ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە (بەتلەر: 20)

غۇلجا شەرتنامىسى

رۇسيە بېرىتانىيە بىلەن بولغان سودا رىقابىتى نەتىجىسىدە ۋە سىياسىي ھەمدە سودا – ئىقتىسادىي ئېھتىياجلىرىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش ئۈچۈن مەنچىڭ ئىمپېرىيەسى بىلەن «غۇلجا شەرتنامىسى» نى ئىمزالىغان ئىدى. رۇسىيە ئىمپېرىيەسى 19-ئەسىرنىڭ 50-يىللىرىدا ھازىرقى قازاقىستاننىڭ شەرقىي ۋە شىمالىي قىسىملىرىنى ئۆز خەرىتىسىگە كىرگۈزگەندىن كېيىن، ئىلى ۋادىسى ۋە تارباغاتاي ھەم ئالتاي رايونلىرى بىلەن تۇتاشتى. بۇ ۋاقىتتا، رۇسىيە ئى ...

داۋامى

شىۋىتسىيىدىكى تارىخىي ماتېرىياللاردا ئۇيغۇر كىيىم –كېچەكلىرى توغرىسىدا

زۇلھايات ئۆتكۈر 1890-يىللىرىدىن باشلاپ شىۋېت ئېكىسپىدىتسىيىچىلىرىنىڭ قەدىمى زىمىنىمىزغا تەككەن بولۇپ،سۋېن ھېدىن(1865-1952)تۇنجى قېتىم ھىمالايا تېغىدىن ئۆتۈپ ئوتتۇرا ئاسىياغا ئېكىسپىدىتسىيە سەپىرىدە بولغان تۇنجى شىۋېتىسىيىلىك ئېكىسپىدىتسىيىچى.ئۇ تۇنجى قېتىم 1893-،1897 يىللىرى تارىم ئويمانلىقى، پامىر ئىگىزلىكى تەكلىمان چۆللىكىدە قېدىرىپ تەكشۈرۈشتە بولغان بولۇپ، شۇندىن كېيىن ئۇ ئوتتۇرا ئاسىياغا تۆت قېتىم ئېكىس ...

داۋامى

« غۇلجا يولى »رومانىدىكى ئۇيغۇر تراگېدىيەلىك قىسمەتلىرىنىڭ تارىخى رېئاللىقلىرى (4)

« غۇلجا يولى »رومانىدىكى ئۇيغۇر تراگېدىيەلىك قىسمەتلىرىنىڭ تارىخى رېئاللىقلىرى (4) نەبىجان تۇرسۇن ( تارىخ پەنلىرى دوكتورى)   تۈركىستان كومىسسىيەسى ئاپتور خەمىت ھەمرايېفنىڭ قەلىمى ئاستىدىكى ئابدۇللا روزىباقىيېف 1918-يىلىنىڭ ئىككىنچى يېرىمىدىن ئېتىبارەن يەتتىسۇدىن غۇلجا تەرەپكە كەتمىگەن ئۇيغۇرلار ، بولۇپمۇ ئۇيغۇر ياشلىرىنى ئۇيۇشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى داۋاملاشتۇرغان بولۇپ، ئابدۇللا روزىباقىيېف ۋە ئۇنىڭ سەپ ...

داۋامى

جۇڭگو -ئامېرىكا مۇناسۋەتلىرى -1 (تارىخى ۋەقەلەر)

جۇڭگو -ئامېرىكا مۇناسۋەتلىرى (1) تارىخى ۋەقەلەر تاھىر ئىمىن ئۇيغۇرىئان ئامېرىكا بىلەن جۇڭگو ئوتتۇرىسىدىكى تۈرلۈك مۇناسىۋەتلەردە ھەر ئىككى دۆلەت قارشى تەرەپنى يوشۇرۇن رىقابەتچى شۇنداقلا ئىقتىسادى شېرىكى دەپ قارايدۇ. ئامېرىكا جۇڭگو مۇناسىۋىتى دۇنيا رەھبەرلىرى ۋە ئاكادېمىكلەر تەرىپىدىن بىردەك << 21-ئەسر دۇنياسىدىكى ئەڭ مۇھىم مۇناسىۋەت >>دەپ قارىلىدۇ. (1) ئامېرىكا بىلەن جۇڭگو دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئىككى ...

داۋامى

   «غۇلجا يولى » رومانىدىكى  ئۇيغۇر تراگېدىيەلىك  قىسمەتلىرىنىڭ تارىخى رېئاللىقلىرى (3)

       «غۇلجا يولى » رومانىدىكى  ئۇيغۇر تراگېدىيەلىك  قىسمەتلىرىنىڭ تارىخى رېئاللىقلىرى (3) نەبىجان  تۇرسۇن ( تارىخ پەنلىرى دوكتورى)     ئۇيغۇرلار دىيارى   سوۋېت رۇسىيەسى  ۋە بېرتانىيە ئارىسىدا   «غۇلجا يولى » رومانىنىڭ ئىككىنچى تومى 1919-1921-يىللىرى ئارىسىدىكى ۋەقەلەرگە بېغىشلانغان بولۇپ، بۇ تومدا بۇ يىللاردا ئوتتۇرا ئاسىيادا يۈزبەرگەن سىياسىي ئۆزگىرىشلەر، جۈملىدىن ئۇيغۇرلار ھايات ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش