• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

تەسەۋۋۇپچى شائىر ئابدۇللا نىدائى(قەشقەرى)

يۈسۈپجان ياسىن 15- ئەسىردىن باشلاپ تىمۇرىيلار بىلەن ئوسمانلى ئىمپېرىيىسىنىڭ مۇناسىۋىتى كۈچىيىپ، ئىككى مەملىكەت ئوتتۇرىسىدا مەدەنىيەت ۋە ئىلىم– پەن ئالاقىسى قويۇقلاشقان. بۇ چاغدا ئو ...

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

پىسىخىكىلىق بوھران(پوۋېست)

ئەكبەر ئىمام كۆكبۆرە (پوۋېست) قەدىرلىك لالە! مەن سەن ھەققىدىكى خىيال بوستانلىقلىرىمدا ناھايىتى ئۇزاق، ناھايىتى ئۇزاق ۋاقىت يەككە – يېگانە ھالدا ئايلاندىم. ئاخىر قەدەملىرىم تالدى، ي ...

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

بۇلبۇلىستان(ھېكايە)

ياسىنجان سادىق چوغلان كۈز پەسلى ئاخىرلىشاي دەپ قالغان بولسىمۇ، ھاۋا يەنىلا ئىسسىق ئىدى. قەشقەر شەھىرىنىڭ باغۇ بوستانلىق مەھەللىلىرىدىن بىرى بولغان بۇلاقبېشىغا جايلاشقان ئەلى باينىڭ ...

تەسەۋۋۇپچىلار

تەسەۋۋۇپچىلار

ئابابەكرى ئاتىخان بۇتام ئەدەبىيات – سەنئەتچىلەر بىرلەشمىسىدىن يۈسۈپ ھۈسەيىن (قەقنۇس)، فىلولوگىيە ئىنستىتۇتىنىڭ دوكتورى ھۆرمەتجان ئابدۇرەھمان فىكرەت ئەپەندى «تەسەۋۋۇپ ۋە تەسەۋۋۇر» ھ ...

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

كۈنلەر تېخى ئۇزاق

(پوۋېست) داۋۇت مەتنىياز 1 ھاۋا ئوچۇق بولۇپ، ھەيۋەتلىك قارا قۇرۇم تاغلىرىنىڭ قارلىق چوققىلىرى يېقىنلا يەردە كۆرۈنۈپ تۇراتتى. ئەتىگەننىڭ غۇر – غۇر شامىلى يۇرۇڭقاش دەرياسىنىڭ نەمخۇش ھ ...

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

”قۇتادغۇبىلىك“ نىڭ قۇرۇلمىسى ۋە شەكلى توغرىسىدا

نىشىۋاكى تاكېئو [ياپونىيە] تەرجىمە قىلغۇچى: بارىجان زەپەر ”قۇتادغۇبىلىك“ سىياسەت، دىن، پەلسەپە، ئىدېئولوگىيە، ئېتىكا، ماتېماتىكا، ئاسترونومىيە، ھەربىي ئىشلار، قانۇن، دىپلوماتىيە، ئ ...

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى

پروفېسسور دوكتۇر تالىپ ئۆزدەش تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە شەرقشۇناسلىق (ئوريانتالىزىم) شەرق بىلەن مۇناسىۋەتلىك، شەرققە تەۋە، شەرق مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان « شەر ...

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

كۈنىمىز مەدەنىيىتىدە ئىنسان

ئەلى شەرىئىياتى تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە   ئىنسان تېمىسى قەدىمدىن بېرى بەس – مۇنازىرە قىلىنىپ كەلمەكتە ياكى قەدىمدىلا بەس – مۇنازىرىنىڭ تېمىسى بولغان ئىدى ...

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى

ئەركىن سىدىق 2010-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى مەن بۇ ماقالىنىڭ ئالدىنقى قىسمىدا، كىشىلىك سۋوت ئانالىز ئۇسۇلىنى تونۇشتۇرۇپ ئۆتتۈم. ئۇنىڭ بۇ قىسمىدا بولسا «شىركەت سۋوت ئانالىز ئۇسۇلى» نى ق ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

دوكتور نەبىجان تۇرسۇن ئەپەندىنىڭ خېلىل خۇداۋەردىنىڭ تۇغۇلغانلىقىنىڭ 100 يىللىقىنى خاتىرىلەش يىغىنىدا سۆزلىگەن «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى ۋە ئۇيغۇرلار» ھە ...

