• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلار ئەزەلدىن ئەڭ ئېسىل ئەنئەنە ۋە گۈزەل ئەخلاققا ئىگە خەلق. ئاتا – ئانىنى ئۇلۇغلاش بۇ مىللەت ئۈچۈن ئەڭ مۇقەددەس بۇرچ. « ئاتا – ئاناڭنىڭ ئالدىدىن توغرا ئۆتمە»، « ئاتاڭ رازى خۇ ...

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلار ئۇزاق تارىخى تۇرمۇشنى بېشىدىن ئۆتكۈزۈش جەريانىدا ئاز بولمىغان ئۆزىگە خاس مەدىنىيەتلەرنى يارىتىپ، دەۋرلەردىن دەۋرلەرگىچە ئەۋلادمۇ – ئەۋلاد داۋام ئەتكۈزۈپ، تا ھازىرغىچە مىل ...

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

مارشال ستالىن ۋە مىنىستېر سۇڭ نىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىنىڭ خاتېرىسى خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋېن موسكۋا ئايردرومىدا سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ بىلەن كۆرۈشمەك ...

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

You Are Here: Home » ۋەزىيەت ئانالىزى (Page 5)

كورونا ۋىرۇسى ۋە ئۇيغۇرلار

ئەنۋەر ئەخمەت 2020- يىلى 4- ئاينىڭ 19- كۈنىگە قەدەر دۇنيا بويىچە كورونا ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلارنىڭ سانى 2.343.293، ۋىرۇستىن يۇقۇملۇنۇپ ساقايغانلار 602.793، ھاياتىدىن ئايرىلغانلارنىڭ سانى 161.330 كىشىگە يېتىپ دۇنيا زور بىر ۋەھىمە ئىچىدە تىڭىرقىماقتا. دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتىنىڭ باش كاتىپى دوكتور تەدروس ئادھانوم 2020–يىلى 3-ئاينىڭ 12-كۈنى خىتاي دۆلىتىنىڭ ۋۇخەن شەھىرىدىن تارقىلىشقا باشلىغان، كورونا ۋىرۇسى-19 ...

Read more

يالغۇز كىشىلىك نامايىشتىكى «ئاچچىق» پاراڭ

ئەنۋەر ئەھمەد ئەسكەرتىش: مەن ئەسلىدە بۇ «پاراڭ» نى يېزىش خىيالىم يوق ئىدى. كېيىنچە ئويلاپ باقسام، بىز ياشاۋاتقان دۆلەت خەلقلىرىنىڭ بىزگە بولغان قارىشى، مۇستەقىللىق كۆرىشىمىزگە تۇتقان پوزىتسىيەسى قاتارلىق تەرەپلەردە ئۇلارنىڭ ھېسلىرىنى بىلىپ تۇرغىنىمىز ياخشى دەپ ئويلىدىم. ئادەم ئۆزىنىڭ چىرايىنى پەقەت ئەينەكتىنلا كۆرەلەيدۇ. بىزنىڭ غەرب دۇنياسىدا قىلىۋاتقان ئىشلىرىمىزنى كۈزۈتىۋاتقانلارنىڭ پىكرىدىن پايدىلىنىش بى ...

Read more

تۆت مەسىلە ھەققىدە تۆت ئېغىز سۆز

نەزەر مەپكۇرە  ئاتالغۇسى ۋە مىللىي مەپكۇرە مەپكۇرە ئاتالغۇسى ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلى مورفولوگىيىسىدە تۈردەش ئىسىم (بىر خىلدىكى شەيئىلەردە ئۇرتاق بولغان ئومۇملىقىنى ئىپادىلەيدىغان سۆز) بولۇپ، تۈردەش ئىسىملار كاتېگورىيىسىنىڭ ئېنقلىغۇچى سۆزلەر بىلەن بېرىكىش ئارقىلىق كونكرېت سېماتېك مەنە ئىپادىلەيدىغان تارماق تۈركۈمىگە مەنسۇپ سۆز. مەسىلەن، ۋەتەنپەرۋەرلىك مەپكۇرىسى، مىللەتپەرۋەرلىك مەپكۇرىسى ۋە تەرەققىپەرۋەرلى ...

Read more

مىللىي خاسلىق، مىللىي مەنپەئەت، مىللىي ھوقۇق ۋە مىللىي بىرلىك

ئىدىرىس مەھدى     مۇئەييەن بىر ئېتنىك توپلۇق ياكى بىر مىللەتنىڭ كىملىكى ياكى مەۋجۇدىيەتلىكىنىڭ مەۋجۇتلىقى ۋە داۋاملىشىشىنىڭ ئاساسىي مەزكۇر مىللەتنىڭ مىللىي خاسلىقى (ئىگىدارچىلىقى ياكى تەئەللۇقى) بولىدۇ. بۇ مىللىي خاسلىق مەزكۇر ئېتنىك توپلۇق ياكى مىللەتنىڭ بىئولوگىيىلىك جىسمى، ماكانى، تىل- يېزىقى، ئىدېئولوگىيىسى، مەدەنىيىتى، مىللىي ئىشلەپچقىرىشى، ئىقتسادى ۋە تەبىئىي بايلىقى قاتارلىق كاتېگورىيەلەرنى ئۆز ئىچىگ ...

Read more

ئۇيغۇرلارنىڭ كۆز ياشلىرى ۋە ئامېرىكىنىڭ ئىنتىقامى خىتايغا قانداق ئاقىۋەتلەرنى ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن؟

مەمتىمىن ھەزىرەت بۈگۈن (2020-يىلى 4-ئاينىڭ 10.-كۈنى) ئامېرىكىدا خىتاي ۋىرۇسىدىن ئۆلگەن ئادەم سانى 15 مىڭدىن، دۇنيا مىقياسىدا ئۆلگەنلەرنىڭ سانى 100 مىڭدىن ئېشىپ كەتتى. خىتاي ۋىرۇسىنىڭ دۇنياغا بۇنچىۋالا كۆپ يامراپ كېتىشىدە، ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملانغان خىتايلارنىڭ دۇنياغا، بولۇپمۇ ئامېرىكىغا تۈركۈملەپ-تۈركۈملەپ كىرىۋالغانلىغىدىن بولغان. ۋۇخەندە ۋىرۇس ۋەقەسى پەيدا بولغان 2019-يىلى دىكابىر ئېيىدىن باشلاپ، ئامېرىكا خ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top