ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә   
  • 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » داڭلىق كىشىلەر (بەتلەر: 3)

يۇسۇپ خاس ھاجىپنىڭ بىلىم دۈنياسى ھەققىدە

دوكتور مەغپىرەت كامال ئىدراك قىلىش ۋە بىلىش تارىخى ئىنسانىيەت تارىخى بىلەن تەڭ ياشتا بولسا كېرەك. بۇ نوقتىدىن ئالساق بىلىم تارىخىنىمۇ ئىنسانىيەتنىڭ بىلىش تارىخى بىلەن تەڭتۇش دېيىشكە بولىدۇ. چۈنكى، ئىنسانلار تەپەككۈر قىلىشقا باشلىغان تۇنجى مىنۇتلاردىن باشلاپلا ئۆز ئۆزىنى تونۇش، ئۆزلىرى ياشاۋاتقان تەبىئەتنى بىلىش ئارقىلىق ئۈزلۈكسۈز ئالغا باستى ۋە بۈگۈنكىدەك ئىلغار تەرەققىياتقا ئېرىشتى. ئەلۋەتتە ئنسانىيەت دۇني ...

داۋامى

سابىت داموللام ئابدۇلباقى كامالى ھەققىدە

سابىت داموللام ئابدۇلباقى كامالى 1883-يىلى ئاتۇشنىڭ ئازراق كەنتىدە دۇنياغا كەلگەن. باشلانغۇچ دىنىي تەربىيىنى ئازاقتا چوڭ ئەلەم ئاخۇنۇم دېگەن كىشىدىن ئالغان. كېيىن قەشقەر خانلىق مەدرىسىدە ئوقۇغان. 1910-يىلى ئابدۇقادىر داموللام ھەم مامۇت ئاخۇن داموللاملارنىڭ دەۋەت قىلىشى بىلەن، بۇخاراغا بېرىپ يۇقىرى مەلۇمات ئالغان. 1914-يىلى ئوقۇشنى تاماملاپ داموللا بولۇپ يۇرتىغا قايتىش سەپىرىدە، ئىلىغا كېلىپ سۈيدۈڭدە ئىسمائى ...

داۋامى

ﺳﺎﺑﯩﺖ داموللام كىم؟

يالقۇن روزى ئاپتوردىن ئىلاۋە: مېنىڭ بۇ ماقالەم ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتى مەسلىھەتچىلەر كومىتېتىنىڭ باشقۇرۇشىدىكى  «شىنجاڭ تارىخ  –  مەدەنىيىتى تەتقىقاتى»  ژۇرنىلىنىڭ 2011 – يىللىق سانىدا يەنى ئومۇمىي 45  – سانىدا  تېكىست بىلەن سۈرەتلەر كىرىشتۈرۈلۈپ ئېلان قىلىندى. لېكىن سەھىپىنىڭ چەكلىمىلىكى سەۋەبىدىن  باش  قىسمىدىكى ئازراق مەزمۇن  قىسقارتىلىپ ئېلان قىلىندى. مەن بۇ تېمىغا قىزىققۇچى كەڭ تورداشلارنىڭ ئوق ...

داۋامى

بۈيۈك ئۇيغۇر ماتېماتىكى – مۇھەممەت مۇسا خارازىمى

مۇھەممەت مۇسا خارازىمى 780 – يىلى خارازىمنىڭ خىۋە شەھرىدە دۇنياغا كەلگەن. بۇ شەھەر كىيىنچە شەرقىي قارىخانىلار سۇلالىسىنىڭ تەۋەلىكىدە بولغان. ئۇ ياش ۋاقتىدا خاقانىيە تىلى (ئۇيغۇر تىلى) دىن باشقا ئەرەپ ، يۇنان ، پارىس ، ھىندى تىللىرىنىمۇ پىششىق ئۆگەنگەن . ھەمدە ماتېماتىكا ، ئاستۇرنومىيە ، جۇغراپىيە ، مىدىتسىنا ۋە تارىخ پەنلىرىنى ئالاھىدە بىرىلىپ تەتقىق قىلغان . كىيىن مەشھۇر ماتىماتىك بولۇپ يىتىلگەندىن كىيىن ئ ...

داۋامى

ئەلىشىر نەۋائىينىڭ ھايات پائالىيىتى ۋە ئىدىيە مەنبەلىرى

نىزامىددىن ئەلىشىر نەۋا'ئىي 1441-يىلى 2-ئاينىڭ 9-كۈنى شاھرۇخ مىرزىغا بۆلۈپ بېرىلگەن خۇراساننىڭ پايتەختى ھىرات شەھىرىدە دۇنياغا كەلدى. ئۇنىڭ ئاتىسى غىياسىدىن كىچىك باخشى دېگەن كىشى ئىدى. مەشھۇر تارىخچى مىرزا ھەيدەرنىڭ «تارىخىي رەشىدىي» ناملىق كىتابىنىڭ 2-قىسمىدا بۇ ھەقتە مۇنداق دېيىلگەن: «ئۇنىڭ ئەسلىي ئۇيغۇر باخشىلىرىدىن بولۇپ، ئۇنىڭ دادىسىنى كىچىككىنە باخشى دەپ ئاتىشاتتى. ئادەتتىكى كىشىلەردىن ئىدى.» روشەنكى ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش