• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -05

بوزقۇرت، ئەرگىنەقۇن، تۈرىلىش ۋە كۆچ – كۆچ داستانلىرى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات. بوزقۇرت (كۆك بۆرە) داستانى، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر كۆك بۆرىدىن تۆرەلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. بوزقۇرت داستانل ...

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

ئەدەبىي تەرجىمە ۋە تەربىيىلىنىش

رۇقىيە غەنىزات تەرجىمە بولسا ئالاقىلىشىش ئىلمى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر ئارا ئىلىم – پەن، مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ئەدەبىي تەرجىمە تېخىمۇ شۇنداق، ئەدە ...

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! – ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق

ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! - ئېلىخان تۆرە سۆزلىگەن نۇتۇق شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى ئېلىخان تۆرەم جانابى ئالىيلىرىنىڭ سۆزلىگەن نۇتۇقى 1945-يىلى ماي.  (ھىجرىي ...

You Are Here: Home » تارىختىن تامچە (Page 12)

ئۇيغۇر تۈركلىرى تارىخى

يازغۇچى: پىروفېسسور دوكتور سائادەتتىن يامغۇر گۆمەچ (ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تارىخ بۆلۈمى ئوقۇتقۇچىسى) تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: رىسالەت تۇرسۇن كىرىش سۆز تۈرك تارىخى بىر پۈتۈن گەۋدىدۇر. مەسىلە پەقەت ئۇنى سېتىمىلاشتۇرۇشتىن ئىبارەت. (- نامسىز) شۇنچە ئۇزۇن يىل تارىخ ئوقۇغان ۋە تارىخ ئىلمى ھەققىدە تەتقىقات ئېلىپ بارغان كىشى بولۇش سۈپىتىم بىلەن، بۇ ئۇلۇغ مىللەتنىڭ كەچۈرمىشىنى پەقەت 1% لا ئۆگىنەلىدىم، چۈنكى تۈرك ...

Read more

شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئارمىيەسىنىڭ مارشلىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) بۇنىڭدىن 75 يىل ئىلگىرىكى 12-نويابىر كۈنى قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ دۆلەت گېربى، مۇكەممەل قانۇن-تۈزۈملىرى، دۆلەت ئاپپاراتلىرى، دۆلەت سىياسىتى، شۇنىڭدەك ياۋروپا-ئاسىيا رايونىدىكى فاشىزىمغا قارشى ئۇرۇش جەريانىدا قۇدرەتلىك مۇستەملىكىچى دۈشمەن ئارمىيەسى ئۈستىدىن غالىپ چىققان مۇنتىزىم زامانىۋى ئارمىيەلەر قاتارىدىن ئورۇن ئالغان ئۆز مۇنتىزىم زامانىۋى ئارمىيەسىگ ...

Read more

ئۇيغۇر تراگېدىيەسى ماناس دەرياسى بويىدىن باشلانغانىدى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى، 9-ئاينىڭ 8-كۈنى شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئارمىيەسى جىڭ ۋە شىخولارنى ئازاد قىلىپ، خىتاي قوشۇنلىرىنى قوغلاپ ماناس دەرياسىنىڭ شەرقىگە ھەيدەپ چىقاردى ۋە مىللىي ئارمىيە قوشۇنلىرى 13-سېنتەبىر كۈنى ماناس دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىغا يېتىپ كېلىپ داۋاملىق شەرققە يۈرۈش قىلىپ، ئۈرۈمچىنى ئازاد قىلىشقا تەييارلاندى. مانا بۇ خەۋەر ئۈرۈمچىدىكى گومىنداڭ ھەربىي-مەمۇرىي دائىرىلى ...

Read more

رازۋېدكىچىلارمۇ؟ مەخسۇس خادىملارمۇ؟ شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدىكى ستالىننىڭ ئادەملىرى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1944- 1949 - يىللىرى ئارىسىدىكى شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋە شەرقىي تۈركىستان مىللىي  ئازادلىق ئىنقىلابى سوۋېت ئىتتىپاقى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتكە ئىگە بولۇپ، بۇ ھاكىمىيەتنىڭ ۋە ئىنقىلابنىڭ غەلىبىسىدىن تارتىپ تاكى ئاخىرىدا خىتاي كومپارتىيەسى قوشۇنلىرىنى  ئۇيغۇرلار دىيارىنى ئىشغال قىلىشى ۋە شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئازادلىق ئىنقىلابىنىڭ ئاخىرلىشىشىغىچە بولغان بارلىق جەريا ...

Read more

ئىككى جۇمھۇرىيەت ئالدى-كەينىدە پايدىلىنىلغان ئاخبارات ۋاستىلىرى

ئاپتورى: مۇھەممەت ئابدۇمىجىت كىرىش سۆز ئاخبارات ئەرەپچە «خبر» دېگەن سۆزنىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ ئۇيغۇر تىلىغا ھەرئىككىلىسى شۇپىتى قوبۇل قىلىنغان. سىياسىي، ئىجتىمائىي ساھەدىكى ئەڭ مۇھىم ھادىسلەر، ۋەقەلەر، يېڭىلىقلار كۆزىتىش، تەكشۈرۈش، تەتقىق قىلىش، زىيارەت قىلىش ئارقىلىق رەتلىنىپ پايدىلىنىش قىممىتىگە ئىگە ئۇچۇر ھالىتىگە كەلتۈرلىدۇ ۋە ھەرخىل تارقىتىش ۋاستىلىرى ئارقىلىق ئىستىمالچى (كۆرۈرمەن، تىڭشارمەن) لارغا سۇن ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top