• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلار ئەزەلدىن ئەڭ ئېسىل ئەنئەنە ۋە گۈزەل ئەخلاققا ئىگە خەلق. ئاتا – ئانىنى ئۇلۇغلاش بۇ مىللەت ئۈچۈن ئەڭ مۇقەددەس بۇرچ. « ئاتا – ئاناڭنىڭ ئالدىدىن توغرا ئۆتمە»، « ئاتاڭ رازى خۇ ...

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلار ئۇزاق تارىخى تۇرمۇشنى بېشىدىن ئۆتكۈزۈش جەريانىدا ئاز بولمىغان ئۆزىگە خاس مەدىنىيەتلەرنى يارىتىپ، دەۋرلەردىن دەۋرلەرگىچە ئەۋلادمۇ – ئەۋلاد داۋام ئەتكۈزۈپ، تا ھازىرغىچە مىل ...

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

مارشال ستالىن ۋە مىنىستېر سۇڭ نىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىنىڭ خاتېرىسى خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋېن موسكۋا ئايردرومىدا سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ بىلەن كۆرۈشمەك ...

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

You Are Here: Home » ۋەزىيەت ئانالىزى (Page 6)

شەرقىي تۈركىستان مىللىي كۈرىشىنىڭ يېڭى يۈزلىنىشى ھەققىدە

پىروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىنىڭ دىئاسپورادا ئۆتكەن ئەسىرنىڭ 50-يىللىرىدا باشلىغانلىقىنى، ئەيسا يۈسۈپ ئالپتېكىن بەگ، مەمتىمىن بۇغرا ھەزرەت قاتارلىق پىشىۋالارنىڭ پەۋقۇلئاددە ئەجىر ۋە تىرىشچانلىقى نەتىجىسىدە تۈركىيەدە تونۇلۇپ دۇنياغا يۈزلەنگەنلىكىنى، بۈگۈن تۈركىيەدىلا ئەمەس ياۋرۇپا، ئامېرىكا، كانادا، ئاۋسترالىيە، ياپونىيە قاتارلىق قىتئە ۋە دۆلەتلەردە ئېلىپ بېرىلىۋاتقانلىقىنى، ناھا ...

Read more

تەيۋەننىڭ مۇستەقىللىق يولى (1): خەلقئارا كېلىشىملەردىكى يوچۇق ۋە ئۇپۇقلار

مۇستەقىل تەيۋەن جۇمھۇرىيىتى ئۈچۈن تەييارلانغان بايراق ئۈلگىلىرىدىن بىرى تاران ئۇيغۇر شەرقىي ئاسىيادا مۇھىم ئىستراتېگىيەلىك ئورۇنغا جايلاشقان تەيۋەن ئارىلى ئۆزىگە خاس ئىقتىسادىي تەرەققىيات مودېلى، يۇقىرى پەن تېخنىكىسى، ئۆزگىچە مەدەنىيىتى ۋە خىتاي بىلەن بولغان مۇرەككەپ ۋە ئالاھىدە مۇناسىۋىتى بىلەن دائىما كۆزىمىزگە چېلىقىپ تۇرىدۇ. بىز ئۇيغۇرلارغا نىسبەتەن تەيۋەن خىتايغا قارشى ھەربىي ۋە سىياسىي كۈچ سۈپىتىدە تون ...

Read more

تۇ لۇڭ: ئەمدى سۈكۈتنى بۇزىمەن!

تۇ لۇڭ تەرجىمان: دىلنۇر ئۆزتۈرك ۋۇخەندە تۇغۇلغان يېڭى نەسىل (1990-يىلىدىن كىيىن تۇغۇلغان) بىر خىتاي ياشنىڭ خىتابى. «بۇ ھاياتىم بويىچە ئۆلگەنلەر ئۈچۈن ئاۋازىمنى چىقىرىش بوينۇمنىڭ بۇرچىدۇر.» ئۇلار  بېيجىڭدىكى 2-سىنىپ (سىرتتىن كەلگەن) نوپۇسلارنى تازىلاشقا باشلىغاندا ئۇلارغا دېدىمكى: مەن توختىماي كۆرەش قىلدىم، مەن 2-سىنىپ گراژدان ئەمەس، مەن تازىلاشقا ئۇچرىماسلىقىم كېرەك. ئۇلار شىنجاڭ (شەرقى تۈركىستان) دا يىغىۋې ...

Read more

بىزدىكى زىدىيەتلىك كۆز قاراشلار

دوختور مەمەت ئېمىن بىز كۆڭلىمىزدە خىتاي ھاكىمىيىتىنى ئاجىز كۆرسۈتۈپ، خەلقىمىزنى ئۈمۈتلەندۈرۈپ، خىتاي ھاكىمىيىتى ئۈستىدىن غالىپ كىلىشنى ئويلىغان بولساقمۇ، بىراق ئەمىلىيىتىمىزدە خىتاي ھۆكۈمىتىنى ھەر جەھەتتىن كۈچلۈك كۆرسىتىپ، ئارىمىزدا ۋەھىمە پەيدا قىلىۋاتىمىز. بىز رىياللىقنى توغرا بىلىشىمىز ۋە ئۇنىڭغا قارىتا چارە تەببىرلەرنى ئىلىشىمىز بەك موھىم، بىراق رىياللىققا ئۇيغۇن بولمىغان ھالدا خىتاينى پەن-تېخنىكا جەھەت ...

Read more

دىققەت تارتىش ئارقىلىق تەشۋىقات قىلىش ئۇسۇلى

ئاپتورى: مۇھەممەت ئابدۇمىجىت دىققەت تارتىش ئارقىلىق تەشۋىقات قىلىش ئۇسۇلى ئەڭ كۆپ قوللىنىلىدىغان، باشقىلار بۇ تەشۋىقاتنىڭ تەسىرىگە ئۇچىرىغانلىقىنى ئۆزىمۇ سىزەلمەيدىغان ئۇسۇللاردىن بىرى بولۇپ، كۆپىنچە كۆرىنىش ئاساس ئورۇندا تۇرىدۇ. ئاممىۋى ئەس ۋە ئاممىنىڭ ئېڭىدا ساقلىنىپ قىلىش تەشۋىقاتنىڭ مەقسىدى بولۇپ ھېساپلىنىدۇ. تۆۋەندە بۇلارنىڭ بىرقانچە تۈرى تونۇشتۇرۇلغان. 1. باشقىلارنى ئۆزىگە جەلىپ قىلىش ئۇسۇلى بۇ ئۇسۇلد ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top