پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

پىروفېسسور دوكتور سايىت يىلـماز  (تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەخمەتجان تۇراق، تەھرىر سۈبھىنۇر ئۆمەر ۋە ئابدۇلھەمىد قاراخان) ئىلاۋە: بۇ يازما تۈركىيەدىكى بىر خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە (بەتلەر: 23)

شىۋېتسىيە ئارخىپلىرىدا ساقلىنىۋاتقان ئۇيغۇرلارغا ئائىت قوليازما «قۇرئان»لار

ئابدۇشۇكۇر مۇھەممەت شىۋېتسىيە ياۋرۇپادىكى ئۇيغۇرلارغا ئائىت ماتىرىياللار بىر قەدەر كۆپ ساقلىنىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولۇپ، بۇ ماتىرىياللار ئاساسەن شىۋېتسىيە دۆلەتلىك ئارخىپخانانىسى، لۇند ئونۋېرسىتىتى كۈتۈپخانىسى، شىۋېتسىيە مىسسىيونۇرلار ئارخىپخانىسى، شىۋېتسىيە مۇزىكا ئارخىپخانىسى قاتارلىق بىر قانچە ئورۇنغا مەركەزلەشكەن. بۇلارنىڭ ئىچىدىكى لۇند ئونۋېرسىتىتى كۈتۈپخانىسى بىلەن شىۋېتسىيە مىسسىيونۇرلار ئارخىپخا ...

داۋامى

ئەينى يىللاردا ئۇيغۇرلاردىكى كىتاپپۇرۇشلۇق

گۇننار ياررىڭ شىۋېتچىدىن زۇلھايات ئۆتكۈر تەرجىمىسى بۇ ماقالا شىۋېتسىيىلىك مەشھۇر تۈركولوگ گۇننار ياررىڭ ئەپەندىنىڭ "جەنۇبىي شىۋېتسىيە كۈندىلىك خەۋەرلەر گېزىتى"نىڭ 1934-يىلى 22-ئاپرىل سانىدا ئېلان قىلىنغان ماقالا بولۇپ، مەزكۇر ماقالە ھازىر شىۋېتسىيە خانلىق كۈتۈپخانىسىدا ساقلىنىۋاتىدۇ. ئۇيغۇر ئىلى ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ مەركىزىگە جايلاشقان بولۇپ، كۆككە تاقاشقۇدەك ئىگىز ۋە ئەگرى -توقاي تاغلىرى بىلەن ئۆزىنى ياۋلارنى ...

داۋامى

قەشقەردە بېسىلغان ماتېرىياللار

گۇننار ياررىڭ 1929 - 1930 - يىلىغىچە بولغان قەشقەردىكى زىيارىتىم جەريانىدا بۇ يەردىكى شىۋىت مىسسىئونېرلىرىنىڭ باسما زاۋۇت قۇرۇلۇشىنى كۆزىتىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە بولدۇم ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنمۇ ئىزچىل تۈردە باسما ماتېرىياللىرىنى يىغىش ۋە باسما زاۋۇدىنىڭ پائالىيەتلىرىنى تەتقىق قىلىش يولىدا بولدۇم. بۇ باسما زاۋۇتى بىلەن ئۇچراشقان 16 يىلدىن كېيىنكى كۈندە مەن شىۋىت مەدەنىيەت ھەرىكىتىنىڭ ئىچكى ئاسىيادىكى تارىخى تەسىرلى ...

داۋامى

سىرلىق شەخس ‹‹سېيىت ھۆججەت››

1945-1946-يىللىرى ئۈچ ۋىلايەت ئىنقىلاۋىينىڭ غۇلجا شەھىرىدىكى ھۆكۈمەت بىناسىدا خىزمەت قىلغان ھەبىبۇللا مۇتەللىپنىڭ قەلىمىدە ئالمۇتادا چىقىدىغان «يېڭى ھايات» گېزىتىنىڭ 1996-يىللىق 30-ئاۋغۇست سانىدا «يوچۇن ئادەم» بىزنى نادامەتتە قالدۇردى» ناملىق ئەسلىمىسى بېسىلىپ چىققان. ئۇزۇن ئۆتمەيلا ئۈرۈمچىدە نەشر قىلىنىدىغان «شىنجاڭ تەزكىرىچىلىكى» ناملىق ژۇرنالنىڭ 2001-يىللىق 2-3-سانلىرىدا سەيدۇللا سەيپۇللايېفنىڭ «مەن شاھى ...

داۋامى

كۈرشاد ھەققىدە ھېكايە

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تارىخى ھېكايىلارنى ئوقۇش ئىبادەتكە ئوخشايدۇ. چۈنكى ئۇ، ئىنسان روھىنى پاكلايدۇ. 1 سىرلىرى قىزىل-يېشىل چاقناپ  تۇرغان ئىشىكلەر، يالتىراق تاملاردىن قوپۇرۇلغان قاتمۇ-قات ئالتۇن قەسىر، مەر-مەر سارايلارنىڭ بىرىدە ھېلىگەر، مەككار ۋەزىر جاڭ سۇڭ ، پادىشاھ سۇي ۋەندىگە  تۈركلەرنى قانداق يوقۇتۇشنىڭ چارە-تەدبىرلىرىنى مۇنداق بايان ئەيلىدى:"ھازىرقى بۇنداق ئەھۋالدا، تۈركلەرنىڭ يىراقتىكىسى بىلەن ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش