پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

پىروفېسسور دوكتور سايىت يىلـماز  (تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەخمەتجان تۇراق، تەھرىر سۈبھىنۇر ئۆمەر ۋە ئابدۇلھەمىد قاراخان) ئىلاۋە: بۇ يازما تۈركىيەدىكى بىر خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە (بەتلەر: 24)

تاتارىيەدىن خەۋەر – پېكىندىن كەشمىرگە سەپەر (4)

ئاپتورى پېتېر فلېمىڭ Peter Fleming * ئېنگلىزچىدىن ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن تەرجىمە قىلدى News from Tartary: A Journey from Peking to Kashmir بۇ كىتاپ 1936- يىلى بۈيۈك بېرتانىيىنىڭ ئوكىسفورد Oxford Alden Press نەشرىياتىدا نەشىر قىلىنغان 6-باب: چۆل يولى 3- بۆلۈم رۇس ئالدامچىلىرى رۇسلارنىڭ سىنكاڭدا قولغا كەلتۈرمەكچى بولغان ئەڭ ئاخىرى مەقسەتلىرى قاراڭغۇ ئىدى ھەم ئۇلار مېنىڭ بۇ ھەقتە مۇلاھىزە قىلىشىمنى توسۇپ قالالمايت ...

داۋامى

ئۇيغۇرشۇناسلىقنىڭ ئەڭ دەسلەپتىكى پىشۋاسى

(ئا.قايداروۋ ،  غ.سەدۋاقاسوۋ) XX ئەسىردىلا ئاجايىپ چوڭ ئىجتىمائىي ۋە سىياسىي ئۆزگىرىشلەر نەتىجىسىدە ئىلگىرى تارىخ سەھىپىسىدىن ئۆزىگە لايىق ئورۇن ئىگىلىيەلمىگەن ۋە ئۇنتۇلۇش خەۋپىگە مەھكۇم بولغان خەلقلەرنىڭ مىللىي ئەنئەنىلىرىنى يېڭىۋاشتىن تىكلەش، يېڭى تۈزۈم شارائىتىدا مىسلىسىز ئۈستۈن تەرەققىي قىلىش ئىمكانىيىتى بارلىققا كەلدى. بۇ يېڭى جەمئىيەت تۈزۈمى شارائىتىدا باشقا خەلقلەر بىلەن بىر قاتاردا تۈركىي خەلقلەرمۇ ...

داۋامى

قۇتادقۇبىلىك – ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر (1909)

قۇتادقۇبىلىك (ئۇيغۇرچە قەدىمقى ئەسەر) مىرسىياف كېرىمبايېف بىز تۈرك خەلقى كۆپ ئەسىرلەر بىرلىكتە ياشىغانلىقتىن ئۆز تارىخىمىزنى ياخشى بىلىشكە ۋە چۈشۈنۈشكە تېگىشلىك بولساقمۇ، نادانلىقىمىز ۋە ئىلتىپاتسىزلىقىمىزدىن ھازىر ئۆز تارىخىمىزنى تونۇش ئۈچۈن ئۇنى باشقا مىللەتلەردىن سوراشقا مەجبۇر بولىمىز. مەسىلەن چىڭغىزخان (چىڭگىزخان) غا قەدەر بولغان ئوتتۇرا ئاسىيادىكى ۋەقەلەر، شۇ جايدا ياشىغان خەلقىمىزنىڭ ھايات كەچۈرمىشلى ...

داۋامى

غۇلجا سۇلتانلىقى ۋە تارانچىلار كىملەر؟ (1908)

نەشىرگە تەييارلىغۇچى: تاران غۇلجا (ئىلى) سۇلتانلىقى ۋە تارانچىلار كىملەر؟ (روسچىدىن تەرجىمە) ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تارانچى مىللىتىنىڭ قانداق ھۇجۇتقا كەلگەنلكى ۋە «ئىلى» دەرياسى بويىدا مۇستەقىل غۇلجا سۇلتانلىقى تەشكىل قىلغانلىقى ھەققىدە بولغان ئۈشبۇ تارىخ، «غۇلجا سۇلتانلىقى» نىڭ بىرىنچى سۇلتانى ئابدۇرۇسۇلنىڭ ئوغلىنىڭ ئوغلى بولغان مەرھۇم ئابدۇلباست تەرىپىدىن ئۆزىنىڭ تونۇشلىرىغا سۆزلەپ بېرىلگەن. - ئا.ف. تارىخچىلا ...

داۋامى

ئىتالىيە ئىلمىي ئېكسپېدىتسىيىسى ئۇيغۇر دىيارىدا – فىلىپپو دې فىلىپپى (1)

ئىتالىيان تىلىدىن تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: بۇ ساياھەت خاتېرىلىرى 1914-1913 يىللىرى لاداخ يولى ئارقىلىق تىبەت رىمۇ مۇزلۇقلىرى ۋە ئۇيغۇر دىيارىغا سەپەر قىلغان ئىتالىيەلىك دوختۇر، زوئولوگ، ۋە ئېكىسپېدىتسىيىچى فىلىپپو دې فىلىپپى ئەپەندىنىڭ 1924-يىلى ئىتالىيىنىڭ فىرېنزې (فىلورېنسىيە) شەھىرىدە نەشىر قىلدۇرغان « ئىتالىيە ئىلمىي ئېكىسپېدىتسىيىسى ھىمالايا، قاراقۇرۇم ۋە چىنى تۈركىستاندا» ناملى ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش