• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرغا مەدھىيە

ئۇيغۇرغا مەدھىيە

 خەيرۇللا قۇربان  بۆرتالا جەسۇرلۇق مەرىتلىكنىڭ ئۈلگىسى ئۇيغۇر، غېرىپلىق، قايغۇنىڭ، كۈلكىسى ئۇيغۇر. جاسارەت، ساداقەت، مىھىر- ۋاپانىڭ، يېڭىلمەس، پاسىبان، سەركىسى ئۇيغۇر. رەزىلىك، پەس ...

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

مەشھۇر كىشىلىرىمىزنىڭ قىسقىچە تەرجىمالى (تەۋسىيە)

1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇل ...

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى ...

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

شېئىرىيەت ھەققىدە پاراڭ

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنى ...

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى ۋە ئىبنى كامال هەققىدە

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانل ...

غەرب باھارى

غەرب باھارى

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچ ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -13

«دەدە قورقۇت» داستانىنىڭ داۋامى…. دەسلەپتە درەستەن، ئارقىدىن ۋاتىكاندا ئىككى نۇسخىسى تېپىلغان دەدە قورقۇت ھېكايىلىرىنىڭ زامانىمىزدىكى ئىزلىرىنى ئېغىز ئەدەبىياتى مەنبەلىرىدە ئۇچرىتى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -12

«دەدە قورقۇت» داستانى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… «دەدە قورقۇت» نى ئەدەبىي ئەسەرلەرنىڭ گۈلتاجى دەپ قوبۇل قىلىش لازىم. چۈنكى دەدە قورقۇت كىتابى، كوللېكتىپ ئىجادىيەتنىڭ يۈكسەك پەللىسىنى ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -11

«باتتال غازى» داستانى ھەققىىدە قىسقىچە مەلۇمات…. - ئەسىردىن ئېتىبارەن تۈرك ئەدەبىياتىدىن ئورۇن ئالغان، شۇنداقلا يازما ۋە ئېغىزاكى شەكىلدە زامانىمىزغا قەدەر داۋاملىشىپ كەلگەن سەييىد ...

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

شامالباغدىن ئۇچقان مۇراد قۇشى (چاتما ئەدەبىي خاتىرە)

ئالتىنجى باب شامالباغدا دىھقان بولغان شۇ يىللار ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مەكتەپ-پەكتەپ دەگەنلەر تاقالغاچقا، ئەمگەك قىلدۇق يەزادا دىھقان بولۇپ. نۇرغۇنلار ئۆي ئوچاقلىق بولۇپ كەتتى، ئا ...

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

تۈرك دۇنياسى ئورتاق ئەدەبىياتى -06

قىرغىز خەلقىنىڭ مەشھۇر داستانى ماناس ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات… ‹ماناس داستانى› بۇ داستاندا قىرغىز تۈركلىرىنىڭ تارىخى، ئۆرپ – ئادەتلىرى، مەدەنىيىتى، تەپەككۇر ئۇسۇلى ۋە كۈندىلىك تۇرمۇ ...

You Are Here: Home » پايدىلىق ئۇچۇرلار

يالىڭاچلىقنىڭ غەرپچە يۈزى ۋە ئۇيغۇرچە سۆزى

يوقسۇل داستىخان ۋە تۆشۈك قالغان گەپ خىتايدىكى ئېچىۋېتىش يالغۇز 30 يىلغا يېقىن تاقالغان سودا، ئۇچۇر، مەدەنىيەت ۋە تەخنىكا ئىشىكلىرىنىڭلا ئېچىلىشى بىلەن ئەمەس ئەڭ موھىمى بوغۇلغان ئىنسان تەپەككۇرىنىڭ ئېچىلىشى بىلەن خاراكتىرلەندى. چوڭ موھىتتىكى بۇنداق ئېچلىش 30 يىلدىن بېرى ئۆز ھاۋاسىنى بېيجىڭغىلا ئېچىلغان دەرىزىلەردىن يېڭىلاپ كەلگەن ئۇيغۇر جەمئىيىتىنى ھەممە تەرەپتىن ئېچىلىش مەجبۇرىيىتىگە موپتىلا قىلدى. نەتىجىدە ...

Read more

تارىختىكى تىل-مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقى

ئۆتكەن 200 يىلدىن بۇيان ھۆكۈمران سىنىپنىڭ مۇتلەق  ھوقۇق يۈرگۈزۈشنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش، ئاز سانلىق مىللەتلەرنى ئاسمىلاتتاتسىيە قىلىش ۋە مەملىكەت خارەكتىرلىك تىل بىرلىكنى ئىشقا ئاشۇرۇش مەخسىتى بىلەن  بىر نەچچە قېتىم سېستىمىلىق ۋە پىلانلىق ھالدا  تىل-مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقى ئېلىپ بېرىلدى. فىرانكو ھۆكۈمرانلىقى ئاستىدىكى ئىسپانىيە 1939-يىلدىن 1975-يىلغىچە فىرانكو ئىسپانىيەگە ھۆكۈمرانلىق قىلغان دەۋىردە ئىسپان تى ...

Read more

نېمە ئۈچۈن ئۇيغۇرلاردا كەلگۈسىشۇناسلىق مەدەنىيىتى بارلىققا كەلمىدى؟

(ئوبزور) ئەركىن ئەمەت ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدا ھازىر ئەدەبىيات تارىخىدا ئاز كۆرۈلىدىغان ھەممە ئېقىملار بەس – بەستە سايراش ۋەزىيىتى بارلىققا كېلىپ مىسلى كۆرۈلمىگەن گۈللىنىش مەنزىرىسى شەكىللەنگەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇيغۇر ئەدەبىيات گۈلزارىدا ئىلمى فانتازىيىدىن ئىبارەت، بۇ كېيىن كىرگۈزۈپ قويۇلغان نازۇك نوتا تېخى ئۆزلىشىپ مېۋە بېرىشتىن يىراق تۇرماقتا. تەرەققىي قىلغان ئەللەردىكى ئىلمىي فانتازىيە ئەدەبىياتى قىزغىنلىقىنىڭ ...

Read more

تۈرك ئاياللىرى

تۈركلەر تارىخ سەھنىسىدىن ئورۇن ئالغاندىن تارتىپ بۈگۈنگە قەدەر تۈرك ئاياللىرىنىڭ ئانا، ئايال ۋە جەمئىيەتنىڭ ئەمگەكچان ئاساسىي بولۇش سۈپىتى بىلەن باشتىن كەچۈرگەن دەۋرلىرى شۇنداقلا جۇمھۇرىيەت ئاياللىرى بولۇش سۈپىتى بىلەن بۈگۈنكى كۈندە قولغا كەلتۈرگەن سالاھىيەتلىرىدىن ئىبارەتتۇر. پىروگراممىمىزنىڭ تەقەززاسى بويىچە ئالدى بىلەن تارىختىكى تۈرك ئاياللىرى ئۈستىدە توختىلىمىز، ئاندىن تۈركىيە جەمئىيىتىدە ئاياللارنىڭ ھەق ...

Read more

ئايال، نىكاھ ۋە ئائىلە

ئايچىۋەر 1.ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻖ ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﺋﯘﺳﯘﻟﯩﻨﯩﯔ ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ﻫﻪﺭ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻦ ﺗﯧﺰ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﻮﻗﯘﻕ-ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﯩﮕﻪ ﺋﺎﻻﻫﯩﺪﻩ ﺋﯧﺘﯩﯟﺍﺭ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﻛﯜﻧﺪﻩ، ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭ ﻫﻪﺭ ﯞﺍﻗﯩﺖ ﺋﯚﺯﯨﺪﯨﻜﻰ ﭘﯩﺴﺨﯩﻙ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻦ ﻏﻪﻟﯩﺒﻪ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﯟﺍﺗﯩﺪﯗ. ﻫﻪﻣﻤﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﻣﻪﻟﯘﻣﻜﻰ، ﻫﺎﺯﯨﺮ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺳﺎﻏﻼﻣﻠﯩﻖ ﻣﯘﻫﯩﻢ ﺋﻮﺭﯗﻧﺪﺍ ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﯩﺪﯗ. ﺟﻪﻣﯩﺌﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﻫﻪﺭ ﺳﺎﻫﻪ، ﻫﻪﺭﻗﺎﻳﺴﻰ ﻗﺎﺗﻼﻣﻼﺭﺩﺍ ﻳﺎﺷﺎﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻛﯩﺸ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top