ئە. جافەرئوغلۇ (تۈركىيە) تۈركچىدىن يۈسۈپجان ياسىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغان بۇ ماقالىنى بۈيۈك شائىر ئەلىشىر نەۋائىي تۇغۇلغانلىقىنىڭ 570 يىللىقىغا بېغىشلايمىز. ئەلىشىر نەۋائىيئەھمەد جافەرئوغلۇ 20- ئەسىردە ئەزەرىلەردىن يىتىشىپ چىققان دۇنياغا مەشھۇر تۈركولوگ ۋە تۈركىيەدىكى ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتىنىڭ ئەڭ مۇھىم ۋەكىللىرىدىن بىرى. جافەرئوغلۇ 1899- يىلى 4- ئاينىڭ 17- كۈنى ئەزەربەيجاننىڭ گەنجە شەھىرىدە تۇغۇلغان. باشلانغۇچ ...

1. ھاياتى ئۆمرى تالانتلىق شائىر بابارەھىم تەخمىنەن مىلادىيە 1657-يىلى ئەنجان شەھىرىدە ۋەلى بابا ئىسىملىك كەمبەغەل بابكار ئائىلىسدە دۇنياغا كەلگەن. ۋەلى بابا نەمەنگانغا كۆچۈپ ھېچقانچە ئۆتمەي ۋەلى بابا ئۆلۈپ كېتىپ، بابارەھىم ۋە سىڭلىسى ياشلا تۇل قالغان ئانىسىنىڭ تەربىيىسىدە چوڭ بولغان. بابا رەھىم مەھەللە مەكتىپىنى پۈتتۈرگەندىن كېيىن، موللا بازار ئاخۇنۇم مەدرىسەسىدە يەتتە يىل ئوقۇغان. ئۇ ئەرەب، پارس تىللىرىنى، ...

شىرىپ خۇشتار 1. قىسقىچە بايان مۇسابايوۋ ۋە ئۇنىڭ سودا شىركەتلىرى 19-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يېرىمى يەنى 1848-يىلىدىن باشلاپ، شىنجاڭدىكى بىر قىسىم ئۇيغۇر سودا-سانائەتچىلەر ئىگىلىك تىكلەشتە دۇنياغا يۈزلىنىپ، تىجارەت پائالىيىتىنى رۇسىيە، ئوتتۇرا ئاسىياغىچە كېڭەيتىپ، تاشكەنت، ئالمۇتا، ئەنجان، سىرۋالىسكى، زەيسەن، موسكۋا، قازان قاتارلىق شەھەرلەردە سودا سارايلىرىنى قۇردى. ئۇنىڭدىن باشقا ئىچكىرى ئۆلكىلەرگىمۇ نەزەر سېلىپ، ...

مۇھەممەد ھوشۇر زوردۇن سابىرغۇلجا شەھرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا 33 كىلىومېتىر كېلىدىغان ھەيۋەتلىك ئابرال تاغلىرىنىڭ ئېتىگىدە ھاۋاسى ساپ، سۈيى ئەلۋەك، يېرى مۇنبەت بىر كەنت بار. ئىلگىرى بۇ يەر غۇلجا ناھىيەسىنىڭ بايتوقاي يېزىسىغا قاراشلىق بولۇپ ساقى يۈزى، تۆۋەنكى ئون دىگەن ناملار بىلەنمۇ ئاتالغان. «مەدەنىيەت زور ئىنقىلاۋى» مەزگىلىدە ئۇنىڭ ئىسمى بوستانغا ئۆزگەرتىلىپ، يېڭى قۇرۇلغان يېڭىتام يېزىسىغا قوشۇۋىتىلگەن. زوردۇ ...

چىڭگىزخاننىڭ ئۆلۈمى ۋە قەبرىسى توغرىسىدا ئەڭ يېڭى بايقاش چىڭگىزخان قالدۇرۇپ كەتكەن سىرلار ناھايىتى كۆپ. بۇ سىرلار ئىزچىل تۈردە جامائەتچىلىكنىڭ دىققىتىنى قوزغاپ كەلمەكتە. بۇنىڭ ئىچىدە ئەڭ گۇمانلىق بولغىنى ئۇنىڭ ئۆلۈمى توغرىسىدىكى سىر بولۇپ ، ئۇنىڭ قاچان ئۆلگەنلىكى، نەگە دەپنە قىلىنغانلىقى ھازىرغىچە سىر بولۇپ كەلمەكتە. چىنگىزخاننىڭ ئۆلۈمى توغرىسىدىكى سىرلار: 1. ئاتتىن يىقىلىپ چۈشۈپ ئۆلگەن دېگەن قاراش. چىنگىزخ ...