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949 – يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» – دوكتور نەبىجان تۇرسۇن

«شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەقدىرى: 1949-يىلىدىكى كوممۇنىست خىتاي ئىشغالىيىتى» لىكسىيە سۆزلىگۈچى: نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) رىياسەتچى: قۇددۇس ئىمام لىكسىيەنى يوت ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 17)

ستالىننىڭ شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تۆرىنى «ئوغرىلاپ كېتىش» سىرى (1)

(تۆت توملۇق «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ئومۇمىي تارىخى» دىن پارچىلار) نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تۆرە 1946-يىلى 6-ئىيۇن كۈنى 11 ماددىلىق بىتىم رەسمىي ئىمزالىنىش بىلەن ئۇزۇن ئۆتمەي، غۇلجىدىن غايىپ بولدى. ئەلىخان تۆرە قانداق شەكىلدە ۋە نېمە ئۈچۈن غايىپ بولدى ۋە ياكى ستالىن ئادەملىرى تەرىپىدىن ئېلىپ كېتىلدى؟ بۇ ھەقتە  تۈرلۈك قاراشلار ۋە پەرەزلەر تارقىلى ...

Read more

تارىخنىڭ پايدىسى ۋە قىممىتى

د. ئارنولد تويىنبى تەرجىماننىڭ ئىلاۋىسى: بۇ يازما 1963 – يىلى 15 – نويابىردا تىل ۋە تارىخ – جۇغراپىيە فاكۇلتېتىدا سۆزلەنگەن بىر لېكسىيەنىڭ مەزمۇنىدىن ئىبارەت بولۇپ، دوتسېنت دوكتور ئاھمەت ئە. ئۇيسال تەرىپىدىن تۈركچىگە تەرجىمە قىلىنغان. يازما قۇرۇلما جەھەتتىن بىر قەدەر ئاددىيدەك تۇيغۇ بەرسىمۇ، تارىخنىڭ ئىنسانغا يەتكۈزىدىغان پايدىسى شۇنداقلا ئۇنىڭ قىممىتىنى چۈشىنىش نۇقتىسىدىن مۇھىم مەزمۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىد ...

Read more

تەپەككۇر

    تەپەككۇر بەخت-سائادەتنى دەسلەپ ئەلگە تىلە، بەخت ئەمەس ئالتۇن بولسا يالغۇز تەڭلە. تەپەككۇرسىز سائادەتتىن ئۈمىد كۈتمە، ئۆز-ئۆزىگە تەپەككۇرسىز ئىنسان-تەلۋە. (ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىن)   “تەپەككۇر”دىــن ئىبــارەت بــۇ ئىبارىگــە ئېنىقلىمــا بەرســەك، تەپەككــۇر دېگىنىمىــز ئادەمنىــڭ يېڭىدىــن ئۆگەنگــەن بىلىملىــرى بىلــەن ئۆزىــدە تۇغمــا بــار بولغــان ئەقلــى ئارقىلىــق پىكىــر يۈرگــۈزۈپ ...

Read more

ئوتتۇرا ئاسىيادىكى قەدىمكى قەبىلىلەر

ئېرك تارىخ (قىسقارتىلما - ئۆزلەشتۈرمە ماقالە) ئوتتۇرا ئاسىيا (مەركىزىي ئاسىيا) رايونى ناھايىتى قەدىمكى دەۋرلەردىلا ئىنسانلار ئولتۇراقلاشقان رايون بولۇپلا قالماستىن، يەنە بۇ رايوندا ياشىغان خەلقلەر يۇقۇرى مەدەنىيەتكە ئىگە ئىدى. مەسىلەن، «ئات مەدەنىيىتى»، جۈملىدىن، ئاتقا ھارۋا سۆرىتىش، ئاتقا مىنىش قاتارلىقلار ئوتتۇرا ئاسىيا رايونىدىن بارا - بارا دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىغا تارقالغان. مەركىزىي ئاسىيالىقلار ئى ...

Read more

شەرقىي تۈركىستاننىڭ مۇستەملىكىگە ئۇچرىشى ۋە مۇستەملىكىچىلەرگە قارشى كۆرەشلەر

ئېرك تارىخ شەرقىي تۈركىستان ئۇيغۇرلارنىڭ ئانا ۋەتىنى ئۇيغۇرلار ئەزەلدىن ئەۋلادتىن - ئەۋلاد بۇ مۇقەددەس زىمىن - شەرقىي تۈركسىتاندا ياشاپ كەلگەن. بۇ رايوندا كۆپلىگەن مۇستەقىل فېئودال دۆلەتلەر بولغان. “ئۇيغۇرلار مىلادىدىن بۇرۇنقى III ئەسىرلەردىن بۇرۇنلا تەڭرىتاغ ۋادىلىرى، كوئىىنلۇن، قاراقۇرۇم تاغلىرى، تارىم ئويمانلىقى، جۇڭغار ئويمانلىقى، ئالتاي تاغلىرنىڭ غەربىدە ئوتتۇرا ئاسىيادا ياشاپ، ئۆزىنىڭ پارلاق مەدەنىيىت ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top