مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

نەفىسىي قوللانغان چاغاتاي ئۇيغۇر تىل-يازىقى ۋە ئۇنىڭ ئومۇمىي ئۇيغۇر تىل-يازىق مەدەنىيەتىدىكى ۋەزنى

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي (1568-1534-يىللار) ئۇيغۇر مۇقاملارى ئۇستادى، ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى تەكىستلەرىنىڭ رەتلەگۈچىسى، "ئەخلاقى جەمىي ...

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

دوكتور ئابلىز ئابدۇقادىر ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ رەئىسى بولۇپ سايلاندى

ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى قۇرۇلغىنىغا 2 يىل بولغان بۈگۈنكى كۈندە نىزامنامىگە ئاساسەن، ئاكادېمىيەنىڭ ھەيئەت ئەزالىرى ۋىدىئولۇق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، مەزكۇر ئاكادېمىيەنىڭ 2-نۆۋەتلىك رەئ ...

ئوپقان

ئوپقان

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت تاڭ قۇياشى جاھاننى يورۇتۇپ، تەبىئەت يۈزىگە چۈشكەن قىروۋلارنى جۇلالاندۇرۇپ تۇراتتى. ياپراق تۆككەن چىنارلار، ئىسسىق بەلۋاغلارغا قايتقان تۇرنىلارنىڭ مۇڭلۇق ...

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

سۆيگۈ ۋە ئىتىقات

(ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت   بۇ دۇنيا بىر ئۆي، كۆڭۈل بولسا دۇنيا! - جالالىدىن رۇمى   ئىلىنىڭ تاشلەپكە دېگەن يېرىدە ئەخمەت ماشىنچى دېگەن كېشىنىڭ دۇكانى بار ئىدى. ...

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

شەرقىي تۈركىستاندا ”دېموكراتىك ئۇيغۇر جۇمھۇرىيىتى“ قۇرۇلـىدۇ

پىروفېسسور دوكتور سايىت يىلـماز  (تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى ئەخمەتجان تۇراق، تەھرىر سۈبھىنۇر ئۆمەر ۋە ئابدۇلھەمىد قاراخان) ئىلاۋە: بۇ يازما تۈركىيەدىكى بىر خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ...

ئەخمەتجان قاسىمى مۇستەملىكە تارىخىدىكى ئەڭ جەزبىدار ئۇيغۇر رەھبىرى (2)

ئەخمەتجان قاسىمى مۇستەملىكە تارىخىدىكى ئەڭ جەزبىدار ئۇيغۇر رەھبىرى (2)

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) ئەخمەتجان قاسىمى كىم؟ ئۇ كىمنىڭ دوستى؟ كىمنىڭ رەھبىرى؟ بۇ سوئاللارنىڭ جاۋابلىرىنى ئالدى بىلەن خىتاينىڭ كېيىنكى بۇرمىلانغان تارىخىي ھۆججەتلىرى ...

 شىڭ شىسەي دەۋرىدىكى بىر پارچە قازاقچە ھۆججەت

 شىڭ شىسەي دەۋرىدىكى بىر پارچە قازاقچە ھۆججەت

بۇ بىر پارچە قازاقچە چاقىرىقنامە تەيۋەن ھۆكۈمەت ئارخىپخانىسىدا ساقلانغان، لېكىن چاقىرىقنامىدا ھېچقانداق چېسلا يېزىلمىغان. چاقىرىقنامىدىكى ئاپرېل ئىنقىلابى دېگەن سۆزنىڭ 12-ئاپرېل ئۆ ...

“ھەمىدىي” ۋە “بابۇرنامە” دىن «كارىز (Ka:riz)» ئاتالغۇسىنىڭ كەلىش مەنبەسى ھەققىدە پاكىتلىق چۈشەنچە

“ھەمىدىي” ۋە “بابۇرنامە” دىن «كارىز (Ka:riz)» ئاتالغۇسىنىڭ كەلىش مەنبەسى ھەققىدە پاكىتلىق چۈشەنچە

پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدا ئىشلەتىلىۋاتقان سۆزلەرنىڭ ئەتمولوگىيەسى مەزكۇر كەلىش مەنبەسى ئىزدەنىۋاتقان سۆزنىڭ قايسىدۇر بىر مىللەتنىڭ تىلىد ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » ئومۇمى (بەتلەر: 14)

سۆيگۈ، كۆڭۈل ۋە ئاشىق

ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئىنسان سۆيۈش ۋە سۆيۈلۈش ئارقىلىق يۈكسىلىدۇ. سۆيگۈ دېگەنلىك جانلىق بىر مەۋجۇدىيەتنىڭ شەيئىلەرگە بولغان كۆڭلىدىكى يىقىملىق تۇيغۇسى ۋە يىقىن بىر مۇناسىۋەت قۇرۇش ئۈچۈن ئېلىپ بىرىلغان كۆڭۈلدىكى ھېس. ئىنسان ئۇلۇغ تەڭرى تەرىپىدىن مۇكەممەل ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە قىلىپ يارىتىلغان كائىناتتىكى ئەڭ شەرەپلىك بىر مەۋجۇداتتۇر. ئىنسانىيەت ئۆزىنىڭ روھى ۋە بىلىش ئىقتىدارى بىلەن ھايۋانات دۇنياسىدىن ...

داۋامى

سەۋىق غازىتى

«تارىخى مۇھەممىدى» كىتابىدىن پارچىلار ئاپتورى: ئەلىخان تۆرە ساغۇنى ئۇيغۇرچىغا ئاغدۇرۇپ نەشىرگە تەييارلىغۇچى: ئابدۇرېشىتھاجى كېرېمى سەۋىق غازىتى بۇنىڭ بايانى مۇنداق: ئۆتكەندە بەدرە غازىتىدا مەككە مۇشرىكلىرى مۇسۇلمانلاردىن قاتتىق يېڭىلگەن ئىدى. بۇ ئۇرۇشدا قۇرەيش باشلىقى ئەبۇ سوپياننىڭ ئوغلىمۇ ئۇنىڭ يېقىن قىرىنداشلىرىدىن بىر قانچىسى ئۆلگەن ئىدى. بۇلەر ئارىسىدا سەييىدىلەرمۇ بار ئىدى. ئەمما، ئەبۇ سوپيان بولسا ئۆ ...

داۋامى

قاينۇقا غازىتى

«تارىخى مۇھەممىدى» كىتابىدىن پارچىلار ئاپتورى: ئەلىخان تۆرە ساغۇنى ئۇيغۇرچىغا ئاغدۇرۇپ نەشىرگە تەييارلىغۇچى: ئابدۇرېشىتھاجى كېرېمى قاينۇقا غازىتى رەسۇلۇللاھ بەدرە غازىتىدىن قايتىپ، مەدىنىگە كەلگەندىن كېيىن بىر ئايمۇ تېخى ئۆتمەسدىن قاناقەھ يەھۇدىلىرى پەيغەمبىرىمىز بىلەن يازغان ئەھدىلىرىگە خىلاپلىق قېلىپ، خىيانەت سادىر قىلدى. يەھۇدىيلار، ئەرەبلەر بىلەن ئۇرۇشۇپ ناملىرى چىقىپ قالغان ئىدى. تۈمۈرچىلىك، زەگەرلىك، ...

داۋامى

“دىۋانى كەبىر” دىن دۇردانىلەر

جالالىدىن رۇمى تەرجىمە:ھەبىبۇللا ئابلىمىت 1. سۈيى تاتلىق بىر دېڭىزغا شۇڭغۇدۇم ئاشىق مادەمكى كۆڭلۈمنى خاراپ قىلدى، ئۇنداقتا بۇ كۆڭۈل خارابىسى ئىچىدە قۇياش چىقىپ نۇر چېچىشى كېرەك. مەن مەردلىك ئالدىدا خىجىل بولغانلىغىمدىن ئۆرە تۇرالماي، يەردە ئولتۇرۇپ قالدىم. چۈنكى ئۇ شاھ ماڭا دۇئا قىلدى، ھەمدە قىلغان دۇئاسى قوبۇل بولدى. مېنى تېنچلاندۇرۇش ئۈچۈن ئەتراپنى كەزدۈردى. مەن مۇنداق دېدىم: "مەن مەنزىرىلەرنى كۆردۈم. ئەم ...

داۋامى

ئوغرى

ھېكايە ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت بىر مۇشۇك سىزگە ياخشى دوست بولىدۇ. ئەمما، ھەرگىز قۇل بولمايدۇ. - تىئوفىل گائۇتىر (1) "جىرىڭ..." قىلىپ ئىشىكنىڭ قوڭغىرىقى چىرىڭلاپ كەتتى. مەن دەرھەل بېرىپ ئىشىكنى ئاچتىم. ئالدىمدا ئاستىنقى قەۋەتتىكى ئىگىز بويلۇق گېرمان ئايال خوشنام، چىرايى سۇلغۇن، رەڭگى ئۆڭگەن، بىر جۇپ كۆك ئورا كۆزلىرى تېخىمۇ ئولتۇرشۇپ كەتكەن، ئىگىز ئىلمەك بۇرۇلىرىنىڭ ئۇچلىرى قىزىرىپ، جىلتىدەك نېپىز لەۋلىرى ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش