• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

بىر ياپونىيەلىكنىڭ خىتايلارغا يازغان ئوچۇق خىتى

بىر ياپونىيەلىكنىڭ خىتايلارغا يازغان ئوچۇق خىتى

مەن بىر ياپونىيىلىك ئەمما خىتايدا بەش ئالتە يىل تۇردۇم، شۇڭا خىتايلار ھەققىدە ئىككى كەلىمە سۆز قىلىشقا سالاھىيتىم بار دەپ ئويلايمەن. ياپونىيە بىلەن خىتاي بىر بىردىن يىراق ئەمەس، لى ...

يالىڭاچلىقنىڭ غەرپچە يۈزى ۋە ئۇيغۇرچە سۆزى

يالىڭاچلىقنىڭ غەرپچە يۈزى ۋە ئۇيغۇرچە سۆزى

يوقسۇل داستىخان ۋە تۆشۈك قالغان گەپ خىتايدىكى ئېچىۋېتىش يالغۇز 30 يىلغا يېقىن تاقالغان سودا، ئۇچۇر، مەدەنىيەت ۋە تەخنىكا ئىشىكلىرىنىڭلا ئېچىلىشى بىلەن ئەمەس ئەڭ موھىمى بوغۇلغان ئىن ...

ئاماننىساخاننىڭ ھاياتىغا دائىر بەزى مەسىلىلەر

ئاماننىساخاننىڭ ھاياتىغا دائىر بەزى مەسىلىلەر

ب د ت پەن مائارىپ مەدەنىيەت تەشكىلاتى تەرىپىدىن 2005 -يىلى 11 -ئاينىڭ 25 -كۈنى «ئىنسانىيەت ئاغزاكىي ۋە غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسلىرىنىڭ ۋەكىللىك ئەسىرى» قاتارىغا كىرگۈزۈلگەن ئۇ ...

You Are Here: Home » ئەدەبىيات گۈلزارى (Page 5)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (ئەسلەمەلىك ئەدەبىي خاتىرە) تۆرتىنجى باب ساربان يولى ئوتتۇرا مەكتەپ مۇھەببەتى پىروفېسسور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي شامال چىقسا ئەركىيدۇر، ساربان يولۇندا تەرەك؛ ئانچە-مۇنچە كەلىپ تۇرسالا، چىدامايدۇركەن يۈرەك. "كاشغەر تۈركىيسىندە بىتكەن خەتلەر" (قوليازما)، 109-بەت. (1) بىزنىڭ ئۆيىمىز قەشقەر شەھەرلىك بىرىنجى ئوتتۇرا مەكتەپىنىڭ شىمال تەرەپ چۆرە تامى بىلەن قوشنا بولغان شامالباغ مەھەلل ...

Read more

چەت ئەلگە ھەۋەس قىلغۇچىلارغا سۆز

راخمان ئاۋۇت «ﺋﺎﺟﺎﻳﯩﭗ ﻳﻪر» دەﻳﺴﻪن ﭼﻪت ﺋﻪﻟﻨﻰ، ﻳﺎﻏﺎﻣﺪﯨﻜﻪن ﻗﯩﺰﯨﻞ رەﯕﻠﯩﻚ ﻗﺎر؟ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﯘﻳﺎش ﻏﻪرﭘﺘﯩﻦ ﭼﯩﻘﯩﭗ، ﺑﻮلاﻣﺪﯨﻜﻪن ﻛﯜﻧﺪﯨلا ﺑﺎﮬﺎر؟ ﺗﯩﻠﯩﯔ ﺗﯘرۇپ ﺑﻮﻟﯩﺴﻪن ﻛﯧﻜﻪچ، ﺋﯚز ﮔﯧﭙﯩﯖﻨﻰ ﺋﯧﻴﺘﺎﻟﻤﺎي راۋان. ﻳﯘرت ﻣﯧﮭﺮﯨﮕﻪ زار ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﻪﻟﺒﯩﯔ، ﺟﯩﺴﻤﯩﯔ ﺑﯩﮭﻮش ﺑﻮلار ﺑﯩﮕﯘﻣﺎن. ﻣﯩﺴﻜﯩﻨﻠﯩﻜﻨﯩﯔ ﮬﻪﺳﺮﯨﺘﻰ ﭼﻪﻛﺴﯩﺰ، ﻗﯩﺰﯨﻘﻤﺎﻳﺪۇ ﮬﯧﭽﻜﯩﻢ ﺳﯩﺮﯨﯖﻐﺎ. ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻣﻪرﺗﻪم ﺳﯚﻳﮕﯜڭ ﻛﯧﻠﯩﺪۇ، لاي ﻛﻮﭼﯩﺪا ﻗﺎﻟﻐﺎن ﺋﯩﺰﯨﯖﻐﺎ. لاي ﺳﯘ ﺋﯩﭽﻜﯜڭ ﻛﯧﻠﻪر ﺋﻮﭼﯘﻣلاپ، ﻗﻪﮬﯟە ﺋﯩﭽﯩﭗ ﻳﺎﺷﺎﻳﺴﻪن ﺑﯩﺮاق. ...

