• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلاردا ئاتا – ئانىنىڭ مۇقەددەسلىكى

ئۇيغۇرلار ئەزەلدىن ئەڭ ئېسىل ئەنئەنە ۋە گۈزەل ئەخلاققا ئىگە خەلق. ئاتا – ئانىنى ئۇلۇغلاش بۇ مىللەت ئۈچۈن ئەڭ مۇقەددەس بۇرچ. « ئاتا – ئاناڭنىڭ ئالدىدىن توغرا ئۆتمە»، « ئاتاڭ رازى خۇ ...

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلارنىڭ خوشنىدارچىلىق مەدىنىيىتى

ئۇيغۇرلار ئۇزاق تارىخى تۇرمۇشنى بېشىدىن ئۆتكۈزۈش جەريانىدا ئاز بولمىغان ئۆزىگە خاس مەدىنىيەتلەرنى يارىتىپ، دەۋرلەردىن دەۋرلەرگىچە ئەۋلادمۇ – ئەۋلاد داۋام ئەتكۈزۈپ، تا ھازىرغىچە مىل ...

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ستالىن ۋە سۇڭ زىۋېنننىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىدە

مارشال ستالىن ۋە مىنىستېر سۇڭ نىڭ تۆتىنچى قېتىملىق سۆھبىتىنىڭ خاتېرىسى خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋېن موسكۋا ئايردرومىدا سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ بىلەن كۆرۈشمەك ...

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

You Are Here: Home » ئەدەبىيات گۈلزارى (Page 55)

ئوغۇزنىڭ بوۋىسى

ئابدۇۋەلى ئايۇپ "ئۇيغۇرلۇق مۇساپەمدىكى ئامېرىكا" نىڭ داۋامى     ئامېرىكىدا ئۆتكۈزگەن ئاخىرقى رامازاندا بىر ئۆزبىك بوۋاي بىلەن تۈرك مەدەنىيەت مەركىزىدە تونۇشۇپ قالدىم. بوۋاينىڭ ئوغلى بىر ئۇنۋىرسىتىتنىڭ سىياسى پەنلەر فاكۇلتىتىدا ئىشلەيدىكەن. كازىمبىك ئىسىملىك بۇ ئاقساقال ئوغلىنى يوقلاپ ئاۋىستىرالىيەدىن كەپتۇ. مەن بۇرۇن تاجىكىستانلىق ئۆزبىك بالىلار بىلەن ئۇچرىشىپ پاراڭلاشقاچ بۇ قېرىنداش تەلەپپۇزغا كۆنۈك ئېدىم. ...

Read more

‹‹لەيلى – مەجنۇن›› داستانى توغرىسىدا

«ھەيرەتۇل ئەبرار» «ھەيرەتۇل ئەبرار» (ياخشى كىشلەرنىڭ ھەيرانلىقى) ناملىق بۇ داستان نەۋائى «خەمىسە»سىنىڭ بىرىنچى داستانى بولۇپ، جەمئىي 64 باب، 3973بېيىت، 7946مىسرادىن تەشكىل تاپقان. بۇ ئەسەر 1483-يىلى يېزىلغان. پۈتكۈل داستان مۇقەددىمە، ئاساسىي تېكىست ۋە خاتىمىدىن ئىبارەت ئۈچ بۆلەكتىن تۈزۈلگەن. بۇلاردىن 20 ماقالەت داستاننىڭ ئاساسىي قىسمى ھېساپلىنىدۇ. ھەر ماقالەتتە بىردىن مەسىلە(ئىمان، ئىسلام، پادشاھ، سېخيلىق،ئ ...

Read more

ئۆتكۈر ئەپەندىمنىڭ سىز بىلمىگەن ئەسىرى – كۈز پاجىئەسى

ئىلبالىق ئۆتكۈر ئەپەندىمنىڭ 1948-يىلى نەشىر قىلىنغان بىر پارچە شئېرىنى تاسادىپىي بايقاپ قالدىم. بەلكىم مەن كۆرمىگەندىمەن. بۇ شئېر شۇ دەۋىرلەردە ھەددىدىن ئاشقان گومىنداڭ ئەكسىيەتچى كۈچلىرىگە قارىتا يېزىلغان. شۇنىڭ ئۈچۈن ئوقۇرمەنلەر بىلەن ئورتاقلىشىش مەقسىتىدە بۇ ئۇچۇرنى سىزلەرگە يوللاپ ئولتۇرۇپتىمەن. بۇ شئېر 1948-يىللىرى يۇرتىمىزدا چىقىدىغان ئاساسلىق گېزىتلەردىن « ئەرك » گېزىتىنىڭ 28-نويابىر 209-سانى، تۆرتىن ...

Read more

ئەگەر ئاچقۇچ يوقالسا

ئابدۇۋەلى ئايۇپ "ئۇيغۇرلۇق مۇساپەمدىكى ئامېرىكا"نىڭ داۋامى    مەكتىپىمىزدىكى تىللارنى ئارخىپلاشتۇرۇش ۋە تىرىلدۈرۈش مەركىزى ناملىق ئورگان دائىم دىققىتىمنى تارتاتتى. بولۇپمۇ تىلنى تېرىلدۈرۈش دېگەن سۆزنىڭ ئىلھامى كىشىنىڭ تەپەككۇرىنى قاناتلاندۇراتتى. تىللارنىڭ ئاجىزلىشى، يىگىلىشى ۋە يوقۇلۇشى ئىنسانىيەتنى ۋەھىمىگە سېلىۋاتقان بۇ دەۋردە تىرىلدۈرۈش دىگەن ئىبارە كىشىگە يىڭنىنىڭ تۆشۈكىدەك بولسىمۇ ئۈمىد بېغىشلايتتى. ب ...

Read more

ئىز ۋە ئىز باسارلىق

ئابدۇۋەلى ئايۇپ «ئۇيغۇرلۇق مۇساپەمدىكى ئامېرىكا»     كانزاس ئۇنۋىرسىتېتىغا كەلگەن دەسلەپكى كۈنلەردە بىنالارنىڭ ئىسمىدىكى غەلىتىلىكلەر دىقىتىمنى تارتقانىدى. شۇنچە ئۈگەنگەن ئېنگىلىزچەم يەتمىگەندەك ئىمارەتنىڭ قاشقىسىغا يېزىلغان خەتلەرنىڭ قانداق ئوقۇلىدىغانلىقىنى بىلەلمەي سوراپ يۈردۈم. كېيىن ئۇقىشىمچە بۇ ئىسىملار مەكتەپ تارىخىدىكى تۆھپىلىك شەخىسلەرنى ئەسلەش، ئۇلارنىڭ نەتىجىلىك ئىش-ئىزلىرىنى خاتېىرلەش ئۈچۈن قويۇ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top