• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرغا مەدھىيە

ئۇيغۇرغا مەدھىيە

 خەيرۇللا قۇربان  بۆرتالا جەسۇرلۇق مەرىتلىكنىڭ ئۈلگىسى ئۇيغۇر، غېرىپلىق، قايغۇنىڭ، كۈلكىسى ئۇيغۇر. جاسارەت، ساداقەت، مىھىر- ۋاپانىڭ، يېڭىلمەس، پاسىبان، سەركىسى ئۇيغۇر. رەزىلىك، پەس ...

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇل ...

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى ...

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 21)

19- ۋە 20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدىكى ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئورنى ھەققىدە بايانلار

زۇلھايات ئۆتكۈر (شىۋېتسىيە) ئۆتكەن ئەسىرنىڭ ئاخىرى ۋە مۇشۇ ئەسىرنىڭ بېشىدا زېمىنىمىزدا تۈرلۈك سەۋەبلەر بىلەن ئۇيغۇرلار ئۈستىدە تەكشۈرۈش،كۈزىتىش ۋە تەتقىقاتتا بولغان غەربلىك سەيياھ، مىسسىيونېر ۋە ئېكىسپىدىتسىيىچى ئەجنەبىلەرنىڭ قالدۇرغان ماتېرىياللىرىدا ئۇيغۇر ئاياللىرىغا مۇناسىۋەتلىك خېلى كۆپ يازمىلار بار.مەن شۇ ئۆزۈم كۆرگەن يازمىلارغا ئاساسەن ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئەينى ۋاقىتتىكى ئەجنەبىلەرنىڭ خاتىرىسىدىكى دۇ ...

Read more

تۈركمەنىستاننىڭ بايرام ئالى ناھىيەسىدىكى ئۇيغۇرلار

مۇنەۋۋەر ھەبىبۇللا ﻣﯘﮬﻪررﯨﺮ ﺋﯩلاۋﯨﺴﻰ: ﻣﻪزﻛﯘر ﻣﺎﻗﺎﻟﻪ ﻣﻪرﻛﯩﺰﯨﻲ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪر ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﺳﯩﺘﯧﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻞ ﺋﻪدەﺑﯩﻴﺎت دوﻛﺘﻮرى ﻣﯘﻧﻪۋۋەر ﮬﻪﺑﯩﺒﯘﻟلاﻧﯩﯔ 2003-ﻳﯩﻞ ﺋﯚﻛﺘﻪﺑﯩﺮدە ﺑﯧﻴﺠﯩﯖﺪا ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻠﻐﺎن «ﺋﯘﻳﻐﯘر ﺗﺎرﯨﺦ ۋە ﻣﻪدەﻧﯩﻴﻪت ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻰ ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﻰ 3-ﻧﯚۋەﺗﻠﯩﻚ ﻣﯘﮬﺎﻛﯩﻤﻪ ﻳﯩﻐﯩﻨﻰ» دا ﺋﻮﻗﯘﻏﺎن ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩﺴﻰ ﮬﻪم ﺷﯘ ﻧﯚۋەﺗﻠﯩﻚ ﻳﯩﻐﯩﻨﺪا ﻣﯘﻧﻪۋۋەر ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ ﻣﺎﻗﺎﻟﻪ ﺑﻮﻟﯘپ ﺑﺎﮬﺎﻟﯩﻨﯩﭗ، ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗلاﻧﻐﺎن ﺋﻮن ﭘﺎرﭼﻪ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮى. ﺋﺎﭘﺘﻮر ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻞ ...

Read more

دوكتور نەبىجان تۇرسۇن: 9 ئادەمنىڭ ئۇيغۇرىستان غايىسىدىن شەرقىي تۈركىستانغىچە – تۇنجى ئۇيغۇر جەمئىيىتىگە 100 يىل

ئۇيغۇر خەلقىنىڭ بۈگۈنكى  كۈنلەردە ئۇيغۇر مىللىي كىملىكى ۋە ئۇيغۇر مىللەتپەرۋەرلىكىنى ئاساسىي سىياسىي يادرو قىلغان،  ئۆز ئانا ۋەتىنىدە ھەمدە دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدا ئېلىپ   بېرىۋاتقان ئۆز مىللىي كىملىكى ۋە بارلىق ھوقۇقلىرىنى  قوغداش، شۇنىڭدەك ئۆز ئانا ۋەتىنىنىڭ سىياسىي ھۆرلۈكىنى قولغا كەلتۈرۈش يولىدىكى تەشكىلاتچىلىق ھەرىكەتلىرى ئۆزىنىڭ 100 يىللىق مۇساپىسىنى بېسىپ ئۆتتى.  بۈگۈنكى  كۈنلەردە ياۋروپا، ئامېر ...

Read more

لايدىن ياسالغان قەلئەنىڭ سىرى

يالقۇن روزى 2007 – يىلى رۇسىيىنىڭ ئارخېئولوگىيە ساھەسىدىكى ئەڭ چوڭ خەۋەر پۇر باجىن-لايدىن ياسالغان قەلئە توغرىسىدىكى خەۋەر بولدى. بۇ خەۋەر رۇسىيىنىڭ ئاخبارات ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق دۇنياغا جاكارلانغاندىن كېيىن پۈتكۈل دۇنيانىڭ نەزىرى پۇرباجىنغا تىكىلدى. رۇسىيە ئاخبارات ۋاسىتىلىرى پۇرباجىننى «ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ 2-قاغانى مويۇنچۇر سالدۇرغان بولۇپ بۇ، ئۇ قەدىمى ئۇيغۇر قەلئەسىدۇر» دەپ جاكارلىغاندا، بۇنى ئۇققان ...

Read more

«ماجۇڭيىڭنىڭ قېچىشى» ناملىق كىتابدىكى ماجۇڭيىڭ ھەققىدىكى بايان

شىۋېتسىيىلىك ئېكىسپىدىتسىيىچى سۋېن ھېدىن يازغان، 1935-يىلى نەشر قىلىنغان شىۋېت تىلىدىكى «ماجۇڭيىڭنىڭ قېچىشى» ناملىق كىتاپتىن ئاپتورنىڭ ماجۇڭيىڭ ھەققىدىكى بايانى شىۋېتچىدىن زۇلھايات ئۆتكۈر تەرجىمىسى   خىىتايلار، تۇڭگانلار ۋە تۈركلەردىن (ئۇيغۇرلاردىن ) ئاڭلىغىنىمىزغا ئاساسەن ئېيتقاندا، ماجۇڭيىڭنىڭ پىلانلىرى گۈلدۈرمامىدەك جاھاننى ئاستىن –ئۈستۈن قىلىۋېتەتتى. ئۇ چىڭگىزخاندەك قۇدرەتلىك جاھانكەش بولۇشقا ئىنتى ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top