مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

مەلىكە ئاماننىساخان ئىزىدا: ئۇيغۇر-ئۆزبېك خەلقنىڭ تۇنجى ئايال كومپوزىتورى شاھىدە شاھىمەردانوۋا

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) مەركىزىي ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرى ئىچىدە ئۆزبېكىستان ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمىي ماكانلىرىدىن بىرى بولۇپلا قالماستىن بەلكى  ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 1 ...

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

مەھمۇد كاشغەرىي ۋە يۈسۈپ خاس ھاجىپنىڭ دەۋرىمىز ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىك پىكىر ھاياتىغا قوشقان تۆھپىسى*

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى، ئامېرىكا) 11 -ئەسىرنىڭ بۈيۈك ئېنسىكلوپېدىيەلىك ئالىمى، تۈركولوگىيە ئىلمىنىڭ ئاتىسى مەھمۇد كاشغەرىي ۋە بۈيۈك پەيلاسوپ، مۇتەپەككۇر شائىر يۈسۈپ ...

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » داڭلىق كىشىلەر (بەتلەر: 7)

ئابدۇخالىق ئۇيغۇر ۋە «ئۈچ ئەڭگۈشتەر»

1901 – يىل 2- ئاينىڭ 9- كۈنى تاڭ سەھەردە، تۇرپان يېڭىشەھەردىكى ئاۋات سودا دۇكانلىرى جايلاشقان بىر كوچىدا، مەرىپەتپەرۋەر تىجارەتچى ئابدۇراخمان مەخسۇم ئائىلىسىدە بىر ئوغۇل دۇنياغا كۆز ئاچتى. بۇ بوۋاق كېيىنكى ۋاقىتلاردىكى ئۇيغۇر يېڭى دېموكراتىك ئەدەبىياتىنىڭ بايراقدارى، ۋەتەنپەرۋەر ئىلغار شائىر، تىز پۈكمەس مەرىپەتچى، ئوت يۈرەك ئىنقىلابچى ئابدۇخالىق ئۇيغۇر ئىدى. ئابدۇخالىق ئۇيغۇر نادانلىق، خۇراپاتلىق، جاھالەت ق ...

داۋامى

مۇھيىددىن ئىبن ئەرەبى

تەييارلىغۇچى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئىبن ئەرەبى بولسا جالالىدىن رۇمى بىلەن زامانداش بولۇپ، ئۇنىڭ پىكىرلىرى، ئىدىيەلىرى جالالىدىن رۇمىنىڭ تەپەككۇرىغا تەسىر قىلغان. جالالىدىن رۇمى شامغا ئىلىم ئىگىلەش ئۈچۈن بارغاندا ئىبن ئەرەبى بىلەن كۆرۇشكەن ۋە ھەم سۆھبەتلەردە بولغان. ئۇنىڭ ئۇستىگە ئىبن ئەرەبىنىڭ ئۆگەي ئوغلى سەدىردىن كونەۋى بولسا جالالىدىن رۇمىنىڭ ئەڭ يىقىن دوستلىرىدىن بىرى ئىدى. جالالىدىن رۇمىنىڭ ئەسەرلىرىدە بو ...

داۋامى

ئارخېئولوگ ۋە كىلاسسىك ئەدەبىيات تەتقىقاتچىسى ئابدۇقەييۇم خوجا

تۇنجى ئەۋلاد ئۇيغۇر ئارخېئولوگى، كىلاسسىك ئەدەبىيات تەتقىقاتچىسى ئابدۇقەييۇم خوجا 1941-يىل 5-ئاينىڭ 12-كۈنى غۇلجا شەھىرى دە تۇغۇلغان. ئىلمىي ئەمگەك نەتىجىلىرى ۋە تۆھپىلىرى بىلەن 1988-يىل 2-ئايدا «كاندىدات تەتقىقاتچى»، 1994-يىل 12-ئايدا «ئالىي تەتقىقاتچى» دېگەن كەسپىي ئۇنۋانلارنى ئالغان. ئابدۇقەييۇم خوجا 1949-يىلىدىن 1956-يىلىغىچە غۇلجا شەھىرىدە باشلانغۇچ ۋە تولۇقسىز ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ، شۇ يىلى كۈزدە ...

داۋامى

ئەلنىڭ قىزى گۈلچېھرە

ئابدۇۋەلى تۇرسۇن (ئەل قەلبىدە پورەكلىگەن بىر گۈلنىڭ ھېكايىسى) مەن تۆۋەندە سىلەرگە بىر گۈلنىڭ ھېكايىسىنى، ئۆزنىڭ چاربېغىدىن ئايرىلىپ گۈلزارلىقنىڭ ھەسرىتىنى چېكىۋاتقان، گۈل شېخىدىن ئايرىلىپ ھىجران گۈلخانىدا ئاتەش بولۇپ كۈيۋاتقان ئۆزى نازۇك لېكىن قەيسەر، مېھرى ۋە چېھرى بىلەن تالاي مىسكىن كۆڭۈللەرگە تەسەللى بېرىۋاتقان گۈلنىڭ ئاددى ئەمما تەسىرلىك بىر قىسسىسىنى سۆزلەپ بەرمەكچىمەن. سىزنىڭ ئېسىڭىزدىمۇ؟ ئۆتكەن ئەسىر ...

داۋامى

ئالىم ئۆلدى ئالەم ئۆلدى

نۇرانىيە قەشقىرى بۈگۈن بىز شەرقىي تۈركىستانلىق ئۇيغۇرلار ئۈچۈن ئەڭ چوڭ مۇسۇبەت باشىمىزغا كەلدى. ئاسمان يىرىلدىمۇ؟ ئۆگزىمىز چۈشۈپ كەتتىمۇ؟بىشىمىزغا كەلگەن زۇلۇملار، ئاڭلىغان خەۋەرلەر ئاز كەلدىمۇ؟ بىزنىڭ ئاتاقلىق دىنى ئالىمىمىز، قۇرئاننى بىزگە تەرجىمە قىلىپ بىزنىڭ ئاللاھنىڭ سۆزىنى تىخىمۇ ياخىشى چۈشىنىپ ئاللاھقا ھەقىقى رەۋىشتە قۇلچىلىق قىلىشىمىز ئۈچۈن زور تۆھپە قوشقان ئۇستازىمىز مۇھەممەد سالىھ ھاجىم ئاكىمىزنىڭ ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش