ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئۇيغۇرلار ھەققىدە يىلنامىلەر، ھادىسىلەر ۋە شەخسلەر بايان قىلىنغان تارىخ يېزىلدى، ئەمما بىز ئۇيغۇرلۇق تارىخىمىزنى  خۇلاسىلەپ چىقالمىدۇق. بولۇپمۇ ئۇيغۇرلۇق كىملىكى زامانىۋىي مەنىلەر بىلەن مۇقىملاشقان يۈز يىللىق تارىخمىز ھەققىدە ھەقىقى، تەرەپسىز ۋە ئىلمىي بىر چۈشەنچىگە ئېرىشىش، بۈگۈنىمىزنى تەھلىل قىلىش ۋە ئەتىمىزگە تەدبىر قىلىشتا موھىم ئىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى، ئەدەبىياتى ۋە جەمئىي ...

ئەليۈكسەل ئېسىمدە قېلىشىچە، 80-يىللارنىڭ باشلىرىدا جۇڭگودىن باشقا فىرانسىيە ۋە خوڭكوڭ (شياڭگاڭ) قاتارلىق 3 دۆلەت ۋە رايونلارنىڭ مۇخبىرلىرى بىر گۇرۇپپا تەشكىللەپ، ئۇيغۇر دىيارىغا كېلىپ، بىر قېتىم تەكشۈرۈش ئېلىپ باردى. بۇ تەكشۈرۈشتە مۇخبىرلار ھەر قايسى جايلارغا بېرىپ، شۇ يەردىكى خەلقلەرنىڭ ۋەكىللىرىدىن «سىزنىڭ مىللىتىڭىز نېمە؟» دېگەن رايىنى سىناش سوئالىنى سوراپ، ئەڭ ئاخىرىدا ئېرىشكەن نەتىجىنى ستاتىستىكا قىلىپ ...

ﮪﻪﺑﯩﺒﯘﻟﻼ ﺋﺎﺑﻠﯩﻤﯩﺖ (گىرمانىيە) ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻚ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻛﯚﻙ ﺋﺎﺳﻤﺎﻧﻨﻰ ﺳﯧﺘﯟﯨﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﮪﯧﭻ ﮪﺎﺟﯩﺘﻰ ﻳﻮﻕ، ﭘﻪﻗﻪﺕ ﯞﻩ ﭘﻪﻗﻪﺗﻼ ﺭﻭﮪﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺳﺎﺗﻤﯩﺴﺎﻗﻼ ﻳﯧﺘﯩﺪﯗ - نېلسۇن ﻣﺎﻧﺪىلا    ﭼﯩﻦ ﺳﯘﻻﺳﯩﻨﯩﯔ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎﺳﻰ ﭼﯩﻴﻪﻧﻠﯘﯓ (1711-1799) ﻧﯩﯔ ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﻟﯩﺮﻯ 1760-ﻳﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﭼﺘﯘﺭﭘﺎﻧﻐﺎ ﺑﯩﺴﯩﭗ ﻛﯩﻠﯩﭗ، ﺋﻪﻟﻪﻧﯘﺭﺧﺎﻥ (ﺗﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪﺷﮭﯘﺭ ﺋﯩﭙﺎﺭﺧﺎﻥ) ﻧﻰ ﺋﻪﺳﯩﺮﮔﻪ ﺋﯩﻠﯩﭗ، ﺑﻪﻳﺠﯩﯖﻐﺎ ﺋﯩﻠﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ. ﭘﻪﺭﯨﺰﺍﺕ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﻚ، ﺋﯩﭙﺎﺭ ﭘﯘﺭﺍﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻗﯩﺰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺋﻪﻣﯩﺮ ﻣﯘﮪﻪﻣﻤﻪﺗﺠﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﺯﯨﻢ ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئۇيغۇرلار ھەققىدە يىلنامىلەر، ھادىسىلەر ۋە شەخسلەر بايان قىلىنغان تارىخ يېزىلدى، ئەمما بىز ئۇيغۇرلۇق تارىخىمىزنى  خۇلاسىلەپ چىقالمىدۇق. بولۇپمۇ ئۇيغۇرلۇق كىملىكى زامانىۋىي مەنىلەر بىلەن مۇقىملاشقان يۈز يىللىق تارىخمىز ھەققىدە ھەقىقى، تەرەپسىز ۋە ئىلمىي بىر چۈشەنچىگە ئېرىشىش، بۈگۈنىمىزنى تەھلىل قىلىش ۋە ئەتىمىزگە تەدبىر قىلىشتا موھىم ئىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى، ئەدەبىياتى ۋە جەمئىي ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ كىچىكىمدە ھېيتگاھنىڭ ئالدىدا مەدداھلار بار ئىدى. ئۇلارنىڭ ھەزرەت ئەلى شاھىمەردان، روستەم پالۋان ھەققىدە ئاجايىپ تەسىرلىك رىۋايەتلىرى كىشىلەرنى سائەتلەپ بەنت قىلاتتى. مەھەللىمىزدىكى قىماۋازلارنىڭ ئاغزىدىن جەمشىت ھەققىدىكى قىسسىلەر سۆزلىنەتتى. ئەقلىمنى بىلگەندە جەمشىتنىڭ ئىران شاھى ئىكەنلىكىنى، رۇستەمنىڭ تۈركلەرگە قارشى جەڭ قىلغان فارىسلارنىڭ قەھرىمانى ئىكەنلىكىنى بىلدىم. كىشىلەرنىڭ ئىران قەھر ...