مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

پىروفېسسور دوكتور سايىت يىلـماز  (تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەخمەتجان تۇراق، تەھرىر سۈبھىنۇر ئۆمەر ۋە ئابدۇلھەمىد قاراخان) ئىلاۋە: بۇ يازما تۈركىيەدىكى بىر خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ...

ئەخمەتجان قاسىمى مۇستەملىكە تارىخىدىكى ئەڭ جەزبىدار ئۇيغۇر رەھبىرى (2)

ئەخمەتجان قاسىمى مۇستەملىكە تارىخىدىكى ئەڭ جەزبىدار ئۇيغۇر رەھبىرى (2)

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) ئەخمەتجان قاسىمى كىم؟ ئۇ كىمنىڭ دوستى؟ كىمنىڭ رەھبىرى؟ بۇ سوئاللارنىڭ جاۋابلىرىنى ئالدى بىلەن خىتاينىڭ كېيىنكى بۇرمىلانغان تارىخىي ھۆججەتلىرى ...

 شىڭ شىسەي دەۋرىدىكى بىر پارچە قازاقچە ھۆججەت

 شىڭ شىسەي دەۋرىدىكى بىر پارچە قازاقچە ھۆججەت

بۇ بىر پارچە قازاقچە چاقىرىقنامە تەيۋەن ھۆكۈمەت ئارخىپخانىسىدا ساقلانغان، لېكىن چاقىرىقنامىدا ھېچقانداق چېسلا يېزىلمىغان. چاقىرىقنامىدىكى ئاپرېل ئىنقىلابى دېگەن سۆزنىڭ 12-ئاپرېل ئۆ ...

“ھەمىدىي” ۋە “بابۇرنامە” دىن «كارىز (Ka:riz)» ئاتالغۇسىنىڭ كەلىش مەنبەسى ھەققىدە پاكىتلىق چۈشەنچە

“ھەمىدىي” ۋە “بابۇرنامە” دىن «كارىز (Ka:riz)» ئاتالغۇسىنىڭ كەلىش مەنبەسى ھەققىدە پاكىتلىق چۈشەنچە

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدا ئىشلەتىلىۋاتقان سۆزلەرنىڭ ئەتمولوگىيەسى مەزكۇر كەلىش مەنبەسى ئىزدەنىۋاتقان سۆزنىڭ قايسىدۇر بىر مىللەتنىڭ تىلىد ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مىللىي مەۋجۇتلۇق (بەتلەر: 5)

ئەجنەبىيلەرنىڭ سەرمايىسى

ئاپتورى: زىيا گۆكئالپ تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان تۈنۈگۈن يەنە ھېلىقى يوچۇن پەيلاسوپ بىلەن پاراڭلىشىپ قالدۇق. ئۇنىڭدىن: − بىر قىسىم كىشىلەر دۆلىتىمىزگە ئەجنەبىيلەرنىڭ سەرمايىسىنى كىرگۈزۈشتىن قاچىدۇ. سىز بۇنىڭغا قانداق قارايسىز؟ −، دەپ سورىدىم. ئۇ مۇنداق دېدى: − سەرمايىنىڭ بىر دۆلەتتىن چىقىپ، يەنە بىر دۆلەتكە كىرىشى بەئەينى قاننىڭ بىر جانلىقتىن ئېلىنىپ، يەنە بىر جانلىققا سېلىنىشىغا ئو ...

داۋامى

جۇمھۇرىيەتنىڭ قەدىمىيلىكى

ئاپتورى: زىيا گۆكئالپ تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان تۈنۈگۈن يەنە ھېلىقى يوچۇن پەيلاسوپ بىلەن بىرگە بولدۇق: − جۇمھۇرىيەت سىياسىي تەشكىلاتلار ئىچىدىن ئەڭ تەرەققىي قىلغىنىدۇر. چۈنكى ئۇ ئەڭ ئاخىرقى باسقۇچىدۇر. دەرۋەقە سىياسىي تەشكىلاتلارنىڭ ئاخىرقى باسقۇچى جۇمھۇرىيەتتۇر. لېكىن «ئىككى ئۇچ ئۆزئارا توقۇلىدۇ» دەيدىغان بىر قائىدە بار. جۇمھۇرىيەتنىڭ ئەڭ ئىپتىدائىي باسقۇچىغ ...

داۋامى

ئىقتىساد-ئادەم مەركەزچىلىكى (ئىقتىسادىي مۇستەقىللىق)

ئاپتورى: زىيا گۆكئالپ تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان تۈنۈگۈن يەنە ھېلىقى يوچۇن پەيلاسوپتىن ئىقتىسادىي مۇۋەپپەقىيەتلىرىمىزنىڭ ئەسكىرىي ۋە سىياسىي مۇۋەپپەقىيەتلىرىمىزگە ماس قەدەمدە ئىلگىرىلىيەلمەسلىكىنىڭ سەۋەبىنى سورىدىم. ئۇ مۇنداق دېدى: − ئىقتىسادىي ھايات سىياسىي ۋە ئەسكىرىي ھاياتقا ئوخشىمايدۇ. بىرىنچىسى كىشىلىك جەمئىيەتتە ئىنتايىن ئاز ساندىكى كىشىلەرگە مۇناسىۋەتلىك بولسا، ئىككىنچىسى ھەم ...

داۋامى

كۆپ مىللەتلىك جەمئىيەت

ئاپتورى: زىيا گۆكئالپ تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان تۈنۈگۈن ھېلىقى يوچۇن پەيلاسوپ تولىمۇ ھاياجان بىلەن مۇنۇ سۆزلەرنى قىلدى: − كۆپ مىللەتلىك جەمئىيەت ھامان بىر كۈنى بەرپا بولىدۇ، لېكىن ھازىر ۋاقتى ئەمەس. چۈنكى كۆپ مىللەتلىك جەمئىيەتنىڭ قۇرۇلۇشى ئۈچۈن ئىنتايىن كۈچلۈك بىر خەلقئارالىق جامائەت پىكىرى بولۇشى كېرەك. ھالبۇكى ھازىرچە خەلقئارالىق جامائەت پىكىرى مىللىي جامائەت پىكىرىگە نىسبەتەن ت ...

داۋامى

تۈرك ئائىلسى بۇرۇن قانداق ئىدى، بۇندىن كېيىن قانداق بولىدۇ؟

ئاپتورى: زىيا گۆكئالپ تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان تۈنۈگۈن يەنە ھېلىقى يوچۇن پەيلاسوپتىن: − تۈرك ئائىلىسى قايسى ئائىلە تىپىگە كىرىدۇ ھەم ئۇنى قانداق تۈزىتىمىز؟ - دەپ سورىدىم. ئۇ مۇنداق جاۋاب بەردى: − ئائىلە دەسلەپتە «ئاناخوجا جەمەت» (يەنى ئۇرۇقداشلىق) شەكلىدە باشلانغان. بۇ دەۋردە بالا ئانىنىڭ جەمەتىدىن ھېسابلىنىدىغان بولۇپ، دادىنىڭ جەمەتى بىلەن ھېچقانداق تۇغقانچىلىق مۇناسىۋىتى بولمايت ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش