• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

You Are Here: Home » ۋەزىيەت ئانالىزى (Page 12)

«ئۇيغۇر مەسىلىسى» نى تېخىمۇ يۈكسەلدۈرۈش ھەققىدە

شىريار ئىدىرىس ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن جان كۆيدۈرۋاتقان ھەر قايسى ئۇيغۇر سىياسىي تەشكلاتلىرى، سىياسىي پائالىيەتچىلىرى، ئۇيغۇر جامائەتى، ئامېرىكا باشلىق دېموكراتىك دۆلەتلەر، دېموكراتىك تەشكىلاتلار ۋە دېموكراتىك زاتلارنىڭ ھەر جەھەتتىكى تىرىشچانلىقلىرى نەتىجىىسىدە ئۇيغۇر مەسىلىسى نۆۋەتتە دۇنيادىكى ئەڭ جىددى ھەل قىلىشقا تېگىشلىك سىياسىي مەسىلىلەر قاتاردىن ئورۇن ئالدى. شۇنىڭ بىلەن نۆۋەتتە دۇنيادا ئۇيغۇ ...

Read more

مېدىيا ۋە تىل

مۇھەممەت ئابدۇمىجىت مېدىيا ھەققىدە ھەممىزنىڭ ئازدۇر -كۆپتۇر مەلۇماتى بار دەپ قارايمەن. ئەمما مېدىيا ۋە  تىلنىڭ مۇناسىۋىتىنى چۈشىنىدىغانلار ئانچە كۆپ بولمىسا كىرەك. مېدىيا يىڭى تىخنىكىلىق دىتاللارنىڭ بارلىققا كىلىشى بىلەن  ئىجتىمائى تۇرمۇشنىڭ  ھەرقايسى قاتلاملىرىغا سىڭىپ كىردى. مېدىيانىڭ ئەسلى ۋەزىپىسى تەسۋىقات بولمىسىمۇ، مېدىيادا قوللىنىلغان تىل ۋە كۆرۈنۈشلەر كىشەرلەرنى  مۇئەييەن دەرىجىدە تەسىرگە ئۇچراتتى. ...

Read more

مېدىيانىڭ ئىككى چوڭ كۈچى ۋە شەكىللەندۈرۈش جەريانى

مۇھەممەت ئابدۇمىجىت ئاخبارات ۋاستىلىرى ياكى تاراتقۇ دەپ ئاتىلىۋاتقان تىلىۋۇزۇر، رادىئۇ، مەتبۇئات (كىتاپ، گىزىت، ژۇرنال)، كىنۇ، تىياتىرلار... كۈنىمىزدە يەرشارىۋى بىر تىلغا ئايلاندى. ھازىر نۇرغۇن دۆلەتلەر ۋە مىللەتلەر بۇلارنى ئومۇملاشتۇرۇپ مېدىيا دەپ ئاتايدۇ. تاراتقۇ، ۋاستە سۆزلىرى جۈملە ئىچىدە مەزمۇنغا قاراپ تەقسىملىنىپ ئىشلىتىلىۋاتىدۇ. مېدىيا تىئورىسى بارلىققا كەلگەندىن بۇيان ھەرخىل تۈرلەرگە ئايرىلدى. كىلاس ...

Read more

2017-يىلدىن كېيىن تۇتۇلغان لاگېر ۋە تۈرمىدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ سانى توغرىسىدا قىسقىچە ئانالىز

ئەلبىلگىن خىتاي ھۆكۈمىتى 2017-يىل لاگېرنى يولغا قويغاندىن كېيىن، لاگېردىكى ھەم تۈرمىلەردىكى تۇتۇلغان ئۇيغۇرلارنىڭ سانى توغرۇلۇق بىر قانچە ئوخشىمىغان سانلار مەۋجۇت. بۇنىڭ ئىچىدە ئەڭ كۆپ تىلغا ئېلىنغان سان كۆپ بولغاندا 3 مىليون، ئاز دېگەندە 800 مىڭ دەپ تىلغا ئېلىنىۋاتىدۇ. بۇنىڭ ئىچىدە، ئەڭ نوپۇزلۇق ئورۇن ئامېرىكا دۆلەت ئىشلار مىنىستىرلىكىنىڭ دوكلاتىدا تىلغا ئالغىنى 800 مىڭدىن 2 مىليونغىچە، ئامېرىكا دۆلەت مۇدا ...

Read more

ئەركىن ئالىپتېكىن بىلەن سۆھبەت

ئۇيغۇر كاشىغەرى سوئال: مۆھتەرەم ئەركىن ئاكا، گەرچە تېلېفوندا كۆرۈشۈپ تۇرغان بولساقمۇ، ھال سوراپ يېنىڭىزغا زىيارەتكە بارالمىدۇق. يېشىڭىز 80 دىن ھالقىغان بولغاچ سىزمۇ ئايلاپ بىز تەرەپلەرگە كېلىپ كېتەلمەيدىغان بولۇپ قالدىڭىز. شۇڭا خەت ئارقىلىق بولسىمۇ ھال سورايلى، بەزى سوئاللىرىمىزغا سىزدىن جاۋاپ تاپايلى دەپ ئويلىدۇق. قانداقراق ئەھۋالىڭىز، ياخشى تۇرۇۋاتامسىز؟ جاۋاب: ئاللاھغا شۈكرى، يامان ئەمەسمەن. 82 ياشقا كىر ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top