخان تارىخى ئاتالغۇ «قارا» مەھمۇد قەشقەرى بوۋىمىز «تۈركى تىللار دىۋانى»دا تىلغا ئېلىپ ئۆتكەن «يۇقۇرى چىن، ئوتتۇرا چىن ۋە تۆۋەن چىن»؛ ئابدۇشۇكۈرمۇھەممەتئىمىن «چىن ۋە ماچىننىڭ جۇغراپىيىلىك ئۇقۇم دائىرىسى»؛ سۇلتان ساتۇق ئابدۇلكېرىم بۇغرا قاراخاننىڭ «مەن ئالىپ ئەرتۇڭا (ئەفراسىياپ)نىڭ ئەۋلادىمەن…» دېگەن تارىخىي ئىبارىلەر بىلەن ئىنتايىن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، تارىختىكى «چىن» نامى بىلەن «قارا» نا ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top