• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 14)

ئۇيغۇرلار بىلەن تاڭ سۇلالىسى ئارىسىدىكى مۇناسىۋەت (744-840)

كولىن ماكېرراس ئىنگلىزچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: ئىلىيار ئابدۇرېھىم بۇ ماقالە مىلادى 744-يىلدىن مىلادى 840-يىلغىچە ھۆكۈم سۈرگەن ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى بىلەن تاڭ سۇلالىسى ئوتتۇرسىدىكى مۇناسىۋەتنى ۋە بىر-بىرىگە بولغان تەسىرىنى مەركەز قىلىدۇ. ماقالىدە بۇ مۇناسىۋەتلەر تۆت تېمىدا تىلغا ئېلىنغان بولۇپ، بۇلار ھەربىي، دىپلوماتىيىلىك، ئىقتىسادىي ۋە ئۆز- ئارا نىكاھلىنىش يولى ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلغان مۇناسىۋەتلەر ...

Read more

ئامېرىكىدىكى ئاخىرقى «شەرقىي تۈركىستان پارتىزانى» نىڭ ئاخىرقى سەپىرى

ئاپتورى: نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1944-يىلى، 12-نويابىر كۈنى غۇلجا شەھىرىدە قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئاي يۇلتۇزلۇق يېشىل بايرىقىنىڭ غۇلجا كوچىلىرىدا قانداق لەپىلدىگەنلىكى، خىتاي گومىنداڭ ئەسكەرلىرىنىڭ جاھىل قورغىنى -ئىلى باش ساقچى ئىدارىسىگە غەنى باتۇرنىڭ بۇ بايراقنى قانداق تىكلىگەنلىكى، غەنى باتۇر ۋە باشقا باتۇرلارنىڭ 8000 مىڭدىن ئارتۇق خىتاي ھەربىي-ساقچىلىرى، ئەمەلدار،مەمۇرىي ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ئامېرىكا مەتبۇئاتلىرىدا (1) مەقسىتىمىز مۇستەقىللىق!

«خىتاينىڭ چەت-ياقا ئۆلكىسى تولۇق مۇستەقىللىق ۋە ئىسلاھات تەلەپ قىلىدۇ» پەگىي پاركىر 1947-يىلى 13-ئۆكتەبىر ئامېرىكا بىرلەشمە ئاگېنتلىقى غۇلجا، شىنجاڭ ئۆلكىسى، خىتاي تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر   خىتاينىڭ غەربىي شىمالىدىكى كەڭ ۋە چەت بۇ چېگرانىڭ ئىلى رايونى يولباشچىلىرى تولۇق مۇستەقىللىق تەلەپ قىلماقتا ۋە ئەگەر خىتاي بۇنى تېزدىن كاپالەتكە ئىگە قىلمىسا، مۇستەقىللىق ئۈچۈن كۈرەشكە تەييار ئىكەنل ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان ئۇيغۇرلارنىڭ ئانا ۋەتىنىدۇر

ئۆز تارىخ خىتاي كومپارتىيىسى ۋە ھۆكۈمىتى شەرقىي تۈركىستاننى « ئەزەلدىن تارىختىكى خىتاي دۆلەتلىرىنىڭ زىمىنى » دېگەن سەپسەتىسىنى ئىسپاتلاش ۋە ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئۈچۈن، ئۇيغۇرلار « شىنجاڭ» غا موڭغۇلىيەدىن كۆچۈپ كەلگەن،ئۆتمۈشتە ئۇيغۇرلار « شىنجاڭ» دا ياشاپ باقمىغان دېگەندەك  يالغان- ياۋىداق ۋە ئويدۇرما « پاكىت » لارنى ياساپ چىقىش ھەلەكچىلىكىگە چۈشۈپ قالدى. ئۇيغۇرلار ئەزەلدىن ئەۋلادتىن- ئەۋلاد بۇ مۇقەددەس زىمىن-- ش ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تۆرىنىڭ ستالىنغا ئەۋەتكەن ئۇلتىماتۇم خاراكتېرلىك مەكتۇپى ۋە تىنچلىق سۆھبىتى

شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئارمىيەسى مەركىزىي فرونتتىكى خىتاي قوشۇنلىرىنى تارمار قىلىپ، قەدەممۇ قەدەم دۈشمەن قوشۇنلىرىنى قوغلاپ -9-يىلى 1945 ماناس دەرياسى بويىغا يېتىپ كېلىپ، ئۈرۈمچىگە يۈرۈش قىلىشقا جىددىي تەييارلىنىۋاتقاندا، -كۈنى سوۋېت ئىتتىپاقى تەرەپنىڭ جىددىي بېسىم خاراكتېرلىك بۇيرۇقى بويىچە ئۈرۈمچىگە 17 ئاينىڭ -16 ھۇجۇم قىلىشنى، يەنى داۋاملىق ئۇرۇش قىلىشنى توختاتتى. بۇنىڭ ئالدىدا سوۋېت ئىتتىپاقى تەرەپ سېن ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top