Read more

تەكلىماكاندىكى ياۋا ئادەم

ئەختەم ئۆمەر بۇ ھېكايە ئەقلىمگە كەلسەم تۈمەنتالدا ئېيتىلىپ يۈرەركەن… مىلادى 1868 – يىلى قارا قىش، مەكىتنىڭ تۈمەنتال توغراقلىقى. قېلىن ياغقان قار بۈككىدە ئۆسكەن توغراقلارنىڭ شاخلىرىغا ئاق بۇلۇتتەك قونۇپ سامان باسقان ئۆگزىدەك ئويۇپ كەتكەن. ئادەم بويى كەلگۈدەك توغراقلارنىڭ تۈۋىدىكى دەسلەپ ياغقان قارلار ئېرىگەن، قومۇش، ئەمەن، كۆك تىكەن، تۆگە تاپىنى دېگەندەك ياۋا ئوت – چۆپلەر ئارىسىدا سالما، پاتمىچۇقلار يۈگۈرۈشك ...

Read more

«يىگانە ئارال» دا چاقنىغان مىللىي روھ ۋە ئانارخان ئوبرازى ھەققىدە

جېلىل ئاۋۇت «تەكلىماكاننى ھاياتلىق ماكانىغا ئايلاندۇرۇپ ياشاپ كېلىۋاتقان ئەمگەكچان» ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىرنىڭ 30-يىللىرىدىكى مىللىي روھى، ئۆرۈپ ئادىتى،ماددىي تۇرمۇش ۋە مەنىۋىي پائالىيەتلىتلىرى ھەم ئاچچىق قىسمەت لىرنىڭ روشەن كارتىنىسىنى سىزىپ بەرگەن يىرىك ئەسەر- «يىگانە ئارال» ئەختەم ئۆمەرنىڭ تۇنجى نەشىرقىلىنغان رومانى بولۇپ، مەن بۇ روماننى زور قىزىقىش ئىچىدە ئوقۇپ تۈگەتكىنىمگە بەش يىلدىن ئاشقان بولسىمۇ ، ...

Read more

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -04

‹ئوغۇز قاغان داستانى› ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ئوغۇز قاغان تىزلا كۈچلۈك، قۇۋۋەتلىك بىر يېگىت بولۇپ يېتىشتى. ئەمدى ئوغۇز قاغاننىڭ قىئاتنى ئۆلتۈرۈش ھېكايىسىگە قۇلاق سالايلى… “كۈنلەر ئۆتۈپ، تۈنلەر ئۆتۈپ، ئۇ، يىگىت بولدى. بۇ چاغدا، بۇ يەردە، بىر چوڭ ئورمان بار ئىدى، ئۇنىڭدا كۆپ دەريا–ئېقىنلار بار ئىدى. بۇ يەردە ياۋايى ھايۋانلار كۆپ ئىدى، قۇشلار ئۇچۇشۇپ يۈرەتتى. بۇ ئورمان ئىچىدە چوڭ بىر قىئات بار ئىدى، ئۇ مال–چا ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top