ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә   
  • 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » پەن – مائارىپ (بەتلەر: 4)

ئېينىشتىيىننىڭ 9 چوڭ مەخپىيەتلىكى

ئالبېرت ئېينىشتىيىن 1870-يىلى 3-ئاينىڭ 14-كۈنى گېرمانىيەدە تۇغۇلغان. ئۇنىڭ ئىلىم-پەن ساھەسىدىكى بۆسۈش خاراكتېرلىك تۆھپىلىرى ئۇنىڭ ئىسمىنى «تالانت ئىگىسى» دېگەن سۆزنىڭ مەنىداش سۆزىگە ئايلاندۇرغان. ئېينىشتىيىن 1905-يىلدىن باشلاپ بىر يۈرۈش ماقالىلەرنى ئېلان قىلدى ھەمدە نىسپىيلىك نەزەرىيەسى ۋە ئادەتتىكى نەزەرىيەلەر ئارقىلىق كىلاسسىك فىزىكا ئىلىمىنى تېخىمۇ چۈشىنىشلىك قىلىپ شەرھىيلىدى. بۇ ئالىملارنىڭ بوشلۇق، ۋاقى ...

داۋامى

ماشىننىڭ ئادەملىشىشى ۋە ئادەمنىڭ ماشىنىلىشىشى

قاسىم سىدىق 1. ”تەبىئى ئادەم“ ۋە ”ئىجىتمائىي ئادەم“ بىزنىڭ ئەڭ دەسلەپكى ئەجدادىمىز ھەققىدە ئانترۇ پولۇگلار(ئىنسانشۇناسلار) ئىچىدە ”بىر ئاتا تەلىماتى“ ۋە ”كۆپ ئاتا تەلىماتى“ دىن ئىبارەت تالاش-تارتىشلار مەۋجۇت. ھازىر ئىلىم ئەھلى تولاراق ”بىر ئاتا تەلىماتى“غا مايىل. ھالبۇكى، بۇخىل كۆزقاراش ئىسلام ۋە خىرستىيان تەلىماتىنىڭ ”ئادەم ئاتا“ ھەققىدىكى كۆزقاراشلىرى بىلەن مۇئەييەن مەنىدە ئورتاقلىققا ئىگە. ئىنسانشۇناسلار ...

داۋامى

ئۇيغۇرچە ئەنئەنىدىكى ئەۋزەللىك

ئايدىڭ تۈركىيەگە كېلىپ ئولتۇراقلاشقان ئۇيغۇر ياشلار ئاتا-ئانىلىرىنىڭ ۋەتەندىن كېلىپ پات- پات يانلىرىدا بولۇشلىرىدىن نۇرغۇن پايدىلىق پۇرسەتلەرگە ئېرىشتى. بۇنىڭ ئىچىدە ئەڭ گەۋدىلىك بولغىنى پەرزەنتلىرىنىڭ تەجرىبىلىك مومىلارنىڭ ۋە كۆيۈمچان بوۋىلارنىڭ قولىدا ئۇيغۇرچە پەرۋىشلىنىشى، يېتەكلىنىشى ۋە تەربىيەلىنىشى بولدى. ئۇزاقتىن بېرى تۇغۇتتا قانداق قىلىشتىن ئەنسىرەپ بالىلىق بولالمايۋاتقان، ئائىلىدە پەرزەنتلىرىگە قار ...

داۋامى

تۈركچىگە يۈرۈش

ئابدۇۋەلى ئايۇپ مەنچە ئۇيغۇر ئۈچۈن 21-ئەسىردىكى ئەڭ چوڭ يېڭىلىق تۈركىيە قىزغىنلىقى ۋە تۈركچە ئۆگىنشىنىڭ ھاياجىنىدۇر. نەچچە ئون يىلغىچە تۈركچە دەرسلىكلەردىن بىرسى نەشىر قىلىنغان بولسا ھازىر بىر يىلدىلا ئىككىسى نەشىر قىلىنىشقا يۈكسەلدى. ئۇيغۇرچە-تۈركچە ۋە تۈركچە-ئۇيغۇرچە ئېلىكترونلۇق لۇغەتلەر ئىشلەندى. تۈركچە دەرسلەر  ئۇيغۇر توپراقلىرىنىڭ ھەممە تەرەپلىرىدە تۈرلۈك شەكىللەردە ئۆتۈلۈشكە باشلىدى. مەخسۇس ئۈندىدارد ...

داۋامى

قىز بالا ئوقۇپ نەگە بارىدۇ؟

خەندان كىچىكىمدىن «قىز بالا ئوقۇپ نەگە بارىدۇ؟ » دېگەن سۆزنى تولا ئاڭلايتتىم. ئاتا-ئانامدىن ئەمەس، ھېكايىلەردىكى، ئەتراپىمدىكى ئاتا-ئانىلارنىڭ ئېغىزىدىن، بەزى قىزلارنىڭ قىسمەتلىرىدىن. ئۇ چاغلاردا بۇ سوئالنى نادانلىقنىڭ ئىپادىسى دەپ قاراپ، بەك ئەستايىدىل كۆڭۈل بۆلۈپ كەتمەپتىكەنمەن. كېيىنچە ئۇنىڭغا يانداشقان: «قىز بالا ئوقۇپ ئەرشى-ئەلاغا چىقامتى؟ » دېگەنلەرنىمۇ ئاڭلىدىميۇ، يەنە ئوقۇشۇم بىلەنلا بولدۇم. ئالىي م ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش