ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә   
  • «3-نۆۋەتلىك مىللىي مەپكۇرە ۋە تەشكىلاتچىلىق كۇرسى» 2019-يىلى 5-ۋە 6-ئۆكتەبىر شەنبە-يەكشەنبە كۈنلىرى ئىستانبۇلدا ئېچىلدى. ...
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە (بەتلەر: 7)

«ئۇيغۇر» نامىنى قوللىنىشنىڭ باش ـ ئاخىرى

غالىب بارات ئەرك « ئۇيغۇر » دىگەن بۇ نام دۇنيادا نوپۇسى سەككىز مىليوندىن ئارتۇق تۇركىي تىل سىېستىمىسىدا سوزلىشىدىغان، قەدىمكى مەدەنىيەتلىك شەرق خەلقىنىڭ نامى. ھازىر دۇنيادا 30 نەچچە دولەت ئالىملىرى ئۇيغۇر مىللىتىنى تەتقىق قىلماقتا. مانا ئۇيغۇرشۇناسلىقنىڭ ئالدىدا تۇرۇۋاتقىنى « ئۇيغۇر » نامى قانداق مەنىگە ئىگە؟ قاچاندىن بېرى قوللىنىلغان؟ دىگەندەك نۇرغۇن مەسىلىلەر تېخى جاۋابسىز، بىز توۋەندە بۇ ھەقتىكى مۇلاھىزى ...

داۋامى

خۇنەن ئۇيغۇرلىرىنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى

ئابدۇرازاق سايىم، ھەبىبۇللا خوجا لەمجىنى، تۇرنىسا روزى، ئەلى غوپۇر، كۇرەش تاھىر مۇھەررىر ئىلاۋىسى: جۇڭگو ئۇيغۇر تارىخ ۋە مەدەنىيىتى تەتقىقات جەمئىيىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى مەدەنىيىتىگە ۋارىسلىق قىلىش، ئۇنى تەرەققى قىلدۇرۇش ۋە يېڭىلىق يارىتىشنى باش تېما قىلغان مەملىكەتلىك 4 _ نۆۋەتلىك ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى بۇ يىل 5 _ ئاينىڭ 16 – كۈنىدىن 19- كۈنىگىچە خۇنەن ئۆلكىسىنىڭ چاڭشا شەھىرىدە ئېچىلدى. بۇ يىغىنغا م ...

داۋامى

مەخمۇت مۇھىتى ۋە 6- دېۋزىيە

شىرىپ خۇشتار خوجىنىياز ھاجى ئۆلكىلىك ھۆكۈمەتنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى بولغاندىن كېيىن ئۇ ئۈرۈمچىگە مېڭىش ئالدىدا، ئۆز قىسىملىرىدىن ھامۇتخان لۈيجاڭنى 500 ئەسكەر بىلەن ئۆزىنى قوغداشقا ئېلىپ قالىدۇ، شېڭ شىسەي خوجىنىياز ھاجىنىڭ قالدۇق قىسىملىرىنى بىر دىۋىزىيە قىلىپ تەشكىللەپ، ئۇنى 6- دىۋىزىيە دەپ ئاتايدۇ (ئۇ دىۋىزىيەنىڭ تۇلۇق ئىسمى «شەرقىي تۈركىستان(ئاتالمىش شىنجاڭ) چېگرا مۇداپىئە قۇرۇقلۇق ئەسكىرى ئاتلىق قوشۇن ۋاقىتلى ...

داۋامى

تارىختا تۈركلەردىكى ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش ئادىتى

زۇلھايات ئۆتكۈر ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش –تۈركلەر ئارىسىدا تارىختا ۋەتەن، مىللەت، ئەر ۋە ئار-نومۇس، غۇرۇرنىڭ سىمۋولى بولۇپ كەلگەن. ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى چىگىش ئەسلىدە جەڭ جەريانىدا ئاتنىڭ قۇيرۇقىنىڭ تۇياقلىرىغا تېگىپ سۆرۈلۈپ قالماسلىقىنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەقسىدىدە شەكىللەنگەن بولۇپ، ئەڭ دەسلەپتە تۈركلەردە جەڭگە ئاتلىنىشتىن بۇرۇن ئاتنىڭ قۇيرۇقىنى كېسىپ تۇغ ياساش ئادىتى بولغان، بۇ ئۇلارنىڭ پىداكارلىقىنى ئەكس ئەتتۈرەتت ...

داۋامى

«قاراخان» دىكى «قارا» نىڭ قىسقىچە تارىخىي تەبىرى

مۇھەممەد قادىر بارخان تارىخى ئاتالغۇ «قارا» مەھمۇد قەشقەرى بوۋىمىز «تۈركى تىللار دىۋانى»دا تىلغا ئېلىپ ئۆتكەن «يۇقۇرى چىن، ئوتتۇرا چىن ۋە تۆۋەن چىن»؛ ئابدۇشۇكۈرمۇھەممەتئىمىن «چىن ۋە ماچىننىڭ جۇغراپىيىلىك ئۇقۇم دائىرىسى»؛ سۇلتان ساتۇق ئابدۇلكېرىم بۇغرا قاراخاننىڭ «مەن ئالىپ ئەرتۇڭا (ئەفراسىياپ)نىڭ ئەۋلادىمەن…» دېگەن تارىخىي ئىبارىلەر بىلەن ئىنتايىن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، تارىختىكى «چىن» نامى بىلەن «قارا» نا ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش