ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئامېرىكا كونسۇلى پاكستون ۋە ئابدۇكېرىم ئابباس ئەپەندىنىڭ سۆھبىتى

ئىلاۋە: مەزكۇر پارچە ئامېرىكانىڭ ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق ئاخىرقى كونسۇلى جون خول پاكستون (John Hall Paxton) ئەپەندىنىڭ تېخى نەشىر قىلىنمىغان «شىنجاڭغا تەيىنلەنگەن كونسۇل» (Consul to Sin ...

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

ئانا تىلغا قانچىلىك ھەسسە قوشالايمىز؟

مەخمۇتجان لىتىپ ئىلاۋە: بۇ يازمىنىڭ ئەسلى 2013- يىلى 6- ئايدا ئىزدىنىش تورىدا ئېلان قىلىنغان بولۇپ، بەزى جايلىرىنى قىسقارتىش، ئازغىنە مەزمۇن تولۇقلاش ۋە ئازىراق ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ...

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېل ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىد ...

پادىچى بالا

پادىچى بالا

‌‌پادىچى بالا (ھېكايە) ئاپتورى: ھەبىبۇللا ئابلىمىت ئانا يۇرتنىڭ سان-ساناقسىز تاغ-دەريالىرىدىن بىرى بولغان، قاش دەرياسىنىڭ كىچىك بىر تارماق ئېقىنىنىڭ ئۇدۇلىدىكى ئاشۇ داۋاننىڭ ئۈستىد ...

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندىنىڭ خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭغا بەرگەن رەددىيەسى (خىتايچە ئەسلى نۇسخىسى)

مەرھۇم ئىنقىلابچى، تارىخچى ۋە مىللىي رەھبىرىمىز مۇھەممەدئىمىن بۇغرا ئەپەندى خىتاينىڭ ئۇرۇش مەزگىلىدىكى پايتەختى چۇڭچىڭ شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان چاغدا خىتاي تارىخچى لى دۇڭفاڭ (黎東方) بىلەن ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان ...

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

شەرقى تۈركىستاندا مانجۇ-خىتاي ئىشخالنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدىكى تۈزۈلمە ۋە يەرلىك خادىملار

نۇرىددىن ئىزباسار 1759-يىلى پۈتۈن قارشىلىق ھەرىكەتلىرى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن،مانجۇ خاندانلىقى شەرقى تۈركىستاننىڭ تامامىغا ھاكىم بولۇپ قىپچاق قەبىلىلىرى ئۈستىدىمۇ بەلگىلىك بېسىم قۇ ...

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

بىز كىچىككىنە خۇشاللىققىمۇ تەشنا مىللەتمىز، ئەمما بۈگۈنكى خۇشاللىقىمىز كىچىك ئەمەس

رۇقىيە تۇردۇش بىز داۋاملىق «مۇجاھىرەتتىكى ئۇيغۇرلار قانداق قىلىپ كۈچلىنەلەيمىز؟ مۇستەقىللىقىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن نېمىلەرنى قىلىشىمىز كېرەك؟ ھۆرلۈك ھەرىكىتىنى قايسى سىستېمىدا ...

سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » مىللىي مەۋجۇتلۇق (بەتلەر: 2)

ئۇيغۇرلارنى كۈتىۋاتقان ئاقىۋەتلەر

پىدائىي ئۇيغۇر مىللىتىنى قانداق ئاقىۋەتلەرنىڭ كۈتىۋاتقانلىقىنى ھەر بىر ئۇيغۇرنىڭ بىلگۈسى كىلىدىغاندۇ ھەقىچان . ئەلۋەتتە بىز ئەتە نىمە بولىدىغانلىقىنى بىلمەيمىز . ئەمما ئاللاھ ئاتا قىلغان ئەقىل ۋە ئۆزىمىز ئىرىشەلىگەن ئۇچۇرلارغا ئاساسەن ئەتە نىمە بولۇش مومكىنلىكىنى پەرەز قىلالايمىز ۋە ئەتە ئۈچۈن پىلان قىلالايمىز. خۇددى بىز ئەتىگىچە ياشىيالايدىغان ياكى ياشىيالمايدىغانلىقىمىزنى بىلمەيمىزيۇ ۋابا مەزگىلىدە يىمەك ...

داۋامى

مىللىي مەنپەئەت ۋە بۆلۈنۈش

خالمۇرات ئۇيغۇر ئەلسۆي خىتاينىڭ جازا لاگېرى سىياسىتى 2017-يىلى ئاپرىلدىن باشلانغاندىن كېيىن، ئۇيغۇرلار بىر يىلغا يېقىن سۈكۈتتىن كېيىن، 2018-يىلىنىڭ بېشىدا قارشىلىق ھەركەتلىرىنى ئومۇمىي يۈزلۈك باشلاشقا باشلىدى. خىتاينىڭ لاگېرلارغا تۇتقان كىشىلەر دائىرىسى يەتتە ياشتىن يەتمىش ياشقىچە بولغان، ئەر-ئايال، زىيالىي-زۇۋانىي، دىنىي-دىنسىز، مىللەتچى-ئۈممەتچى، سىياسىي-پۇخراۋىي كاتىگۇرىيىسىدىكى ئىنسانلارنىڭ ھەممىسىنى ئۆ ...

داۋامى

ئوغۇزنىڭ گۆشى، ھۇننىڭ قېنى

ئەكرەم ئىلك خىتاينىڭ جېجياڭ ئۆلكىسىنىڭ شاۋشىن، نىڭبو، جۇۋشەن دىگەن جايلىرىدا «پەسەندىلەر» دەپ ئاتىلىدىغان بىر قەۋم بار. بۇ قەۋمنىڭ كېلىپ چىقىشى توغرىلىق ئوخشىمىغان ۋارىيانتلار مەۋجۇت بولۇپ، خىتاي تەتقىقاتچىلىرىنىڭ ئىزدىنىشى بىلەن ئاخىرى بۇلارنىڭ كىملىكى ئېنىقلانغان. يەنى، خىتايلار قوزغىلىپ موڭغۇللارنىڭ يۈەن خاندانلىقىنى يىقىتقاندىن كېيىن، موڭغۇل يايلاقلىرىغا چېكىنەلمەي ئەسىرگە چۈشكەن موڭغۇل ۋە رەڭلىك كۆزلۈك ...

داۋامى

بىز قاچان مۇستەقىل بولىمىز؟ 

ئاپتورى: پىدائىي ئۇيغۇر مىللىتى يوقۇلۇش گىردابىغا يېقىنلىشىپ قالغان نۆۋەتتىكىدەك ھالقىلىق پەيتتە مۇستەققىللىقنىڭ مىللەتنىڭ ئۇزۇن مەزگىللىك مەۋجۇتلۇقى ۋە تەرەققىياتى ئۈچۈن بىردىن بىر چىقىش يولى بولۇپ قالغانلىقىنى تونۇپ يەتمىگەن ئۇيغۇر بولمىسا كىرەك. ۋەتەندىكى قېرىنداشلىرىمىز ئۇچراۋاتقان زۇلۇملارغا مۇناسىۋەتلىك ھەر قېتىم خەۋەر چىققىنىدا، بەزى دوستلۇرۇمنىڭ كىچىچە ئۇخلىيالمىغانلىقىنى ئېيتىپ «قاچانمۇ بۇ خىتتايلا ...

داۋامى

تيەنجىندىن شەرقىي تۈركىستانغا «مۇقىملىق ساقلاش» ئۈچۈن ئەۋەتىلگەن بىر خىتاينىڭ گۇۋاھلىقى

خىتايچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: ئەكرەم ئىلك 2017-يىلى 6-ئاينىڭ 17-كۈنى سەھەر سائەت 4 ۋاقتى ئىدى. ئاسمان بۇلۇتلۇق ھەم ئىنتايىن قاراڭغۇ. 25 ساقچى باشچىلىقىدىكى ئاپتوبۇس كارۋىنى شىنجاڭنىڭ ئۇرۇمچى شەھرىدىكى بەشىنچى تۈرمىگە كىرىپ كەلدى. بارلىق ئاپتوبۇسلارنىڭ نومۇر تاختىلىرى ئېلىۋېتىلگەن ۋە چىراغلىرى ئۆچۈرۈلگەن. ئۇ يەردە بىر گۇرۇپپا بىزنى ساقلاپ تۇرۇپتۇ ، ئارىسىدا ئاپتوماتلىق 150 نەپەر ئالاھىدە ساقچى ئەسكى ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش