ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » ئانا تىل (بەتلەر: 2)

تىل

ئاپتۇرى: زىيا گۆكئالپ (تۈركىيە) تۈركچىدىن ئۆزلەشتۈرگۈچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن ھەبىبۇللاھ مەتقۇربان جىسىمنىڭمۇ ئۇزۇنلۇقى، كەڭلىكى ۋە چوڭقۇرلۇقى بولغىنىدەك، كوللېكتىپ ئاڭنىڭمۇ ئۈچ ئاساسى بار: مىللەتچىلىك، ئۈممەتچىلىك ۋە چاغداشچىلىق. بۇ مەسىلىنىڭ قانچىلىك توغرا ئىكەنلىكىنى دەسلەپتە كوللېكتىپ ئاڭنىڭ ئىنكاسىنى ئەكىس ئەتتۈرگۈچى ئامىللاردىن بىرى بولغان تىلدا ئىزدەيمەن. تىلىمىز ئەللىك، ئاتمىش يىلدىن بويان بارغانس ...

داۋامى

يېزىق ۋە تەرەققىيات

چىنار* گەرچە يېزىق بىلەن تەرەققىيات ئۆزئارا مۇناسىۋەتلىك بولسىمۇ، لېكىن ئۇلار ئوخشاش بولمىغان كاتېگورىيەلەرگە مەنسۇپ. يېزىق بولسا ئوبيېكتىپ مەۋجۇتلىققا ئىگە بىرخىل شەيئى، تەرەققىيات بولسا ئاپستراكت بىر خىل ئۇقۇم، ئۇنىڭ ئەمىلىي ئىپادلىنىشى باشقا شەيئى ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ. مۇئەييەن بىر مىللەت ياشاۋاتقان مەدەنىي بىر جەمئىيەتنىڭ تەرەققىياتىدا يېزىقىنىڭ بولماسلىقىنى تەسەۋۋۇر قىلىش قىيىن بولسىمۇ، لېكىن يېزىق ...

داۋامى

ئانا تىلنىڭ ساپلىقى بىلەن تەرجىمە تىلىنىڭ مۇناسىۋىتى

  ئابدۇللا موللا قاردۇ تىلنىڭ ساپلىقى شۇ مىللەت ئىجتىمائىي، مەدەنىي ھاياتىنىڭ تەرەققىياتىغا زور تەسىر كۆرسىتىدۇ، ئانا تىلنىڭ ساپلىقى-شۇ مىللەت مەدەنىيىتى، تەپەككۇرى، ھاياتىي كۈچىنىڭ نامايان بولۇشىدا مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. بىر مىللەت تىلىنىڭ تەرەققىياتى نەچچە ئەسىرلىك تەرەققىيات، ئىزدىنىش، يېڭىلىققا ئىنتىلىش جەريانىدا، چوقۇم باشقا مىللەتلەرنىڭ تىللىرى بىلەن چۈشىنىش، ئۆز ئارا ئالماشتۇرۇش، تىلنىڭ ئارتۇقچى ...

داۋامى

ئانا تىلىم

ئاپتۇرى: ئەخمەت ئىمىن ئەي ئانا تىلىم-ئانامنىڭ تىلى! ئانا تىلىم! ئەي ئانام بەرگەن تىل! مەن سىنى ئانامدەك ئەزىزلەيمەن! سىنى ئاڭلىسام،ئانامىنىڭ ئوتلۇق يۈرەك خىتابىنى ئاڭلىغاندەك بولىمەن؛ سىنى سۆزلىسەم، شۇ خىتابقا جاۋاپ سادايىمنى ياڭراتقاندەك بولىمەن. ئانام ماڭا تۇنجى قېتىم"بالام-باغرىم" دىگىنىدە سەن بىلەن-دەل مۇشۇ ئۇيغۇر تىلى بىلەن سۆزلىگەن. مەنمۇ تۇنجى قېتىم"ئانا "دىگىنىمدە، سەن بىلەن-مۇشۇ تەۋەرۈك تىل بىلەن س ...

داۋامى

ئانا تىل، ئىككىنچى تىل، ئىككى تىللىق، چەت ئەل تىلى

شەرىف ئورۇچ قىسقىچە مەزمۇنى: بۇ ماقالىدە «ئانا تىل، ئىككىنچى تىل، ئىككى تىللىق، چەت ئەل تىلى» ئاتالغۇلىرىنىڭ مەنىسى ۋە بىر-بىرى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى، تىلىمىزدىكى ۋە غەرب تىللىرىدىكى ماس ئىزاھاتى بىلەن ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ. بولۇپمۇ «ئانا تىل»ئاتالغۇسىنى ئەتراپلىق شەرھلەش ئارقىلىق يېڭى بىر ئۇقۇم ھاسىل قىلىشقا تىرىشىمىز. مەزكۇر ماقالىدە ئانا تىل ئۇقۇمىنى نوقۇل بىيولوگىيەلىك نۇقتىدىن چۈشەندۈرۈشنىڭ يۈزەكى بولۇپ ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش