• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرغا مەدھىيە

ئۇيغۇرغا مەدھىيە

 خەيرۇللا قۇربان  بۆرتالا جەسۇرلۇق مەرىتلىكنىڭ ئۈلگىسى ئۇيغۇر، غېرىپلىق، قايغۇنىڭ، كۈلكىسى ئۇيغۇر. جاسارەت، ساداقەت، مىھىر- ۋاپانىڭ، يېڭىلمەس، پاسىبان، سەركىسى ئۇيغۇر. رەزىلىك، پەس ...

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇل ...

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى ...

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

You Are Here: Home » مىللىي مەۋجۇتلۇق (Page 9)

تۈرك ئۆزىنى باشقىلاردىن قانداق پەرىقلەندۈرىدۇ؟

ئاپتۇرى: زىيا گۆكئالىپ تۈركچىدىن ئۆزلەشتۈرگۈچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن مۇھەممەت ئابدۇمىجىت ئىسلامىيەتتىن ئىلگىرى تۈرك ئۆزىنى ئىككى جەھەتتە باشقىلاردىن پەرىقلەندۈرەتتى: 1-تىل جەھەتتىن، 2-دىن جەھەتتىن تۈرك تىل جەھەتتىن ئۆزىنىڭ تىلىغا ئوخشىمايدىغانلارنى، يەنى تۈركچىگە ئوخشىمايدىغان باشقا تىللاردا پاراڭلىشىدىغانلارنى «سۇملېم» دەپ ئاتايىتتى. تۈركى تىللار دىۋانىدا بۇ سۆزنىڭ مەنىسى مۇنداق ئىزاھلىنىدۇ: «سۇملېم تات: ...

Read more

ئۇيغۇر تىل-يېزىقىنى قوغداشنىڭ زۆرۈرلىگى توغرىسىدا

ئابدۇلقۇددۇس ھافىز مەلۇمكى، ئانا ۋەتىنىمىزدىن ئايرىلىپ دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا مۇھاجىرەتتە ياشىۋاتقان ئۇيغۇرلارنىڭ كۇنسايىن كۆپىيىشىگە ئەگىشىپ، ئۇلارنىڭ تەلىم-تەربىيە خىزمەتلىرىمۇ چىڭ تۇتۇپ ئىشلەنمەكتە. بۇ خىزمەتلەرنىڭ مۇھىم بىر تۈرى ئانا تىل-يېزىغىمىز بۇيىچە ساۋاتلىق بولۇش-بىلىم ئاشۇرۇش جەھەتتە گەۋدىلىك ئىپادىلىنىدۇ. ئەلبەتتەكى، بۇ ناھايىتى ياخشى ئەھۋال. چۈنكى، جەنابىي ئاللاھ ئىنسانلارنى تۈرلۈك مىللەت ...

Read more

ئۆي، مەكتەپ، ئارال ۋە مەسجىد

دوكتور قاھار بارات ئۇيغۇر مەدەنىيەت ئ‍ويلېرى، ئۇيغۇر مەكتەپلېرى، ئۇيغۇر مەسجىتلېرى ۋە ئۇيغۇر ئاراللېرى ئۇيغۇرلارنى ساقلاپ قېلىش ئۇچۇن بىرسى كام بولسا بولمايدىغان بىر يۇرۇش تورت قۇرۇلۇش. ئۇلار بىر بولغاندىلا بىر مۇستەھكەم ئۇيغۇر مەدەنىيەت قورغىنى ھاسىل بولىدۇ. بىزدە ھازىرچە ئېچىلغان مەدەنىيەت ئويلېرى، مەكتەپلەر ۋە مەسجىدلەر بار لېكىن بىر ساپ ئۇيغۇر مەھەللە ھاياتى بەرپا قىلالىغۇدەك بىرەر ئارال يوق. بۇل ...

Read more

مىللىي مەپكۇرە

ئاپتۇرى: زىيا گۆكئالپ (تۈركىيە) تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن ھەبىيبۇللاھ مەتقۇربان بىر قىسىم ياشلار مۇنداق سورايدۇ: «مەپكۇرىلەر تارىخىي داۋالغۇشلاردىن، ئىجتىمائىي بوھرانلاردىن تۇغۇلغان ئىكەن، مەلۇم مەزگىلدىن كېيىن ئوخشىمىغان ۋەزىيەت ۋە شارائىتنىڭ تەسىرىدە تۇغۇلغۇسى يېڭى بىر مەپكۇرىنىڭ مىللەتچىلىك سەۋداسىنىڭ ئورنىنى ئېلىشى ئەمەلىيەت ئەمەسمۇ؟ مەسىلەن، يېقىن ياكى يىراق كەلگۈسىدە سوتسىيا ...

Read more

تۆرە

ئاپتۇرى: زىيا گۆكئالپ (تۈركىيە) تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن مۇھەممەت ئابدۇمىجىت سەلچۇقلار بىلەن دەسلەپكى ئوسمان تۈرك دۆلىتىدىكىلەر  تارىختىن بۇيان قېلىپ قالغان قائىدە-تۈزۈملەرنى ئوغۇز تۆرەسى دەپ ئاتىشاتتى.  لۈتفى پاشا [1] نىڭ تارىخى كىتاپلىرىدا ئوسمان غازىنىڭ ئوغۇز بەگلىرى تەرىپىدىن خانلىققا ئولتۇرغانلىقى توغرىسىدا مۇنداق مەلۇماتلار بار: «سىز قايى قەبىلىسىدىن [2] بولسىز! بۇ قەبىلە، ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top